15. YÜZYIL SÛFÎ ŞAİRİ EŞREFOĞLU RÛMÎ
15. yüzyıl sûfi şairlerinden olan Eşrefoğlu Rûmî "Eşrefoğlu", "Eşref-zâde", "Eşref-i Rûmî" diye meşhurdur. Kaynaklarda ismi ve tam künyesi Abdullah Rûmî b. Seyyid Ahmed Eşref b. Seyyid Muhammed Süyûfî (Mısrî) şeklinde geçmektedir.
Eşrefoğlu Rûmî, Kadirî tarikatının kollarından Eşrefiyye şubesinin kurucusu olan, Allah’ın velî ve âşık kullarından bir zâttır. İrşatlarının başlangıcı kayınpederi Hacı Bayram-ı Velî’dendir. Feyizlerini ise Abdülkadir Geylânî’nin torunlarından Hüseyin Hamevî Hazretleri’nden tamamlamıştır. Tasavvuf yoluna girme arzusu ile önce Bursa’da ‘Abdal Muhammed’ adıyla bilinen zât ile tanışmıştır. Onun işareti üzerine Emir Sultan Hazretleri’ne, onların vasıtasıyla da Hacı Bayram-ı Velî Hazretleri’ne ulaşmıştır. Ona bağlanarak on bir yıl boyunca imamlık görevinde bulunmuş ve tasavvufî eğitimini sürdürmüştür. Manevî yolculuğunu tamamladıktan sonra, halifelik verilerek İznik şehrine gönderilmiştir. Böylelikle Hacı Bayram-ı Velî’nin postunda seyr ü sülûku başlamıştır. Eşrefoğlu Rûmî, Hacı Bayram-ı Velî’nin kızı Hayrunnisâ Hanım ile evlenmek suretiyle onun damadı da olmuştur.
Eşrefoğlu Rûmî’nin şairliği yanında sûfî özelliği de baskındır. Özellikle seyr ü sülûkta daha ileriye gitme arzusu, onun Anadolu’dan Hama’ya varan uzun ve çileli bir yolculuğa çıkmasına sebep olur. Eşrefoğlu Rûmî Hazretleri, mertebelerde daha da yükselme arzusuyla niyazda bulununca, özel bir işaret üzerine Hama’da bulunan Kadiriyye şeyhlerinden Şeyh Hüseyin-i Hamavî Hazretleri’ne yönlendirilir. Hanımıyla birlikte Hama’ya doğru yolculuğa çıkar. Oraya varır varmaz kırk günlük halvete (erbain) alınır. Otuz birinci günün akşamı, hizmet etmekle görevli derviş yanında bulamaç yemeği olduğu hâlde hücreye geldiğinde, Eşrefoğlu’nu hücrenin bir duvarına dayanmış, hareketsiz durur hâlde bulur.
İslam'da Nefis Tezkiyesi:
Said Havva'nın Eseri Üzerine Bir İnceleme
Giriş:
Yazarın Hayatı ve Eserin Önemi
Said Havva, modern İslam düşüncesinin en etkili figürlerinden biri olarak, İslamî ilimlerin derinliklerini çağdaş bir üslupla yorumlayan bir âlimdir. 1935 yılında Suriye'nin Hama şehrinde doğan Havva, genç yaşta İhvân-ı Müslimîn teşkilatına katılmış ve bu hareketin ideolojik temellerini güçlendiren önemli bir düşünür haline gelmiştir. Esir düştüğü dönemlerde bile ilim ve irfan yolundan ayrılmayan Havva, Kur'ân-ı Kerîm ve Sünnet-i Seniyye'nin ışığında eserler vermiş, özellikle tasavvufî ve ahlâkî meselelerdeki derinliğiyle tanınmıştır. 1989 yılında vefat etmesine rağmen, eserleri günümüzde hâlâ milyonlarca Müslümanın yol göstericisi olmaya devam etmektedir."İslam'da Nefis Tezkiyesi" (orijinal adıyla el-Müstaḫlaṣ fî tezkiyeti’l-enfüs), Havva'nın en kıymetli çalışmalarından biridir. Bu eser, 1983 yılında Kahire'de yayımlanmış ve daha sonra Ali Bilgiç tarafından Türkçe'ye çevrilerek 1996 civarında İstanbul baskısıyla okurlara sunulmuştur. Kitap, İmam Gazâlî'nin başyapıtı İhyâü Ulûmi'd-Dîn adlı eserden özenle derlenmiş seçmelerden oluşmaktadır.
Havva, bu derlemeyi yaparak, Gazâlî'nin muazzam birikimini günümüz Müslümanlarının istifadesine sunmuş; adeta bir köprü vazifesi görmüştür.
Bu eser, İslam'da nefis terbiyesi ve ruhî arınmanın vazgeçilmez bir rehberi olarak, okuyucuyu manevi yükselişe davet eder. Zayıflayan ümmetin ruhî yenilenmeye olan ihtiyacını vurgulayan kitap, "Bu ümmetin hayatında, yüzyıllar geçtikçe zayıflama oldu. Bu durum, devamlı bir yenilik gerektirmekteydi. Aynı şekilde bu milletin içinde daima yeni nefisler bulunmuştur ki, bunlara da nefis temizliğini ulaştırmak gerektirmekteydi" ifadesiyle başlar ve okuyucuyu derhal derin bir tefekküre sevk
Reklam
Gerçek aşkın izini sürenler için1000Kitap
Hayati İnanç’ın kaleme aldığı Hayâtî Aşk, Efendimiz Hazreti Muhammed’in (s.a.v.) hayatını, sade ama derin bir dille anlatan etkileyici bir eserdir. Kitap, sadece bir siyer kitabı değil, aynı zamanda Resulullah’a duyulan derin sevginin, yani aşkın bir ifadesidir.
Efendimiz’in doğumundan vefatına kadar olan hayatı; çocukluğu, gençliği, evliliği, Mekke dönemi, hicret, Bedir, Uhud, Hendek, veda haccı gibi önemli dönemler sade bir anlatımla sunulurken, satır aralarına aşk, edep ve muhabbet serpiştirilmiştir.
Kitapta; Yâsin suresindeki "Yâsin" kelimesinden yola çıkılarak Peygamberimiz’in Kur’an’daki yeri anlatılırken, Ehl-i sünnet çizgisiyle Resulullah’a bağlılığın önemi vurgulanıyor. Yunus Emre, Eşrefoğlu Rûmî, Nâbî gibi gönül sultanlarının naatlarıyla kitap manevi bir zenginliğe kavuşuyor.
Hayâtî Aşk, bilgi vermekten çok kalbe dokunmayı amaçlıyor. Sessizce boyun bükmenin, gönülden teslim olmanın, Resulullah’a gerçek anlamda bağlılığın ne demek olduğunu hatırlatıyor.
Son söz: Bu kitap, O’nu sevenlere bir davet mektubu gibi… Sade, içten ve derin. Gerçek aşkın izini sürenler için.
Essalatü vesselamü aleyke ya Resulallah!
Essalatü vesselamü aleyke ya Habiballah!
Essalatü vesselamü aleyke ya Seyyidel-evveline vel-âhirin.
Bu kitap 
Hilmi Ziya Ülken in 
Türk Tefekkürü Tarihi adlı kitabında tetkik ettiği feylesofların eserlerinden alınmış parçalardan meydana getirilmiştir. Benim bu kitabı okumamdaki amaç Türk felsefesi ve Türk felsefecilerine olan merakımdı. Elimdeki bu kitap, eserin 1935 yılında basılmış olan 1. cildiydi. Kitapta Farabi, İbni Sina, Şahabettin Sühreverdi,Kınalızade Ali, Mevlâ Hasanül Kâfi, Nahifî Efendi (verdiği siyaset adabını her siyaset bilimci okumalı), Lütfü Paşa, Bedreddin Simavi, Eşrefoğlu Rûmi, Erzurumlu İbrahim Hakkı, Bursalı İsmail Hakkı gibi sanatçıların çeşitli eserleri özet biçimde geçiyordu. Bu benim ilk antoloji okumamdı. Belli bir yazarı derinlemesine incelemekten önce antolojiler üzerinden iyi bir literatür taraması yapmak işin yüzde ellisini götürdü diyebilirim. Herhangi bir eserin düşünce dünyasının girizgahı gibi bir şeymiş bu antoloji. 1 kitapta birçok sanatçı hakkında fikir edinmem de cabası, Allah bin bereket versin...
Hilmi Ziya Ülken in Türk Tefekkürü Tarihi adlı kitabında tetkik ettiği feylesofların eserlerinden alınmış parçalardan meydana getirilmiştir. Benim bu kitabı okumamdaki amaç Türk felsefesi ve Türk felsefecilerine olan merakımdı. Elimdeki bu kitap, eserin 1935 yılında basılmış olan 1. cildiydi. Kitapta Farabi, İbni Sina, Şahabettin Sühreverdi,Kınalızade Ali, Mevlâ Hasanül Kâfi, Nahifî Efendi (verdiği siyaset adabını her siyaset bilimci okumalı), Lütfü Paşa, Bedreddin Simavi, Eşrefoğlu Rûmi, Erzurumlu İbrahim Hakkı, Bursalı İsmail Hakkı gibi sanatçıların çeşitli eserleri özet biçimde geçiyordu. Bu benim ilk antoloji okumamdı. Belli bir yazarı derinlemesine incelemekten önce antolojiler üzerinden iyi bir literatür taraması yapmak işin yüzde ellisini götürdü diyebilirim. Herhangi bir eserin düşünce dünyasının girizgahı gibi bir şeymiş bu antoloji. 1 kitapta birçok sanatçı hakkında fikir edinmem de cabası, Allah bin bereket versin...
Puan vermedi·585 syf.·
2022 8. kitabı
Es-Selamu Aleyküm
Müzekkin Nüfus çok değerli bir eser olmasının yanında benim için ayrı bir önem de taşımaktadır. İlk okuma grubumun ilk kitabı olmuştur.
Grupça esere bayıldık diyebilirim.. Nefsimizi tokat atarmışcasına terbiyeleyen bir anlatıma sahip idi..
Bilmediğimiz çok şeyi öğrendik..
Eserden bahsetmeden önce Eşrefoğlu Rûmî Hazretlerinin mukaddimesinden bahsetmek istiyorum. Epey geniş tutulan bu mukaddime de bize nefsin mertebelerini evvela anlatmak, vurgulamak istemiştir. Nefsin ne olduğunu hangi halde iken bizlere zarar verdiğini ve hangi mertebeye yükselirse faydalarının neler olduğunu anlatmıştır.
Eşrefoğlu Rûmî Hazretleri, döneminde ortaya çıkan azgınlıklar, munafiklık halleri ve sahte şeyhler türemesinden sebeple bu eseri yazma ihtiyacı duymuştur. Bunlara tabii olanları kurtarmak maksadı ile kaleme almıştır ve eseri Türkçe yazmış olduğunu da belirtmiştir.
Kitabının ise Allah'ın yardımı ile tamamlandığını, içerisinde inkar edilebilecek hiçbir şeyin olmadığını, bu kitaba itikad edenlerin kurtulacağını belirtmiştir.
Ve dahi bu kitabı da herkesin okumaması gerektiğini vurgulamıştır. Aynen aktarıyorum :
" Bu kitabı ayıplayıcıların, kınayıcıların gözünden saklamak görevini sana emanet ediyorum. Çünkü herkesin aklı ve anlayışı bu yol için yeterli değildir. Öyle kişiler, bir sözü anlamadan inkâr ederler. Dolayısıyla anlayışı kıt kimselere bu kitabı verme ki kimsenin İslam'dan çıkmasına sebep olmasın. "
Eserin içeriğine gelelim;
Eser iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde nefsin oyunları, dünyayı sevmenin zararları, nefsi emmarenin sıfatları yer alırken ikinci bölümde ise bu nefsi emmareyi nasıl terbiye edebiliriz, şeyhlik mertebesi nedir, muridlik neyi gerektirir, halvet vs. konular yer almaktadır.
Kur'an ve hadisler ile delillendirilmiş şekilde bize
Eşrefoğlu Rûmî, "Bu kitapta ne çok meşayihin sözü var." dersen, cevap şudur, diyerek ilim ve irfan geleneğinde bu sözlere verilen kıymetin sebebini de çok güzel izah ediyor. Ona göre mürşid-i kâmiller, Allah'ın yeryüzündeki askerleridir. Allah'a talip olanlara yardım etmek, onları nefis ve şeytandan kurtarmakla vazifelendirilmişlerdir. Talibin gönlüne şeytandan bir vesvese düşse veya nefisten bir sıkıştırma gitse, talip evliyaullahın menkıbelerini dinlemekle bundan kurtulur. Şeyhlerin örnek hayat ve sözleri, gönülden vesveseyi keser ve nefisten dağdağayı kaldırır.
Müzekki'n-Nüfus, mukaddime ve münacat kısımlarından sonra iki ana bölüme ayrılmış. İlk bölüm Dünya ve Dünya Sevgisi başlığını taşıyor. Bu bölüm, dünya ve dünya sevgisini, bunların fayda ve zararlarını, nefs-i emmârenin sıfatlarını anlatıyor. Rûmî'ye göre dünya bir fitnedir, bir hiçtir ve sonu yokluktur. Hiç olana gönül veren, ömrünü bu hiç uğruna tüketen de hiç olur. Kişiyi Hakk'tan uzaklaştıran ve nefs-i emmârenin kötü ahlâkıyla ahlâklandıran dünyadır. Dünya, deni ve denaet köklerinden gelmedir ve en yakın, en aşağı anlamlarına gelir. Hem ölüme ve ahirete olan yakınlığı hem de değersiz olmasından dolayı veciz bir anlama sahip olan dünya, sadece kelime olarak bile insana çok şeyler anlatır. Rûmî, Allah'ın dünyaya ve ehline düşman olduğunu söyler ve ekler: "Bunun sebebi nedir, bilir misin? Taliplerin yollarını kestiği ve onları aldattığı için... Dünya, evliyanın da düşmanıdır; onların da yolunu keser. Dünya, Allah'ın ve Allah'a talip olanların düşmanıdır."
Eşrefoğlu Rûmî, dünyaya karşı müminin kendini koruyabilmesi için bazı temel kavramları açıklar. Bu kavramlar aynı zamanda Müslümanca bir şahsiyetin inşasında çok önemli olan cömertlik, tevekkül ve sabırdır. Rûmî'ye göre sabır denen güzel huy, kişiyi
Reklam
Reklam