Erich Scheurmann’ın bir modern zaman klasiği ve çarpıcı bir medeniyet eleştirisi olan Göğü Delen Adam, bir Güney Denizi adası olan Samoa'nın yerli şefi Tuiavii'nin, Avrupa'ya yaptığı seyahat sonrasında kendi halkına hitaben tuttuğu konuşma notlarından oluşuyor.
Tuiavii, modern beyaz adamı (Papalagi) ve onun yaşam tarzını o kadar saf, duru ve dışarıdan bir gözle inceler ki, bizim "gelişmişlik" ve "medeniyet" olarak adlandırdığımız her şeyin aslında insanı nasıl bir köleye dönüştürdüğünü gözler önüne serer. Zamanı küçük kutulara (saatlere) hapseden, kağıtlara (paraya) tapan, bedenini kumaşlarla gizleyip beton binaların içinde doğadan kopuk yaşayan beyaz adamın çelişkilerini, hırslarını ve mutsuzluğunu sarsıcı bir ironiyle eleştirir.
Adını, diktiği yüksek binalarla gökyüzünü delmeye çalışan beyaz adamın kibrinden alan bu kült eser; kapitalizm, mülkiyet kavramı ve modern dünyanın getirdiği yabancılaşma üzerine yazılmış, sadeliğiyle büyüleyen ve okuyucuyu kendi yaşam tarzını kökten sorgulamaya iten evrensel bir başyapıttır.
Anlamakta ve bitirmekte yavaş yavaş okuma alışkanlığımı malesef ki kaybetmeye başlamamdan ötürü zorlandım ama içerisinde iyi bilgiler be güzel sözler var. Aydınlanma yaratabilecek türden bir kitap.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
MUHTEŞEMMMMM
Erich Scheurmann ( 1878, - 1957)
Alman yazar ve ressamdır.
En çok Göğü Delen Adam adlı eseriyle tanınır.
Eserin Yayın Tarihi: 1920
Kitap, Samoa yerlilerinin gözünden Batı uygarlığını eleştirir. Modern insanın:
* Paraya aşırı önem vermesini,
* Zamana köle olmasını,
* Tüketim ve gösteriş peşinde koşmasını,
* Doğadan uzaklaşmasını sorgular. Eser, insanın doğayla uyum içinde ve daha sade bir yaşam sürmesinin değerini vurgular.
Samoalı bir kabile reisinin, Avrupalılar (“Papalagi” yani “göğü delen adam”) hakkındaki gözlemleri anlatılır. Reis, beyaz insanların yaşam biçimini dışarıdan bir gözle değerlendirir ve modern dünyanın tuhaflıklarını, çelişkilerini ve mutsuzluk kaynaklarını ortaya koyar.
Gerek var mı gerçekten?
Kitabı bitirdiğimde aklımdan geçen ilk soru bu oldu. Bütün bu sahip olduklarımıza, sahip olmak istediklerimize, doymak bilmeyen açgözlülüğümüze, bu kadar koşturmaya.
Hepi topu kaç yıl yaşarız ki…
Uygarlık, ilericilik adı altında yaşanmaya değer kılmaktan uzaklaştırdık mı hayatlarımızı? Sadece yaşamak gerek oysa, denizi, gökyüzünü, doğayı gerçekten hissetmek. Anda kalmak, kendimizi yaşamak.
Arada
Kitapla yanlış zamanda tanıştık galiba çünkü beni çok fazla etkilemedi. Evet yer yer güzel noktalar vardı. Hayatı biraz olsun sorgulattı ama beklentimi karşılamadı.
"Papalagi" (veya orijinal adıyla Der Papalagi), Alman yazar Erich Scheurmann tarafından 1920 yılında yayımlanmış oldukça sıra dışı ve düşündürücü bir kitap.
Papalagi denince beyazlar ya da yabancılar anlaşılır. Ama sözcüğü sözcüğüne çevrilirse göğü delen anlamına gelir.
Samoa'ya ilk misyoner bir yelkenliyle gelmişti.
Yerliler bu beyaz yelkenliyi ufukta bir delik olarak gördüler, beyaz adamın içinden çıkıp kendilerine geldiği bir delik.
O, göğü delip geçmişti.
Kapitalizmin yaşatıldığı sekuler toplumu daha yakından tanımak için, modernliğin medeniyet diye pazarlandığı sistemi görmek istediğimizde tüm açıklığı gerçekliği ile "Papalagi" karşımızda.
Kitap ismi ile iddialı ve dikkat çekici olduğu kadar, kısa olmasına rağmen yine de anlamlı, bakış açısı sunması, düşündürücü olmasıyla beni kendine çekti ve okurken içimden tebrikler sunduğum bir kitap oldu adeta.
Özellikle Afrika Dramını okuyup bu konuda bir ders aldıktan sonra, kapitalizm ve demokrasi gibi, "Kur'an'ın da ifadesiyle; yaldızlı sözler" ile insanların nasıl kandırıldığını, insanların peşinden koştukları dünya ve içindeki nimetlerin aslında aracı iken nasıl yegane amaca dönüştüğünü anlatan ve yeniden anladığım çok güzel bir kitap.
İnsanoğlu tabiatı gereği unutan, dalan, günaha meyilli bir varlık olması nedeniyle kendine hakikati anlatacak, yaşamının içindeki yaratılanların amacını hatırlatacak türden kitaplar okumaya muhtaç. Özellikle de mana ile maddenin yer değiştirdiği, anlam kargaşası yaşandığı, duyguların renginin kaybolduğu bir çağda, bir zaman diliminde Batıyı ve batının bize sunduğu ya da dikte ettiği kültürü, bugün özenilen o Avrupai yaşamın aslında arka planını çok güzel anlatan bir kitap ve her insanın okumasını istediğim, dili hafif bir kitap oldu benim için.
Papalagi yani beyaz adam, sömürünün