‘’Tüm hayvanların en zekisi, iyiliğin ne demek olduğunu bilen insanoğluna bir baskı yöntemi uygulayarak onu otomatik işleyen bir makine haline getirenlere kılıç kadar keskin olan kalemimle saldırmaktan başka hiçbir şey yapamıyorum...””
Sayfa 20 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları·Kitabı okudu
Bu gece tüm dünya yurttaşları aynı programı izleyecekler enayi kutusunda. Uzayda dolaşıp duran bir verici, sinyalleri toplayıp dağıtacak. Genellikle bu kutunun başında oturup özyaşamlarını yitirerek başkalarınınkilere musallat olanlar orta yaşlı, burjuva sınıfındandır. Onların asalaklığından bıktım artık, bıktım...
Sayfa 16 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları·Kitabı okudu
Satranç New York'tan Buenos Aires'e giden bir yolcu gemisinde geçer. Gemide dünya satranç şampiyonu Mirko Czentovic de bulunmaktadır. Bir grup amatör, şampiyona karşı bir oyun başlatır ancak ağır bir yenilgi alacakları sırada, gizemli bir adam olan Dr. B devreye girer. Dr. B'nin tavsiyeleriyle şampiyona karşı beraberlik elde edilir. Herkes Dr. B’nin bu dehasına hayran kalır ancak onun bu yeteneği trajik bir geçmişe dayanmaktadır.
Dr. B, Nazi yönetimi tarafından bir otel odasına hapsedilmiş ve dış dünya ile bağı tamamen koparılmıştır. Bu yalnızlıktan delirmemek için tesadüfen bulduğu bir satranç kitabını ezberlemiş; önce bulduğu basit meteryallerle sonra kendi zihninde binlerce maç yaparak "satranç zehirlenmesi" yaşamıştır.
Czentovic, satrançta dahi olan ancak diğer alanlarda kaba ve cahil bir "robotik" zekayı temsil eder. Dr. B ise entelektüel, hassas ama parçalanmış bir zihni temsil eder.
Kitap, Nazi zulmünün insan ruhu üzerinde bıraktığı kalıcı hasarı simgeler. Stefan Zweig bu kitabı yazdıktan kısa bir süre sonra intihar etmiştir; bu yüzden eser yazarın veda mektubu niteliğindedir.