Ben sana hiç küsmemiştim /Sana baharlar biriktirmiştim/ Telefonum, camın pervazında ,yaşamak ile ölmenin kıyısında/ Kulağım sesinde telefonun ,bir damlanın düşmesini bekler gibi bekledim/ Yada kizkardesimin "onu bugün gördüm bir umut ışığı var" demesini/ Sokakta yada bir gülün dalında karşılaştığımızda gülümsemeni bekledim/ Sonra sen " HER ŞEY İÇİN ÇOK GEÇ" dediğin gün, küstüm, sadece sana değil/ 'Yaşama'....
Faust, Johann Wolfgang von Goethe’nin yazımı neredeyse tüm ömrünü kapsayan, dünya edebiyatının en büyük ve en derin felsefi başyapıtlarından biridir. Alman halk efsanelerindeki Dr. Faustus hikayesinden ilham alan bu devasa eser, insan doğasının sınırlarını, bilginin değerini, arzuyu ve iyi ile kötünün ezeli savaşını konu alır.
Hayatını bilime, felsefeye ve evrenin gizemlerini çözmeye adamış olan yaşlı profesör Heinrich Faust, ulaştığı tüm bilgilere rağmen aradığı içsel tatmini ve hayatın gerçek anlamını bulamadığı için derin bir varoluşsal kriz yaşamaktadır. Tam bu çaresizlik anında karşısına çıkan şeytan Mephistopheles, Faust’a bir anlaşma teklif eder: Şeytan ona bu dünyada arzuladığı her şeyi, gençliği, aşkı ve sınırsız bilgiyi verecek; buna karşılık Faust, hayattan tamamen tatmin olup "Dur ey zaman, ne kadar güzelsin!" dediği anda ruhunu şeytana teslim edecektir.
Anlaşmanın ardından başlayan yolculuk, Faust’u saf bir aşkın yaşandığı trajik Gretchen hikayesinden antik dünyanın mitolojik labirentlerine, siyasi güç arenalarından evrensel arayışlara kadar çok geniş bir evrene taşır. Goethe, Faust’un şahsında aslında tüm insanlığın doymak bilmez merakını, hatalarını, düşüşlerini ve her şeye rağmen içindeki o yüce, ışığa doğru yürüyen özü anlatır. Şiirsel dili ve muazzam felsefi derinliğiyle bu eser, insanın evrendeki yerini sorgulayan zamansız bir başucu kitabıdır.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Kişisel hırslardan dolayı şeytanla yapılan bir antlaşma. Fırtınalı bir aşkın felakete uğrattığı bir masum. Mitolojinin Yunan tanrıları ve son nefese kadar şeytanla antlaşma yapmış olsa da halkın refahı için denizi doldurup onlara verimli tarım arazileri yapma çabasının karşılığı olarak Faust'un ruhunun melekler katına yükseltilip masum ve temiz aşkıyla orada karşılaşması.....
Okuması ve çözümlemesi zor olan eseri Senail Özlan çevirisiyle okumak daha anlaşılır kılıyor.
Çevirinin önemi nedir? adlı çalışma oldu benim için her şeyden evvel..
Daha fazlasını bilmek, anlamak ve yaşamak isteyen; içindeki sıkıntıyı bir türlü gideremeyen ve bunun neticesinde şeytanla yaptığı anlaşmayla bizleri de sürükleyen bir yolculuk Faust. Ruhunu şeytana satarak aslında yeniden hazlarını, arzularını ve tutkularını keşfe çıkıyor. Ancak bu keşif sırasında biz de insanın karanlık tarafıyla, kırılgan tarafıyla ve belki de kabullenmekte zorlandığımız yönleriyle karşılaşıyoruz.
Daha mutlu, daha bilgili, daha güçlü ya da daha fazla hazza sahip olabilmek uğruna aslında ne kadar büyük şeylerden ödün verebileceğimizi gösteren bir eser. Bu yüzden bence zamansız bir kitap; çünkü anlattıkları bugün de hâlâ hayatımızın içinde ve oldukça tanıdık.
Tabii ki böyle bir eser hakkında kısa bir paragrafla yorum yapmak çok zor. Pişmanlık, affetmek, sevgi ve insanın kendiyle hesaplaşması üzerine uzun uzun düşündüğüm yerler oldu. Ancak ben biraz çeviri kurbanı oldum. İlerlemekte zorlandım; bazı cümleleri anlamak benim için kolay olmadı ve bu durum zaman zaman odağımı kaybetmeme neden oldu. Hatta bazı bölümlerde oldukça sıkıldım. Bu yüzden Faust, en kısa zamanda farklı bir çeviriden yeniden okumam gerektiğini düşündüğüm eserlerden biri olarak kaldı.
Alman edebiyatının ve dünya klasiklerinin en önemli eserlerinden biridir. Goethe bu eseri yaklaşık 60 yıl boyunca (1770’lerden 1832’ye kadar) yazmış, Birinci Bölüm 1808’de, İkinci Bölüm ise ölümünden sonra 1832’de yayımlanmıştır. Eser, manzum tiyatro (dramatik şiir) formundadır ve geleneksel Faust efsanesini (bilim adamının şeytanla anlaşması) derin felsefi, romantik ve humanist bir yaklaşımla yeniden yorumlar.
Birinci Bölüm (“Küçük Dünya”):
Yaşlı ve bilge Dr. Heinrich Faust, tüm bilim dallarını (felsefe, tıp, hukuk, ilahiyat) öğrenmiş ancak hayatın anlamını bulamamıştır. Umutsuzluk içinde intiharı düşünür. Bu sırada Mefistofeles (Şeytan) ile tanışır. Tanrı ile Mefistofeles arasında bir bahis vardır: Mefistofeles, Faust’u baştan çıkarabileceğini iddia eder. Faust, Mefistofeles’le anlaşma yapar: Şeytan ona bu dünyada hizmet edecek, Faust ise “an”ı o kadar güzel bulursa (“Verweile doch! du bist so schön!” – Dur ey an, sen o kadar güzelsin!) ruhunu verecektir. Faust gençleştirilir ve Margarete (Gretchen) ile tutkulu bir aşk yaşar. Bu aşk trajik biter: Gretchen hamile kalır, annesini ve kardeşini dolaylı yoldan öldürür, bebek öldürür ve delirerek hapse düşer. Faust onu kurtarmaya çalışır ama Gretchen kurtuluşu Tanrı’da bulur ve ölür. Faust pişmanlık duyar ancak ruhu henüz şeytana geçmemiştir.
İkinci Bölüm (“Büyük Dünya”):
Daha alegorik, mitolojik ve felsefi bir yapıdadır. Faust, imparatorun sarayında, Helen of Troy ile sembolik birleşmede (klasik-antik güzellikle modern ruhun birleşmesi), büyük projelerde (toprak kazanma, kanal açma) yer alır. Güç, siyaset, ekonomi ve yaratıcılık temaları ön plandadır. Ölüm döşeğinde büyük bir toplumsal proje (denizden arazi kazanmak) ile “an”ı güzel bulur gibi olur ama bu bile tam bir tatmin değildir. Sonunda Faust’un ruhu melekler
Mitolojik güzellik zamanla önemini kaybeder …
Hayatının sonuna gelen, gözleri kör olan ama içi aydınlanan Faust, binlerce insanın özgür ve mutlu bir şekilde çalışacağı bu topraklara bakarak hayatın gerçek anlamını çözer: "Özgürlük de hayat da her gün onu fethetmek zorunda olanlarındır."
Bu muazzam vizyon karşısında büyülenen Faust, o meşhur cümleyi kurar: "Dur ey zaman, ne güzelsin!" ve anında cansız benden yere düşer.
Anlaşma gereği Mephistopheles tam Faust’un ruhunu ele geçireceğini sanırken, gökyüzünden melekler iner. Melekler, Faust'un ruhunu şeytanın elinden kaparak göğe yükseltirler. Çünkü Faust, hayatı boyunca hatalar yapmış, günahlar işlemiş olsa da her zaman aramaya, çabalamaya ve daha iyiye ulaşmaya çalışmıştır. Goethelik anlayışa göre, sürekli çabalayan insan (ve Gretchen'in saf sevgisiyle arınan ruh) nihayetinde bağışlanır.