Eric Hoffer’ın 1951 yılında yayımlanan "Kesin İnançlılar (The True Believer) adlı eseri, kitle hareketlerinin psikolojisini ve bu hareketlere katılan bireylerin ortak özelliklerini inceleyen bir yapıttır. Hoffer, bir liman işçisiyken edindiği gözlemlerle akademik olmayan ama son derece keskin bir dille toplumsal değişimlerin "neden"lerini sorgular.
İşte kitabın temel argümanlarını içeren özeti:
1. Kitle Hareketlerinin Doğası
Hoffer’a göre dini, siyasi veya sosyal tüm kitle hareketleri (Hristiyanlık, İslam, Komünizm, Nazizm vb.) özünde aynı psikolojik mekanizmayla çalışır. Bu hareketlerin başarısı, sundukları öğretinin doğruluğundan ziyade, bireyin kendinden kaçma ve bir bütünün parçası olma ihtiyacına cevap vermesinden gelir.
2. "Kesin İnançlı" Kimdir?
Kitabın merkezindeki figür, hayatından memnun olmayan, hayal kırıklığına uğramış kişidir. Hoffer bu kişileri şu gruplara ayırır:
* Yoksullar:Ama özellikle "yeni yoksullaşanlar". Gelecekten umudunu kesmiş olanlar değişime en açıktır.
* Uyumsuzlar: Topluma entegre olamamış, yeteneklerini sergileyememiş kişiler.
* Bencil Olmayanlar:Kendi hayatını değersiz görenler, kendilerini yüce bir dava uğruna feda ederek anlam bulmaya çalışırlar.
3. Özveri ve Birliğin İnşası
Bir kitle hareketinin hayatta kalması için bireyin bireyselliğini yok etmesi gerekir. Hoffer bunun için şu araçların kullanıldığını belirtir:
* Nefret: Ortak bir düşman, farklı insanları bir arada tutan en güçlü yapıştırıcıdır. "Nefret, sevgiden daha birleştiricidir."
* Taklit: Birey kendi kararlarından kaçıp lideri veya grubu taklit ederek sorumluluktan kurtulur.
* İnanç:Gerçeklere dayanan bilgi şüphe uyandırırken, "kesin inanç" (dogma) sorgulamayı bitirir.
4. Hareketin Aşamaları ve Liderlik
Hoffer, kitle hareketlerini yöneten üç tip lider tanımlar:
1. Kelâm