Orta Çağ’da Düşünme Biçimi
Aklını ve gözlemi öncüleyen soruşturmacı rahip William ile dogmacı kilise yetkilisi rahipler arasında yaşanan bakış açısı farklılığı benim gözlemime göre kitaptaki ana çatışmayı oluşturur. Ana çatışma cinayetleri kimin işlediğinin bilinememesi ve bulunamaması değil, her şeyin bir açıklamasının bu dünyada olmasının inancı dışlayıp dışlamadığı ile ilgilidir. Bu açıdan William, sağduyu ve hakikat bilgisini işaretleri ile bulmanın mümkün olduğunu temsil ederken kilisedeki rahipler ise mistitizmi ve bilinemeyecek, değişemeyecek ve anlaşılmadan kabul edilmesi gerektiği kabul edilen dogmaları temsil etmektedir. Teoloji, siyaset ve mantık bilimi açısından önemli konuları sürükleyici diyologlar arasına yedirmiş olan roman, birçok harika alıntı yapmamıza olanak sağlamaktadır.
Şükür! Uzun süredir okumakta bu kadar zorlandığım bir kitap olmamıştı. Bitirmeye inat ettim, bitirdiğime pişman mıyım? Hayır, değilim. Ama okumayı düşünenlere tavsiye eder miyim? Hayır, etmem. Kitabın içeriğinin %70'i ilgimi çeken konular değildi (ortaçağ tarihi, hristiyan tarikatları, fransiskenler vs.) ama yine de yer yer okurken keyif aldığım anlar da olmadı değil. Sonundan daha çok aradaki süreç tatmin etti. Edebiyat öğrencileri ya da herhangi bir şekilde bu kitaptan sorumlu olanlara kolaylıklar dilerim.
Reklam
"İnsanlar bir komplonun varlığına inanmak için gizli kanıtlar aramazlar; tam tersine, kendilerini tehdit altında hissettikleri an, suçlayacakları düşmanın zaten her zaman şüphelendikleri kişi olduğunu duymak isterler. Onlara nefret edecekleri hazır bir düşman verin, gerisini onlar halleder."
Umberto Eco, Prag Mezarlığı isimli bu kitabında kitle psikolojisinin bu en zayıf noktasını acımasız bir tarihsel hicivle yazıya dökmüş.
Roman, 19. yüzyıl Avrupası’nın karanlık dehlizlerinde rehberlik ederken, modern Yahudi karşıtlığının ve komplo teorilerinin laboratuvar ortamında nasıl adım adım imal edildiğini gözler önüne seriyor.
Yazarın, "Bu romandaki ana karakter dışındaki herkes gerçekten yaşamıştır ve her şey gerçektir" sözleriyle özetlediği eser, kurmaca ile acı gerçeklerin iç içe geçtiği bir klasik. Romanın merkezinde, 18. yüzyıl sonu Paris'inde yaşayan, hafızasını kısmen kaybetmiş ve geçmişin izlerini kişiye özel bir günlük tutarak bir araya getirmeye çalışan Yüzbaşı Simone Simonini yer alıyor. Simonini, kitaptaki tek kurgusal karakter; ancak üstlendiği rol tarihsel olarak dehşet verici. O, tarihin en büyük ve en kanlı iftiralarından biri olan Siyon Liderlerinin Protokolleri adlı sahte belgenin arkasındaki hayali üretici.
Eco, bu pespaye sahtekarın gözünden, tarihin akışını değiştiren büyük komploların, gizli servis manipülasyonlarının ve kitleleri peşinden sürükleyen nefret söylemlerinin aslında ne kadar bayağı, şahsi çıkarlara dayalı ve uydurma metinlerden türediğini çarpıcı bir şekilde anlatıyor.
Simonini’nin çıkar uğruna uydurduğu hikayeye göre; Yahudi liderler gece yarısı Prag'daki eski Yahudi mezarlığında toplanmakta ve dünyayı ele geçirme planları yapmaktadır. Bu edebi uydurma, trajik bir şekilde zamanla gerçek bir istihbarat belgesi gibi piyasaya
Romanın karanlık manastır koridorlarında ilerledikçe kendi düşüncelerinizin de koridorlarında dolaşmaya başlarken buluyorsunuz kendinizi.
Okurken kendimi sadece olayları çözmeye çalışan bir okur gibi değil, aynı zamanda insanlığın yüzyıllardır sorduğu soruların peşine düşmüş biri gibi hissettim.
Sadece zeki görünmeye çalışan kitaplardan biri gibi hissettirebiliyor. Atmosferi güçlü ama okurken insanı içine çekmek yerine bazen özellikle uzak tutuyor. Umberto Eco’nun sürekli tarih, din, felsefe ve sembol yığması hikayeyi doğal akışından koparıyor. Polisiye diye başlayıp sayfalarca teolojik tartışmaya dönmesi herkesi sıkabilir.Karakterler de çok insan gibi değil daha çok fikirleri temsil eden figürler gibi duruyor. William aşırı kusursuz ve yapay hissettirebiliyor diğer keşişlerin çoğu ise birbirine karışıyor. Cinayet gizemi var ama tempo sık sık düşüyor bazı bölümlerde olay ilerlemiyor sadece bilgi gösterisi yapılıyor gibi. Bir de kitapta entelektüellik bazen hikayenin önüne geçmiş hissi veriyor. Tema olarak da karanlık, boğucu ve fazla kasvetli. Sürekli baskı, suçluluk, dogma ve çürüme hissi var. Evet, bilinçli yapılmış ama uzun süre okuyunca yorucu olabiliyor. Finali de benim için tatmin edici değildi büyük gizemin ardından kalan duygu vay be yerine o kadar sayfa buna mıydı? oldu.
İlk 100 sayfayı öfkenizi kontrol ederek tamamlayabilirseniz sonra polisiyesi ve alt metinleri, mesajları çok güzel ama sorun o 100 sayfa ve ona benzer diğer ara detaylar, 250-300 sayfaya sığacak hikayeyi Eco entelektüel derinliğini okura göstermek için 700 küsür sayfaya yaymış bu açıdan gerçekten sıkıntılı, bilgi iyidir ama asla aklınızda kalmayacak, sadece Orta Çağ tarihçilerinin ve meraklılarının işine yarayacak bir sürü küçük detay dolu kitap bu da okumayı sıkıcı ve zorlu hale getiriyor, polisiye okuması en kolay en çerez kitaptır normalde ama bu kitap öyle değil...
Reklam
Reklam