Efe Edener
@efe_edener
Felsefe Öğretmeni, E. Gitarist ve Besteci
Kadıköy- İstanbul
21 okur puanıTemmuz 2022 tarihinde katıldı
Çocukken benim için lüks, kürk mantolar, uzun elbiseler ve deniz kıyısındaki villalardı. Daha sonra, bunun entelektüel bir yaşam sürmek olduğuna inandım. Şimdi bana öyle geliyor ki lüks aynı zamanda, bir erkeğe ya da bir kadına olan tutkuyu yaşayabilmektir.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Biz Romanı ve PlatonAraştırma-İnceleme
İş Bankası Yayınlarından çıkan baskısında değerli tarih hocam Barış Zeren'in Rusça aslından çevirisiyle okurumuzla buluşan ve belli
sansürlerden dolayı İngilizce çevirisi 1924'te New York'ta, ülkesinde ise ancak 1988'de Rus okurlara sunulan Zamyatin'in "Biz" romanı... Aldous Huxley ve George Orwell'a esin kaynağı bir kitap. Kahramanımız D-503 ve işleri ve düzeni rayından çıkartabilecek I-330. Diyalektiğin iki ucunda ama sentezlenmeye meyilli iki karakter.
Devletin bakış açısı isimlerde kendini belli
ediyor: Matematik...
D-503 bize tuttuğu günlükle seslenmekte ve belki de bir nevi kendi iç sesini bulmaya çalışmakta. İktidar dili zihninde vuku bulan karakterimiz bir gemi mühendisi ve uzay gemisi "İntegral"in baş mühendisi. Kendi ağzıyla yaptığı insan betimlemeleri: Üçgen suratlar ve dikdörtgen vücutlar... Yuvarlak dudaklar...
Betimlemeleri ve felsefesi "apaçıklık"
kokan karakterimiz her düşüncesinde bu kelimeye fazlaca da kullanmaktan tereddüt ediyor. Diğer tarafta kesinlik arz eden ve kendine duvarlar ören matematiğin karşısında duvarın dışındaki "yabaniler".
D-503 bize tarihsel bir bakış açısıyla eskilerde insan türünün arzu, istek, duyu ve duygularıyla yaptığı hataların artık toza karıştığını ve matematiksel bu politik sistemle Hegelci bakış açısıyle antitezi olmayan senteze ulaştığını aktarmakta.
Platon felsefesini bilen okurlar Zamyatin'in distopik ülkesi ile bağlantıyı direkt farkedecektir. Platon'a göre değişenler yani duyular gerçek olamaz. Bu fani dünyada ne olursa olsun ayakta
kalacak bir düzen varsa o da matematiktir... Ehh bize de ona akılla ulaşmaktan, aklı kutsamaktan başka bir şey düşmez... Gerisi boş, geçici. İşte size kitaptan bir alıntı:
"İdeal (apaçık ki) hiçbir şeyin rastlantıya
bağlantı olmadığı noktadır."
Kitap boyunca D-503'ün devletsel bakış
“[Modern insanlar] onu mutlulukta bulmayı umarlar. Fakat mutluluk anlamı ikame edemez, hele uçucu gönül hoşluğu hiç edemez. Mutluluğa erişme çabasındaki ısrar, anlam yoksunluğunun yol açtığı çaresizliğin bir işaretidir sadece.”
Schmid ve Mutsuzluk ÜzerineAraştırma-İnceleme
Schmid bu sene tanıştığım bir yazar. İlk okuduğum kitabı “Sakin Olmak” idi. İletişimden çıkan kitapları ince ve genel okura hitap eden bir dili var.
Yazar tekrar akl-ı selim bir bakış açısıyla okuruna önce içinde yaşadığı “modern” denen zamanların mutluluğu nasıl “araç” haline getirdiğini ve hakikat adına bunun samimiyetinin sorgulanması gerektiğini vurguluyor. Örneğin psikoloji/psikiyatri tanımında melankolinin depresyona dahil edilip bunun ayrımının gözardı edilmesi özellikle üzerinde durduğu önemli bir nokta.
—Bu bölüm eser miktarda kitap içeriğinden örnekler barındırır-
Mutsuzluk veya mutluluk ikilemine sokulan modern insan zihniyetini sorgulamakta ve kendi felsefi/psikolojik görüşünü sunduğu bu kitapta sevdiğim yönleri sadece kendi alanından değil diğer alanlardan da haberdar olması ve bunlar ışığında da incelediği nesneleri dikkate alması. Örneğin modernlik derken ekonomik sistem olarak kapitalizm/sosyalizm meselesini de detaylı olmasa da dikkate almaktadır.
Kitapta özellikle en beğendiğim düşünmr yazarın mutluluk/mutsuzluk açmazına düşmelerinin “anlam yoksunluğundan” kaynaklandığını ve yönümüzü modern hayatın bize direkt vermediği “anlam” oluşturma çabasına işaret etmesi oldu. Bu yoruma ne kadar katılsam azdır. Eklemek istediğim ise bence modern hayat bir şeyi boş bırakmaz boşaltır. “Anlamın anlamsızlığı” nakşedildiği için de insanlar anlama gereken önemi vermemektedir. Onu olumsuz ve karanlık görmektedirler. Halbuki zaten bu fikri de nakşeden modernliğin kendisi değil midir?
Kitapla ilgili ise iki tane eleştiri sunabilirim. İlki bazı ilginç görüşlerini detaylandırıp kanıtlamaması. Örneğin modern hayatın mutluluk baskısı ile Nazi döneminde hazırlanan programlarla estirilmeye çalışılan mutluluk dalgasını ilişkilendirdiği bölüm son derece dikkat çekici olmasına