ZİMANÊ HEVPARKurdî
HİKAYETA TERZÎYEKÎ û ÇEND TİŞTÊN DİN- Rizgar Elegez
“Spasî û qedirzanîn ji bo xwendin û pêşnîyarên wan nivîskar, şa’îr, akedemîsyen û edîbên behremend: Mem Zînistanî, Leyla Polat, Înan Eroglu û Ergîn Sertem (nota nivîskar)”
Ji bo ev berhem ji alîyê 4 edîtorên nivîskar, şa’îr, akedemîsyen û edîbên behremend ve (Mem Zînistanî, Leyla Polat, Înan Eroglu û Ergîn Sertem) hatîye xwendin, kontrolkirin, mirov hêvî dike li metneke birêkûpêk û edebî rast were.
Li sînemaya tirkî her tim karekterekî cê heye, yê bi devokekê dipeyive. Carinan ew karekter Laz e, hin caran Kurd e, carcaran Ermenî, an Rom, an Roman e… Ew kes bi zimanê hevpar napeyive, bi devoka herema xwe dipeyive. Bi vî awayî hem filîmê/rêzefilîmê zengîn û rengîn dikin hem jî îronî û mîzahê jî dixine nav mijarê û filîmî balkêştir dikin. Ji bo edebîyata kurdî bi piranî bi devokekê ye an jî bi kombînasyona devok û zaravayan e, “zimanekî civakî yê hevpar” pêk nehatîye û wisa dixwîye naye jî.
Li hûnera musîkê “mahalli sanatçî” hene. Ew hûnera musîkê bi awayekî heremî dikin, bi devok û folklora heremê li dawet û şahîyên heremê civakê mest dikin. Hin ji wan “mahalli sanatçî”yan xwe bi heremê nagirin û terza xwe digûherînin dibine hûnermendên civakî. Ev rewş bitenê li musîkê heye, li hûnerên din nola şano, sînema, resim û hwd nîne. Bi teybetî li edebîyatê “nivîskarên heremî” li dilê mirov xweş nayê.
Heremîbûna edebîyata kurdî, ne bi tenê bi karekteran sînordar e, bi awayeke kesayî ye û tişta herî mûhîm jî “heremîbûna vegotinê” ya bi “felsefeyeke heremî” ye. Ji bo ferhenga nivîskaran bi tenê têra gund û xwezayê dike an jî zimanê wan bi gundînîyê sînordar e li berhemên edebî giranîya pastoralîyê xwe darîçav dike. Bi teybetî jî li helbestkar û zimanê devokî û heremî û pastoralîzm ji bo nivîskarên Serhedî
ROMANEKE XWEŞ û ZİMANEKÎ PİRSÎSTEMÎKurdî
Puan vermedi·88 syf.··
Beğendi
·2025 9. kitabı
·32 saatte okudu
·Okunma: 06 Haziran 2025 17:39
“Deng ji xwe birîn û bêdengî rihê mirovan dike nava kundir-7”
Roman bi vê hevoka bi pirsgrêk dest bi rêvîtîya xwe dike û piştre hiş diherike; kuxika bav a bêkeys, şîşikên dayê, X, Y, Z û feminîzmeke nêr ( Hewce ye em hevparîyên vê romanê û romana Eyşana Beravî ya bi navê NOWA binêrin ji bo em karibinj femînizma li edebîyata kurdî nas bikin.)
1- !
Herî pêşî li romanê xalebang bala mirov dikêşe. Çikû xalebang heyecana nivîskaran an jî heyecana nivîskar dixwaze bide xwendeyan temsîl dike. Gelek nivîskar ji bo xalebangê dibêjin “fiyaskoya uslûbê” ye, “bêzewkî” ye, “karektera lawazîyê” ye. Li gorî min jî nehewceyîyek e. Em dikarin xalebangê nola emojîyên li sosyal medyayê ên bi xalbendîyan têne çêkirin bibînin.
Mînak:
:-)
Scott Fitzgerald ji bo xalebangê dibêje “Nola mirov henekekê bike û xwebixwe bi heneka xwe bikene.” Belê, li romanê kesekî bi sê dengan gotîbe “hawar” ma hewce ye ! li dawîyê hebe.
2 - WEKÎ
Li edebîyatên cîhanê gelek caran tişt bi şibandinan têne tasvîrkirin û têne vegotin. Li edebîyata tirkî teşbîh/şibandin bi piranî bi peyvekê(daçeka şibandinê “GİBİ”) tê kirin. Loma em di piranîya berheman de rastî hevokên qalib tên.
Mînak:
"Kendimi sonradan diskotek haline getirilmiş bir huzurevinin tavanı arasında unutulan yaşlı BİR adam GİBİ hissediyordum."ÖLÜ KELEBEKLERİN DANSI-Hüsnü Arkan-14
"Kendimi bir an şehirlerarası terminalde unutulmuş, terk edilmiş bir bavul GİBİ hissettim."RÜYASI BÖLÜNENLER/yavuz Ekinci(r.135)
"O gün kapıyı açmamla kardeşimin sırtlan GİBİ üzerime saldırmasını ve babamın sinek kovar GİBİ beni odadan kovmasını anımsadım. O günün kırgınlığı gırtlağıma saplanmış bir balık kılçığı GİBİ beni rahatsız ediyordu.( RÜYASI BÖLÜNENLER/yavuz Ekinci-131)
Li kurdî jî li gelek berheman em rastî gelek şibandinan tên û gelek hevokên
Reklam
Murat Menteş, bu defa sizi tam 13 yazarla sohbete davet ediyor: Konfüçyüs, Yunus Emre, Balzac, Ahmet Mithat, Arthur Conan Doyle, Halide Edib, Theodor Adorno, Orhan Kemal, Attilâ İlhan, Ursula K. Le Guin, Cemal Süreya, Umberto Eco ve Bruce Lee.
Menteş’in yönelttiği sorulara cevaplar, yazarların eserlerinden geliyor.
ZAMANDA EDEBÎ BİR SEYAHAT
SınavSöyleşi-Röportaj
Menteş, yine beyninin kıvrım aralarından bir şeyler çıkarıp önümüze fırlatmış. Bize sunabildiği fikirler böyleyse sunamadıklarını düşünmek bile kudurtur beni. Sadece Derde Deva Randevu serisi değil, Menteş'in herhangi bir kitabı, şaşırma hissine hakimiyeti sorgulatır. Bilmez etmezmişim.
DDR serisinde zaman yolculuğu mümkün.
Kısaca... "Menteş, DDR serisinin her kitabında seçtiği bir grup yazarla farazî röportajlar yapıyor." İnceliklerin anlaşılabilmesi için yazarların kitapları okunmalı ve hayatları hakkında bilgi sahibi olunmalı. DDR serisi bir kitap değil okur testi, bir nevi sınav. Başlayıp bitirmelik kitaplar değiller. Yeterli düzeyde bilgi sahibi olduğunuz bir yazar Menteşle röportaj yapmışsa hahaha damlayıp ilgili bölümü okuyabilirsiniz.
Menteşin sohbet ettiği tüm yazarları buraya not alacağım.
DDR1
Farabi
Shakespeare
Dostoyevsky
Hacı Bektaşi Veli
Nietzsche
Hüseyin Rahmi Gürpınar
Agatha Christie
Neşet Ertaş
Kurt Vonnegut
Orhan veli
Bukowski
DDR2
Konfüçyüs
Yunus emre
Balzac
Ahmet mithat efendi
Arthur Conan doyle
Halide Edip Adıvar
Theodor adorno
Orhan kemal
Atilla ilhan
Cerrah değilsek kimseyi ameliyat etmeyiz. Fakat yargıç olmadığımız halde neden başkalarını yargılıyoruz?
Murat Menteş
Derde Deva Randevu - 2
~~~
Büyük beğeni toplayan ilk kitaptan sonra ikincisine kolları sıvamış Menteş. Yine, yeniden Hakan Karataş da çizimleriyle çorbada tuzu olmuş.Menteş bu eserinde birbirinden değerli 13 yazarı sahneye davet ediyor. Bakın kimler var ;)
Konfüçyüs,
Yunus Emre,
Balzac,
Ahmet Mithat,
Arthur Conan Doyle,
Halide Edib,
Theodor Adorno,
Orhan Kemal,
Attilâ İlhan,
Ursula K. Le Guin,
Cemal Süreya,
Umberto Eco
ve
Bruce Lee.
Yine karşılıklı sohbet havasındaki çizimlerde yazarımız usta kalemlere sorduğu soruları onların sözleriyle cevaplıyor. Yine aynı amaca hizmet eden bir eser. Yeni okurlara müthiş kalemleri göstermek, tecrübeli okurlara ise unuttukları sözleri hatırlatmak, kalıcı izler bırakmasını sağlamak. Eğlenceli, sinematografik, felsefik, edebi bir zaman yolculuğuna ne dersiniz ?
Murat MENTEŞ’in müthiş kurgusu Hakan KARATAŞ’ın eşsiz çizimleri ile güzel bir kitap ortaya çıkmış. Yazarların hakkında bilmediğimiz birçok bilgiyi keyifli bir şekilde öğretiyor Menteş bizlere.
Konfüçyüs, Yunus Emre, Balzac, Ahmet Mithat Efendi, Arthur Conan Doyle, Halide Edib, Adorno, Orhan Kemal, Attilâ İlhan, Ursula Le Guin, Cemal Süreya, Umberto Eco ve Bruce Lee bu şahıslarla sohbet ederek onların iç dünyalarını bize açıyor, daha iyi tanımamızı sağlıyor.
Absürt edebiyet konusunda en beğendiğim yazarların başında geliyor Murat MENTEŞ. Absürtlükle beraber yazarlar hakkında bilgi edinmek istiyorsanız bu kitap güzel tercih olacaktır.
Kitapla kalın, keyifli ve feyzli okumalar…
Reklam
Reklam