Allah, Fatiha Suresi’nde nefsin yedi mertebesini ve birinci mertebeden en son mertebeye kadar yapılacak olan manevi yolculuğu anlatmıştır. Bu yüzden nasıl ki nefis mertebeleri itminandan önce ve itminandan sonra diye ikiye ayrılıyorsa Fatiha Suresi’ndeki ayetler de “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” ayetinden önce ve “iyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” ayetinden sonra olmak üzere ikiye ayrılır. “İyyâke na’budu ve iyyâke nestaîn” ayetinden sonraki ayetler itminan mertebesinden; yani velayetten önceki nefis mertebelerini anlatırken önceki ayetlerde itminandan sonraki nefis mertebelerini ve manevi halleri beyan eder.
“Ey itminana eren nefis! sen ondan razı o da senden razı olarak rabbine dön, gir kullarımın arasına, gir cennetime.” (Fecr /28)
Allah, insana ruhundan nefhedip esmasıyla tecelli etmiş ve insanı “el hamdu lillâhi rabbil âlemin” ayetinin makamında yaratmıştır. Kul fıtrat itibariyle yaratıldığı en son makamdadır ve “el hamdu lillâhi rabbil âlemin” ayetini üzerinde taşır; ama Allah onu dünyaya gönderirken en aşağıya indirmiş ve “haydi, yaratıldığın makam olan ‘el hamdu lillâhi rabbil âlemin’ ayetine gel” demiştir. Bu yüzden insan hayatı yaşarken öncelikle başlangıç noktasında; yani “gayril magdûbi aleyhim ve lâd dâllîn” ayetindedir ve kulun yaratıldığı makama çıkıp Hz. İnsan olabilmesi için en alttaki ayetten “el hamdu lillâhi rabbil âlemin” ayetine doğru bir yolculuk yapması gerekir.
Biliniz ki, insanoğlunun nefsi dört kısımdır. Bir kısmı nefs-i emmâre; ikincisi, nefs-i levvâme; üçüncüsü, nefs-i mülhime ve dördüncüsü, nefs-i mutmainnedir. Allah’a çağrılan ve Allah’ın hitap ettiği, nefs-i mutmainnedir. Hak Teâlâ Hazretleri mürşid-i kâmillere kereminden o kadar ilim ve kudret vermiştir ki, bunlar nefislerini perhiz ve riyazetle zapteder, onu emmârelikten levvâmeliğe, arkasından da mutmainliğe döndürürler. Böylelikle, “İrci hitabına muhatap olmaya hak kazanırlar. Hak Teâlâ Hazretlerine hakiki kul ve Resûlüne ümmet olup Huzur’dan kovulanlardan olmazlar…
İrciî: Sana verdiklerinden ötürü sen O’ndan razı, imanın sebebiyle O da senden razı olarak Rabbi’ne dön. Fecr suresi/28
Sayfa 11
• Zilhicce'nin On Günü
Allah Resûlü (sav) şöyle buyurdu: "Allah katında şu on günde işlenecek sâlih amelden daha üstün bir amel yoktur."
Zilhicce, hac ibadetinin yerine getirildiği ve kurban kesiminin yapıldığı ay olarak kabul edilir; diğer mübarek aylar gibi bunun da fazileti oldukça büyüktür. Bir rivayete göre Hazret-i Âdem’in
O gün pişman bir halde
“Keşke dünyada iken şu ahiret hayatım için hayırlı ameller yapsaydım de.”
Fecr Suresi 24. Ayet