Daniel Goleman bu kitapta, başarı ve yaşam doyumunu belirleyen şeyin yalnızca IQ olmadığını; kişinin kendi duygularını tanıma, yönetme ve başkalarının duygularını anlama becerilerinin de en az bilişsel zekâ kadar önemli olduğunu savunuyor.
Duygusal Zekâ (Emotional Intelligence-EQ), insanın yalnızca ne kadar zeki olduğunu değil, duygularıyla ne kadar sağlıklı bir ilişki kurabildiğini sorgulatan, okunması kolay bir kitap.
Kitabın yayımlanmasından sonra "EQ" kavramı dünya çapında o kadar popülerleşti ki pek çok şirket işe alım süreçlerinde ve liderlik eğitimlerinde duygusal zekâ testlerinden yararlanmaya başladı. Ancak Goleman'ın da vurguladığı gibi, duygusal zekâ sabit bir özellik değil, yaşam boyunca geliştirilebilen bir beceri. Kitabın kapağında, "Q" harfinin içindeki gül ayrıntısı da benim duygusal zekâmı aşan bir ayrıntı olarak kalsın :) Kitaptan umduğumu tam olarak bulamadım.
Kendimle ilgili daha doğrusu bir çok insanın üzerinde durduğu ve kendini geliştirmek istediği; özdenetim, stres ve başa çıkma yolları, heyecan, irade gücü,yeme bozukluğuyla ilgili sorularla ilgili bir kitap ararken karşıma çıktı daniel golemanın bu eseri.
Fihriste baktığımda kafamdakilerle ilgili tam aradığım eser olduğunu düşünmüştüm. Ancak toplum ve kültür farkı olsun, bakış açısı farkı olsun üzerinde durulan başlıklardan benim beklentim ve yazarın baktığı kısım aynı olmadığından tam olarak kitabı alırkenki beklentime uygun çıkmadı maalesef. Ama tabiiki tamamen benim beklentimle ilgili bu durum.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
"Duygusal Korsanlık" (Emotional Hijacking)
İnsanlık tarihi boyunca bizi yalnızca "mantık" kalıplarına sığdırmaya çalışan, soğuk rakamları ve akademik başarıları kutsayan sisteme indirilmiş en zarif, en bilimsel darbedir bu kitap. Daniel Goleman, hepimize yıllarca ezberletilen "Yüksek IQ, mutlak başarı ve mutluluk getirir" dogmasını kökünden sarsıyor.
Goleman kitabın psikolojik zeminini muazzam bir dengede tutuyor. İki farklı zihnimiz olduğunu anlatıyor bize: Biri düşünen, diğeri ise hisseden zihin. Rasyonel zihnimiz ne kadar mantıklı ve analitikse, limbik sistemden beslenen duygusal zihnimiz de bir o kadar dürtüsel ve hızlı. Yazar, bu iki zihnin birbiriyle savaşmasını değil, aralarındaki o kusursuz ortaklığı yakalamamız gerektiğini savunuyor.
Bu seriyi okumamak büyük bir kayıp, neden mi?
Çünkü kadın - erkek arasındaki farklılıkları ve bu farklılıklarda nasıl bir yol izlememiz gerektiğini anlatıyor. Keman ile çello gibi düşünün. İkisinin de kendine göre bir duruşu ve sesi var. Eğer sen çelloyu, kemanmış gibi düşünürsen çok bariz bir hayal kırıklığına düşersin ama eğer notalarını ve çelloya ait özellikleri kavrar ve bunu kabul edersen, işte o vakit, o karmaşık duygu ve düşüncelerden arınmış seslerden sana ait olanı bulursun.
Bilinç ve öz bilinç ile kendimizi ve çevremizi sorgulamayı, bunun yanı sıra soruna değil de çözüme odaklı, üretken, uyumlu, iyimser yani umudunu yitirmeyen pozitif düşünce adı altında, duygusal zekanın önemini vurguluyor. Zeki olmak ile mutluluk arasında tercih yaparak, ne büyük yanlış yaptığımızı; eğitim, iş, ve benzer durumlarda ne kadar başarılı olursak olalım, bizi biz yapan duyguları, benliğimizi ve sevdiklerimizi bakan ama görmeyen robot gibi yaşayarak aslında mutluluktan taviz verdiğimizi ve bunu nasıl düzelteceğimizi, şu aşağıda sıralamış olduğum kitaplar sayesinde kendimize ve çevremize güzel yatırımlar yaparak, mutluluğu ve asıl başarıyı elde etmemizi pek ala mümkün kılıyor.
- Erdal Atabek "Bizim Duygusal Zekamız"
- Daniel Goleman "Duygusal Zekâ EQ"
- John Gray "Erkekler Marstan Kadınlar Venüsten"
Bazen kendimizi hayatın temposuna o kadar kaptırıyoruz ki, sonbahar kadife kırmızısı yaprakları, ilkbaharın cemresini, kahveyi karşılıklı bir eş, dost ve yahut aileyle içmeyi bile çok görüyoruz. Geriye dönüp baktığımızda elde ettiğimiz başarılar bizi iyi yerlere, güzel konumlara getirecek ama diyeceğiz; "keşke o sırada ailemle, arkadaşlarımla da iyisiyle/ kötüsüyle bir anı biriktirmiş olsaydım, şu geçmiş zamanları daha canlı kılınabilirdim," diye.
Böylesi olumsuz düşüncelere
Kapaktaki adamın taktığı sarı kıravattan kitabın uçuk olduğunu anlamam gerekirdi diyeceklerim bu kadar demek isterdim ama maalesef inceleme yazmak için burayı doldurmam gerekiyordu jdjd çalışan insanlar değilde liseye yeni başlayan duygusal zeka sorunu olan ergenler okumuş gibiyim ama itiraf etmeliyim ki bazı yerlerde çok güldüm erkek karakterin kardeşi tristan favorim şuanlık onun kitabını okuyunca göreceğiz ne çıkacağını .
Goleman'ın bu kitabına yazdığım inceleme yazımı yanlışlıkla silmem üzücü oldu çünkü çok bilgilendirici bulduğum, beğendiğim bir kitaptı. IQ ve EQ'nun detaylı bir şekilde ne olduğunu öğretip ve bunların nörofizyolojik düzleme de oturmasını sağlayan çok iyi bir kitaptır. Beynin bölümlerine kadar içeriyor. Bilinçli düşünmede prefrontal kortekste birtakım tepkimeler meydana gelirken; korku, kaygı, endişe tarzı hislere kapıldığımızda; özellikle amigdalanın çok hızlı sinyaller vermesi gibi insanın kafasındaki mekaniği daha da netleştiren kapsamlı bir anlatıma sahip. Oysa birçok psikolog gibi EQ'yu şahlayan ancak hiçbir nörolojik düzleme oturtmayan bir eser de yazabilirdi fakat bunu yapmamış. EQ'nun başarı konusunda stratejik açıdan daha faydalı olduğuna, ben de Goleman gibi inanıyorum. Ayrıyeten 2023 ve 2024'te bu kadar okunmuş bir kitap değildi ama dopdolu bir içeriğe sahip olmasından dolayı popülaritesinin giderek daha da artacağına inandığım bir kitaptır.