Puan vermedi·112 syf.·
2026 386. kitabı
Feminist yazar Neval El Seddavi, Mısır'da idam cezasına çarptırılan Firdevs adındaki bir fahişenin hayatından esinlenerek bu eseri kaleme almıştır. Sayfa sayısı az olmasına rağmen kapitalist düzene, erkek egemen topluma, gericiliğe, hayatın sert yüzüne yönelik yaptığı eleştirilerle çok dolu bir kitap.
Firdevs amcasından sevgilisine, patronundan arkadaşına, hayatına giren tüm erkeklerden darbe yemiş, sonunda hayattan ümidini kesmiş, affedilme ihtimali olmasına rağmen sistemin ve erkeklerin önünde diz çökmemek için ölüme hiç korkmadan yürür bir hale gelmiştir.
Beni derinden etkileyen bu eseri şiddetle tavsiye ediyorum.
Bir Kadının Değil, Bir Sistemin İdamı
Puan vermedi·112 syf.·
2026 85. kitabı
Bu kitap bir hikâye değil. Bu, bir insanın sistematik şekilde parçalanışının kaydı.
Sıfır Noktasındaki Kadın bana şunu net gösterdi: Bazı hayatlar “yaşanmış” bile denmeyecek kadar ağır. Çünkü yaşamak dediğin şey burada sadece nefes almak değil; sürekli aşağılanmak, sürekli itilmek, sürekli birilerinin elinde şekil almak.
Ve en rahatsız edici kısmı şu: Kimse buna “anormal” demiyor.
Kitapta Firdevs’in başına gelenler tek tek anlatılmıyor aslında; bir düzenin rutini gibi aktarılıyor. Ve bu rutin insanın sinirini bozan şey tam olarak bu. Çünkü şiddet bile sıradanlaştırılmış.
Şu cümleyi okuyunca zaten her şey kopuyor:
“Çalmanın günah olduğu besbelli değil miydi; ya adam öldürmek, bir kadının namusunu kirletmek, adaletsiz davranmak, bir insanoğlunu dövmek suç değil miydi?”
Bak burası önemli: Kitap sana “kötü insanlar” hikâyesi anlatmıyor. Direkt şunu soruyor: Siz neyi suç sayıyorsunuz?
Ve cevap çok net: Güçlü olanın yaptığı şey suç değil.
Firdevs’in hayatı boyunca yaşadığı şey tam olarak bu çarpıklık. Bir kadın düşün: Doğduğu andan itibaren kimse ona “sen varsın” demiyor. Hep “sen birisin ama birine göre” diye yaşatılıyor.
Ve sonra o kadın büyüyor. Ve sistem diyor ki: “Sorun sende.”
Yok böyle bir şey.
En sinir bozucu kısım şu:
“Özgüvenim sarsılmaya başlamıştı; zor günler yaşıyordum… Onun yanında ben, yerlerde sürünen milyonlarca böcekten biriydim.”
Bu sadece Firdevs’i anlatmıyor. Bu, bir insanın nasıl sistematik şekilde küçültüldüğünün özeti. Ve en korkunç tarafı şu: Bunu yapan tek bir kişi değil, bir toplum.
Sonra şunu okuyorsun:
“Her dakika önümden binlerce göz geçiyordu; fakat ben onlar için yoktum.”
Bu artık bireysel acı değil. Bu direkt görünmezlik. Yaşıyorsun ama yoksun. Nefes alıyorsun ama kimse seni insan saymıyor.
Reklam
Neval El Seddavi, Mısır’da bir cezaevinin idam hücresinde, hayatının son saatlerini yaşayan Firdevs adlı bir kadının sarsıcı, öfkeli ve bir o kadar da gururlu yaşam öyküsünü anlatıyor. Ataerkil sistemin, toplumsal ikiyüzlülüğün, dini ve siyasi otoritelerin kıskacında bir meta haline getirilmeye çalışılan Firdevs; çocukluğundan itibaren maruz kaldığı her türlü şiddet, istismar ve sömürünün ardından kendi bedenine, ruhuna ve özgürlüğüne sahip çıkmak için amansız bir savaşa girişiyor.
"Sıfır noktası", Firdevs için artık kaybedecek hiçbir şeyinin kalmadığı, dolayısıyla korkunun da anlamını yitirdiği o mutlak özgürlük anını simgeliyor. İdam sehpasının gölgesinde bile erkek egemen dünyaya boyun eğmeyi reddeden bu kadının çığlığı aracılığıyla yazar; kadının toplumdaki ezilmişliğini, namus kavramının arkasına gizlenen ikiyüzlülüğü ve köleliğe karşı durmanın bedelini tüm çıplaklığıyla yüzümüze vuruyor. Ortadoğu feminist edebiyatının en cesur, en keskin ve evrensel yankısı asla dinmeyecek olan sarsıcı bir başyapıtı.
Firdevs.
Mısır’da doğduğu andan itibaren kız çocuğu olduğu için değer görmeyen ve tacize uğrayan, edindiği ortaokul diplomasıyla kendisine iş aramak için mücadele eden bir hayat kadınının hikayesi. Bu hikayede Firdevs aşık bile olur.
Amcası tarafından başlayarak birçok insan tarafından tacize uğrayan Firdevs yaşlı bir adamla evlendirilir. Gördüğü işkenceler sonunda kendini sokağa atar, birçok insanla tanışır. Tanıştığı insanların hiçbiri iyi niyetli değildir.
Kitapta kendisinin fahişe olmadığına; doğduğu andan itibaren babasının, amcasının ve kocasının onu fahişe yaptığına değinmiştir.
Mısır Kanatır cezaevinde idama mahkum edilen bir kadınla yaptığı görüşmeden etkilenen yazar gerçekle kurguyu harmanlayarak bu kitabı yazar daha sonra kendisi de bu cezaevine girecektir.. Firdevs erkek egemen toplumda küçük yaşta istismara uğrayan bir kızın adım adım nasıl hayat kadını olmaya itildiğini konu alır önce amcası, sonra amcasının karısının zoruyla evlendirildiği yaşlı kocası evden kaçışından sonra yolda karşılaştıkları.. Kimi yardım edeceğini söyler kimi üstünden para kazanma derdindedir kimisi de kandırıp o an birlikte olma ortak nokta yaptıkları hissettirdikleri.. Firdevs tüm bunlardan kurtulup düzgün bir işe girer ve tüm zengin üst yöneticilerinin eve bırakma bahanesiyle yapmak istediklerini geri çevirir buda onu daha çok arzulanır kılar kendisi ise işyerindeki devrimci İbrahim'e aşık olur ta kii patronun kızıyla nişanlandığını öğrenene kadar.. hayal kırıklığıyla işten ayrılır ve yolda bir prens kendisine çok yüksek ödeme yapacağını söyler Firdevs tüm parayı yırtar ve prens kendisini öldürmesinden korktuğu için tutuklanır ve idama mahkum edilir..Kimseyle görüşmüyor ve devlet Başkanından af edilemeyi kabul etmiyordur ta ki idamından önce kendisi ile defalarca görüşmek istemiş olan psikiyatrist ile görüşene dek görüşür ve son yolculuğuna gururla gider..
Firdevs, hayatına giren bütün erkekler tarafından sömürülür . Önce babası tarafından hor görülür, babası öldükten sonra amcası tarafından ve daha sonra elbette kocası... Evden kaçar karşısına çıkan insanlara güvenir ve yine aldatılır , istismara uğrar. Eğitimine devam edip saygıdeğer bir kadın olmak ister bunu kısa bir süreliğine başarmış olsa da yarıda kalır. Kendi bedenine kendisi fiyat biçer ve kendisi seçer insanları, yaşadığı süreçte onun için özgürlüktür budur. En azından özgür bir fahişe. Her ne kadar hayatının kontrolünü eline almaya çalışsa da sürekli karşısına çıkan engellerle mücadele etmek zorunda kalır. Dönemin saygın insanları dahil yine kendisini sömürmeye çalışır. Firdevs artık dayanamaz kendisine sürekli şiddet uygulayan ve boyunduruğu altına almaya çalışan adamı öldürür ve hapse atılır. Dilekçe yazması onu kurtarmasına rağmen bunu reddediyor . Çünkü artık idamdan korkmaz ve ilk kez gerçekten özgürlüğün tadına varacağını düşünür. Etkileyiciydi...
Reklam
Reklam