Sinem Özler
@fsinemozler
19 okur puanı
Şubat 2025 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Bebeklik döneminin ayak izleri
Sağ orbitofrontal korteks, kısaca OFK diyeceğiz, korteksin neredeyse diğer bütün bölümleriyle bağlantılıdır. Aynı zamanda daha alttaki; vücudun iç fizyolojik durumlarının kontrol ve takip edildiği, korku ve öfke gibi en ilkel duyguların üretim yeri olan beyin yapılarıyla da zengin bağlantılara sahiptir. Beynin ödül ve motivasyon aparatının merkezinde yer alır ve korteksin neredeyse diğer bütün bölgelerinden daha çok zevk ve neşe ile bağlantılı kimyasallar -dopamin ve endorfin- barındırır.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
UYUMLULUK VE BAĞLANMA
Uyumlulukta liderliği yapan bebektir ve anne onu takip eder. "Aralarındaki fark, tepkilerinin zamanlamasındadır" diyor asrımızın en büyük psikiyatri araştırmacılarından John Bowlby. Bowlby'nin bulgularına göre bebek, kendi ritmine göre etkileşimi başlatır ya da bitirirken "Anne kendi davranışlarını bununla birbirine geçecek şekilde ayarlar... Böylece kontrolün onda olmasına izin verirken kendi tepkilerini bebeğinkilerle ustaca bir ağ örer gibi bir araya getirerek bir diyalog oluşturur." Gergin ya da depresif anne, rahat ya da mutlu bir ruh haline doğru giden yolda bebeğine eşlik edemez. Bebeğinin duygusal sıkıntılarının sinyallerini de tam olarak yakalayamayabilir ya da arzu ettiği kadar etkili tepkiler veremeyebilir. DEB'li çocuğun sosyal işaretleri okumada yaşadığı zorluğun, stres yüzünden dikkatsiz hale gelmiş bakım veren yetişkin ile arasındaki ilişkiden kaynaklanıyor olması olasıdır.
UYUMLULUK VE BAĞLANMA
Uyumluluk, beyin yollarının ve nörokimyasal dikkat ve duygusal öz düzenleme aparatlarının normal gelişimi için gereklidir. Ebeveynin nispeten stresli olmayan, endişeli olmayan, depresif olmayan bir zihin durumunda kalmasını gerektiren ince kalibre edilmiş bir süreçtir. Bunun en açık ifadesi anne ile bebek arasında, o anda dünyanın geri kalanının rahimden tamamen dışlandığı mahrem ve özel bir duygusal âlemde kilitlenmiş, birbirine doğrudan bakan coşkulu karşılıklı bakışlardır.
Duygusal Alerjiler DEH ve Hassasiyet
Ebeveynler, öğretmenler ve doktorlar bir çocuğun duygularıyla ilgili söylediklerinden şüphe duyabilir. Fiziksel acı ya da rahatsızlık hisseden bazı hipersensitif çocuklar, başkalarına aşırı ve abartılmış sıkıntı gibi gelecek tepkiler verebilir. Bu çocuklar hasta gibi davranmak, numara yapmak ya da dikkat çekmeye çalışmakla suçlanır. Aslında bu çocukların acı ve rahatsızlık içindeki davranışlarında hiçbir şekilde iki yüzlülük yoktur, sadece Friedrich Nietzsche'nin dediği gibi, "acıya karşı rafine bir hassasiyet" söz konusudur. Hassasiyet duygu durumlarından etkilenir. İnsanlar kaygılı olduklarında ya da canları sıkkın olduğunda acı eşikleri düşer, bunun nedeni kısmen vücudun doğuştan gelen ağrıkesicileri olan stres hormonu ve endorfin seviyelerindeki değişimdir.
Geleceği Hatırlamayı Unutmak
Genel itibariyle azgelişmiş bir duygusal zekâdan söz edebiliriz. The New York Times'ta davranış ve beyin bilimi yazarlığı yapan Daniel Goleman, Duygusal Zekâ adlı çoksatar kitabında bu beceriyi "bireyin kendi kendini motive edebilmesi ve hüsrana uğradığında ısrarcı olabilmesi; dürtülerini kontrol edip memnuniyeti erteleyebilmesi; ruh halini düzenleyip stresin düşünme becerisine aşırı yüklemesine engel olabilmesi..." şeklinde tanımlıyor. Bu cümledeki fiillerde "-bilmesi" kısımlarını olumsuz eklerle değiştirirsek DEB'li kişiliğin kısa ve öz bir tanımını yapmış oluruz.