Su
@failatunfailat
İnstagram:failatunfailat
84 okur puanı
Eylül 2022 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Sessiz Hasta, aslında kocasını öldürdükten sonra tek kelime bile konuşmayan ressam Alicia’nın sırrını çözmeye çalışan, son ana kadar da merakı diri tutan popüler bir psikolojik gerilim. Kitap, insan psikolojisine ve travmalara dair yaptığı bazı nokta atışı tespitlerle ilk başta insanı yakalıyor, "galiba ufkumu açacak bir şeyler okuyorum" hissi yaratıyor. Ama ne yazık ki yazarın bu klinik tespitleri, kitaba edebi bir değer katmaya yetmiyor.
Çünkü en başta karakterler çok yüzeysel ve şematik kalmış. Yazar, derinliği olan, kanlı canlı karakterler oluşturmak yerine önümüze hazır psikolojik etiketler ve klişeler koyup geçmiş; karakterler adeta sadece olay örgüsünü finale taşımak için hareket eden birer piyona dönüşmüş. Bu sığlığı kapatmak için başvurulan mantık hataları da cabası; koskoca psikiyatristin mesleki etiği falan bir kenara bırakıp amatör bir dedektif gibi kapı kapı gezmesi hikayenin inandırıcılığını resmen baltalıyor.
Üstelik son dönem kitapların o gına getiren hastalığı burada da var: Hikayenin akışına zerre katkısı olmayan çiğ bir müstehcenlik, kaba argo kelimeler ve sanki kitap değil de bir Netflix senaryosu okuyormuşuz hissi veren fabrikasyon diyaloglar, metni rafine bir eser olmaktan çıkarıp hızla tüketime uygun çerezlik bir ürüne çeviriyor.
İşin içine bir de son derece mekanik ve baştan savma bir çeviri girince, okuma süreci iyice keyifsiz bir hal alıyor. İngilizce cümle kalıpları Türkçeye kelimesi kelimesine, düz mantıkla aktarıldığı için dilin o canım esnekliği ve müziği tamamen kaybolmuş. Okurken sürekli havada kalan, zamirleri eksik, yapay cümleleri zihninizde tamir etmek zorunda kalıyorsunuz ve bu da insanı yoruyor.
Özetle; Sessiz Hasta kurgusal hilesi ve ters köşesi için bir çırpıda okunup bitirilecek akıcı bir kitap olabilir ama Türkçenin
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Alice Feeney’nin Taş Kağıt Makas romanı, gerilim türünün en sevdiği formüllerden biri olan "sorunlu bir evlilik ve şehirden uzak, tekinsiz bir hafta sonu tatili" klişesiyle açılıyor. Yazar, başlangıçta çok tanıdık gelen bu izole ve klostrofobik atmosferi kullanarak okuyucuya bir konfor alanı sunuyor. Ancak bu sıradan görünen ilişki dramasının arkasına yerleştirilen sırlar, karakterlerin aşırı tekinsiz ve güvenilmez anlatımları ile hikayeye yön veren zekice detaylar, kurguyu kısa sürede karanlık bir labirente dönüştürüyor. Okurken her kelimeden şüphe ettiren, insanı sürekli yeni senaryolar üretmeye zorlayan bu kasvetli hava, zaman zaman tempoyu düşüren uzun monologlara ve fazla ayrıntılara boğulsa da kitaptaki gerilim dozunu hep yüksek tutmayı başarıyor.
Kitabın en güçlü yönü, okuyucunun tüm tahminlerini boşa çıkaran ve adeta zemini ayakların altından kaydıran o büyük ve şaşırtıcı ters köşesi oluyor.
Buna karşın, romanın o ana kadar tırnak kemirterek inşa ettiği muazzam düğüm, ne yazık ki aynı güçte ve gerçekçilikte bir çözüme kavuşamıyor. Hikayenin başından beri başarıyla korunan o tekinsiz ve ağır hava, final bölümünde yerini biraz aceleye getirilmiş ve inandırıcılığı zayıf bir sona bırakıyor. Olayların ahlaki boyutu, karakterlerin motivasyonları ve yaşanan onca psikolojik savaştan sonra ortaya çıkan tablo, adalet duygusunu tam olarak tatmin etmekten uzak kalıyor. Hikayedeki asıl suçların ve hataların bedelini ödeyen kişiler ile bu süreçten hiçbir zarar görmeden sıyrılanların dengesi, kurguyu zorlama bir noktaya taşıyarak yazarın kolaya kaçtığı izlenimini uyandırıyor.
Sonuç olarak kitap, okuyucuyu sürekli geren atmosferi ve başarılı kurgu oyunlarıyla keyifli bir türe ait deneyim sunsa da, havada kalan hesaplaşmaları ve zayıf finali nedeniyle zihnimde biraz buruk ve
Kitap kağıt üstünde Türkiye’nin yakın tarihine, cezaevi süreçlerine ve sürgün yıllarına dair sarsıcı bir tanıklık sunmayı vadetse de, ne yazık ki son dönem Türk edebiyatının en aceleye getirilmiş, üstünkörü işlerinden biri olmaktan öteye gidemiyor. Kitap, iyi kurgulanmış edebi bir eserden ziyade, yazarın kafasındaki politik mesajları ve sloganları aktarmak için karakterleri araç olarak kullandığı yapay bir metne dönüşüyor.
Romandaki en büyük fiyasko, hikayenin ve duyguların tamamen kopuk olması. Merkezde yer alması gereken Selim ve Leyla’nın aşkı o kadar ruhsuz ve mekanik işlenmiş ki, okur olarak ne yaşanan acılara ortak olabiliyorsunuz ne de o büyük bekleyişin dramını hissedebiliyorsunuz. Livaneli, araya sıkıştırdığı dünyaca ünlü yazarlardan alıntılarla romana dışarıdan zorlama bir derinlik katmaya çalışsa da, bu parçalı ve aceleci yapı okuyucuyu sürekli hikayenin dışına fırlatıyor.
Kitabın Stockholm’de biten finali ise tam bir hayal kırıklığı. Sürgün hayatının ve vatan hasretinin getirdiği o derin psikolojik yıkım, edebiyatın vurucu gücüyle anlatılmak yerine, ülkeyi kötüleme tonunda sığ bir "bizi bu hale getirenler utansın" mesajına indirgeniyor.
Özetle; yaşayan insan hikayelerinden yoksun, göze parmak sokan politik mesaj kaygısıyla yazılmış bu roman, ne yazık ki tam anlamıyla bir kağıt israfı.
İskender Pala’nın kalemine, divan edebiyatı birikimine ve tarihi kurgularına oldukça aşina bir okuyucuyum; öyle ki bu kitap onun okuduğum 18. eseri oldu. Ancak açıkça söylemeliyim ki bu zamana kadar beni okurken en çok zorlayan, en çok yoran kitabı kesinlikle Efsane oldu. Barbaros Hayreddin Paşa gibi muazzam bir tarihi figürü ve o dönemin Akdeniz dünyasını okuma heyecanıyla başladığım roman, maalesef edebi bir mesaiye ve sabır testine dönüştü.
Kitabın en büyük handikaplarından biri, okuma ritmini tamamen baltalayan sözlük düzeni. Denizcilik gibi tamamen yabancı ve ağır bir jargona sahip bir alanda, terimlerin sayfa altında verilmek yerine kitabın en arkasına saklanması çok büyük bir hata. Sürekli arkaya bakmaya çalışmak hikayeden koparıyor, bakmasanız metin eksik kalıyor; bu durum okuyucu için tam bir işkence. Üstelik yazar, dönemi yansıtma çabasıyla metni hikayeden rol çalan teknik bir denizcilik kılavuzu haline getirmiş. Yelken türleri, rüzgarlar ve gemi parçaları arasında olay örgüsü tamamen gölgede kalıyor.
Bunun da ötesinde, romanda olaylar değil, durumlar üzerine söz uzatıldıkça uzatılmış. Yazarın o divan edebiyatından gelen betimleme ve içsel durumları sayfalarca sürdürme alışkanlığı metni fazlasıyla hantallaştırmış. Karakterler birbirleriyle konuşmuyor, adeta karşılıklı edebi manifestolar ve ağdalı beyitler fırlatıyorlar. Bir karakterin sitemindeki o can alıcı ihanet veya acı duygusunu hissetmek yerine, günlük konuşma dilinden tamamen uzak, yapay cümleleri çözmeye çalışırken yoruluyorsunuz. İnsan okurken ister istemez "Ne diyorsun sen?" diye isyan etmekten kendini alamıyor. İskender Pala’nın o alışık olduğum, hikayeyi ön plana alan ve dili yormadan akıtan tarzından sonra bu kitap, bunca kelime kalabalığının arasında boğulmuş ve çok daha kısa, net olabilecekken
Yapay zekanın tavsiyesiyle başladığım bir kitaptı. Okuması çok rahatsız edici detayları vardı. Hem hikaye de o kadar sürükleyici değildi, sıkıcı bir sürü detay vardı. Kitabın sonundaki çözülme de duyduğum rahatsızlığı geçirmedi. Okumazsanız hiçbir şey kaybetmezsiniz.
