Anadolu Beylikleri ve Devleti AliyyeTarih
Puan vermedi·639 syf.·
2024 62. kitabı
Türk Tarih Kurumu'nun klasikleşmiş bu eseri, Osmanlı'nın kuruluşundan İstanbul'un fethine kadar olan dönemi ele alıyor.
İlk olarak şunu belirtmeliyim: Bu eser, popüler tarih kitaplarından çok farklı. Uzunçarşılı Hoca'nın titiz akademik yaklaşımı, her sayfada kendini gösteriyor. Dipnotlar, arşiv belgeleri ve kroniklere yapılan atıflar, eserin bilimsel değerini ortaya koyuyor. Sahip olduğum eser, 1988 yılı basılmış olan 1.Cilt-5.Baskıdır.
"Osmanlı Beyliği'nin kuruluşu meselesi, tarihin en çetin problemlerinden biridir."
Bu cümleyle başlayan kuruluş bahsi, aslında kitabın metodolojisini de özetliyor. Yazar, her meseleyi şüpheci bir akademisyen gözüyle ele alıyor, efsaneleri bir kenara bırakıp belgelerin peşine düşüyor.
Kitabın en etkileyici yanlarından biri, Uzunçarşılı'nın olayları anlatırken kullandığı dengeli üslup. Ne övgüde aşırıya kaçıyor ne de yergiyi elden bırakıyor. Örneğin, Yıldırım Bayezid dönemini anlatırken:
"Bayezid'in süratli hareketleri ve ani kararları, devletin genişlemesinde faydalı olduğu kadar, bazı meselelerde de aceleciliği yüzünden zararlı neticeler vermiştir."
Bu tür dengeli değerlendirmeler, kitabı propaganda eserlerinden ayırıyor ve bilimsel değerini artırıyor.
Özellikle dikkatimi çeken bölümler:
Osmanlı Beyliği'nin kuruluş teorileri,
Gaza ve uç beyliği kavramlarının detaylı analizi,
Erken dönem Osmanlı kurumlarının oluşumu,
Balkanlardaki fetih siyaseti,
Ankara Savaşı ve sonrasındaki fetret devri analizi.
# Notlarım arasında da şu detaylar var:
Birinci el kaynaklara dayanması,
Objektif ve akademik yaklaşımı,
Detaylı dipnot ve referans sistemi,
Kronolojik akışın mükemmel kurgulanması,
Akademik dil, genel okuyucu için zor olabilir. Ana dalı, benim gibi, tarih olmayanlar için özellikle lügatla okunmalı.
Sonuç olarak, "Osmanlı Tarihi I.
Kur’ân'ı kerim 114 sure'den oluşur. Bu surelerin 86'sı mekke dönemi, 28'i ise Medine dönemin de inmiştir.
- Fatiha Suresi Kur'an'ın ilk suresidir. Sure, 7 ayetten oluşur. Mekke döneminde inmiştir, ve iniş sırasına göre 5. suredir. Fatiha Suresi'nin ilk sure olması, surenin içeriğinde Kur'an öğretisinin bir özetinin yer alması olarak açıklanmıştır. Ve Kur'an'ın ilk suresi olduğu için, adını ''başlangıç, açılış'' anlamlarına gelen ''fatiha'' kelimesinden almıştır.
- Bakara suresi, Kur'an'ın ikinci suresi olup, aynı zamanda da 286 ayet ile en uzun suresidir. Sure adını içinde geçen hz. Musa ile ilgili bir kıssadan almıştır. Bakara kelimesinin anlamı inek/sığır demektir. Sure Medine dönemin de nail olmuştur. Yapısı itibarı ile Kur'an'ın özeti gibi bir suredir. İçinde bir çok konu ile ilgili hüküm ve kıssalar mevcuttur.
- Kur'an'ın 3. Suresi Al-i imran suresidir. Sure 200 ayetten oluşmuş olup Medine dönemin de inmiştir. İsmini 33. Ayetin de geçen ve imran ailesi anlamına gelen Al-i İmran'dan almıştır. İmran, hz. İsa'nın annesi hz. Meryem'in babasıdır. Bu surenin hâkim konusu, bu ailenin temsil ettiği peygamberlik, İsa, Meryem ve Hristiyanlık inancıdır.
- Kur'an'ın 4.suresi Nisa suresidir. Sure 176 ayetten oluşmakta olup Medine dönemin de inmiştir. Sure, ismini Arapça kadınlar anlamına gelen “nisâ” kelimesinden alır.
- Kur'an'ın 5.suresi Maide suresidir. Sure 120 ayetten oluşmuş olup Medine dönemin de inmiştir. Sure ismini, 112 ve 114. Ayetlerin de geçen sofra anlamına gelen Maide kelimesinden almıştır.
- Kur'an'ın 6.suresi En'am suresidir. Sure 165 ayetten oluşmuş olup Mekke döneminde inmiştir. Sure ismini 136. 138. ve 139. âyetlerinde geçen koyun, keçi, deve, sığır ve manda cinsi evcil hayvanları ifade eden En’âm kelimesinden alır. Allah'ın birliği ve puta tapmayı
1- Kim o sonsuz rahmet sahibinin zikri olan vahye sırtını dönerse, biz onun başına şeytan türünden bir benliği musallat ederiz de, artık onun ayrılmaz bir parçası olur(43-46)
2- Sahabe'den hiç kimseye, Kur'an'dan 10 ayet ezberleyince, onların manalarını iyice anlamadan ve anladıklarını hayatına uygulamadan diğerlerine geçmemiştir.
3- hz. Ebubekir kur' an ı cem etmeden vefat etmiştir.. Hz ömer de aynı şekilde kur'an ı cem etmeden vefat etmiştir.
4-sahabeden Enes b. Malik in ağzından şöyle bir nakilde bulunur: "Birisi bakara ve ali imran surelerini okur hale geldiği zaman, bizim gözümüze son derece büyük görünürdü."
5- zaten tüm namazlar bir namazı kılmak için kılınır. Aslında bu tekrarlar, bir arayış değil midir? Daha iyi namazı daha iyi orucu, Daha iyi sadakayı daha iyi ameli daha yüksek Bilgiyi, daha ulvi hikmeti, daha değerli serveti, daha saf ibadeti, daha olgun şahsiyeti, daha keskin basireti arayış.....
6- cihad : elinden gelen gayreti ortaya koymayı ifade eder. Cihat bazen Savaşı içeren biçimde kullanılsa da Esasen insan çabasının her türünü kapsayan bir anlam yapısına sahiptir.
7- öyle ya Müslümanım demek dünyanın en büyük iddiasında bulunmaktır. onun içindir ki " Ben müslümanım" diyen kişiye tek soru sorulmalıdır: Ciddi misin? Çünkü iddia çok ciddidir ve ciddiyet iddianın isbatını gerektirir.
8 - kulları kendisine kul edenler genelde daha başka kullara kul olmaktan kurtulamazlar. Kimisi daha beter olur, eşyaya kul olur. bir Allah'a kulluk etmez gider, kendi icat ettiği bin sahte Tanrıya kulluk eder. Kendi elleriyle değerini beş paralık eder.
9 - vahiy insanın kullanma kılavuzudur bu kılavuzda insanın meziyetleri ve reziletleri, artıları ve eksileri güçlü yanları ve zayıf yanları erdemleri ve zarfları yazılı.
10 - insanın kullanma kılavuzunu insan yazsaydı
