Eren Erdem
@erenerdem
"Yarat, ey sanatçı! Konuşma! / Bir soluk olsun şiirin yalnızca!"
Université Galatasaray
Çehov'un Kaleminden Orijinal Bir Çehov Tarzı Eser
Diyelim ki Çehov'u hiç bilmeyen bir dostunuz var ve ona Çehov'u tanıtmak istiyorsunuz fakat hangi kitabıyla başlasanız bilemiyorsunuz. İşte, tam böyle bir anda tercih edebileceğiniz en Çehovyan kitap, Vanya Dayı olabilir.
-Anlatıda yer yer örtülü spoiler olabilir, şimdiden belirteyim-
Rusya'nın bir köyündeki yurtlukta geçen dört perdelik oyunumuz, tıpkı yazarın bir diğer eseri olan Martı gibi bir atmosfer sunuyor bize: Üst ve Alt Tabaka arasında sıkışıp kalmış, Batıya özenen fakat olanca hayatlarıyla Doğu'nun stereotipi olan insanlar. Aslına bakarsanız Gonçarov'un Oblomov'u da böyle bir ortam sunuyordu bizlere. Çok bilmemekle beraber herhalde bu atmosfer o dönem Rus Edebiyatının sık işlenen konusu.
Neyse devam edelim; bizi ihtirasla, aşkla, nefretle ve öfkeyle dolu bir aile karşılıyor bu yurtlukta. Profesör, profesörün kızı, eski kaynanası, yeni eşi, eski kayınbiraderi, doktor... Anlayacağınız epey geniş bir aile. Asıl problem ise yaşlı profesörün hastalığıyla beraber huysuzluğu ve onun epey genç karısı. Bu ikilinin çevresinde onlara karşı beslediği duyguları sürekli içine atan insanlar işte tam bu dört perdede patlıyor ama ne patlama bu!
Hele üçüncü perdedeki doruk noktasında heyecandan nasıl hızlı okudum bilemezsiniz, epey sürükleyiciydi orada yaşananlar. Pik noktasının ardından yaşanan sonuç düşüşü ise harika bir dinginlikle ve her şeyin yeniden olağan devam etmesiyle son buluyor. Karakterler, doğuya has bitmek bilmeyen doyumsuzlukla beraber yine doğuya has bitmek bilmeyen kederlerin getirdiği mutsuzluğa karşı sürekli huzuru arıyor. Bu arayışı da şu son sözler harika özetliyor: "Hayatında mutluluğu tadamadın, ama bekle Vanya dayı, bekle... Dinleneceğiz... Dinleneceğiz."
İşte bu eser, bu sonucuyla ve hissettirmeden sunduğu doruk noktasıyla, aslında hafiften bulunan
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Hölderlin'den FragmanlarFelsefe
Kitap, şu ana kadar okuduğum en felsefî romandı.
Bu cümleye devam etmeden önce nedenini açıklamak üzre size biraz yazar ve kitapla ilgili bilgiler vermek istiyorum.
YAZAR
Hölderlin, kelimenin tam anlamıyla bir bahtsız bedevi. İlk olarak küçük yaşta babasını, kardeşlerini ve büyük babasını kaybediyor; ilerleyen dönemlerde sevdiği kadın vefat ediyor ve büyük heveslerle o dönemin tanrıları Schiller ve Goethe'nin huzuruna sunduğu eserleri, Üstad Goethe tarafından beğenilmiyor. Yaşamının son yılları ise deliliğin pençesinde geçiyor. Saldırgan tavırları nedeniyle kapatıldığı klinikten 1806'da çıkıyor ve öleceği tarih olan 1843'e kadar 37 yıl yaşadığı Tübingen'deki pansiyona yerleşiyor. Burada yazdığı şiirler genellikle mevsimler/mevsim geçişleriyle ilgili olmakla beraber yazarımız bu döneminde genellikle takma isim kullanmış.
Hayatı bahtsızlıklarla geçen Hölderlin'in pek de beklediğini alamadığı yazın kariyeri, aynı kendisi gibi bir bahtsızlıkla ölümünden sonra kendi yüzyılında unutuluyor, hatırlanması 20. yüzyılı buluyor.
KİTAP
KONU
Kitabımız, dönemin Yunanistan'ında yaşayan bir gencin Bellarmin isimli dostuna yazdığı mektuplardan oluşuyor. Bu mektuplar ilk olarak Hyperion'un bir dostuna duyduğu Antik Yunan vari dostluk/aşk karışımı hislerini, ikinci olaraksa bir kadına karşı hissettiği sevgiyi bizlere sergiliyor. Hyperion, atalarının o şanlı günlerinin hasretini çeken, Türk himayesinden bıkmış entelektüel bir kişilik. Bu yüzden de Özgür, İhtişamlı bir Yunanistan için kolları sıvıyor ve isyan ediyor. Önce kendi çabalıyor ardından Rus ordusuna katılıp bir de öyle deniyor.
Kitap tüm bu olayları anlatırken dehşet felsefî bir yol izliyor. Resmen kurmacayla felsefe birbirine karışıyor, harman oluyor ve bizlere harika bir lezzet sunuyor. Mektuplarda yazan her bir satır,