Uymamız beklenen ahlaki kuralları kim belirliyor?Tarih
Eric Berkowitz’in bu kitabı, insanlığın cinsellikle olan bitmeyen kavgasını tarihsel belgelerle, hukuki metinlerle ve bolca ironiyle anlatıyor. Günümüzde hâlâ “seks” kelimesini ağza almak bile bazı toplumlarda ayıp sayılıyor. Özellikle bizim gibi sorgulamaya alerjisi olan toplumlarda, bu kelime neredeyse yasaklı. Ama Berkowitz’e göre bu durum yeni değil, dört bin yıldır aynı şeyleri didikliyoruz: zina, tecavüz, eşcinsellik, ensest, pedofili, pornografi, hayvanlarla ilişki… Liste uzun yani, ama utanç daha da uzun. Çünkü kitap boyunca görüyoruz ki, seks yasaları büyük ölçüde keyfi. Antik Mezopotamya’dan günümüze kadar erkeklerin cinsel güvensizlikleri, bu yasaların temel motivasyonu olmuş ve onları "iktidarda" tutmak için türlü ahlak yasaları ortaya çıkmış. Kadın bakış açısından bakıldığında, kitabın çok üzücü olabildiği olaylar vardı. Kadınlar ya hiç hesaba katılmamış ya da sadece kötü muamele görmüş. Yani tarih boyunca “kadın olmak” hiçbir dönemde konforlu bir pozisyon olmamış.
Berkowitz, bu hukuki saçmalıkları anlatırken hem güldürüyor hem rahatsız ediyor. Çünkü eşcinsellik gibi konular tarih boyunca tecavüzden bile daha ağır cezalandırılmış. Bu da “adalet” dediğimiz kavramın aslında kimlerin elinde nasıl şekillendiğini sorgulatıyor. Felsefi olarak da metinde güç, beden, disiplin, norm konuların hepsine değinilmeye çalışılıyor. En sağlam yanı ise doğrudan kaynaklarla konuşuyor oluşu. Mesela “Şu tarihte şu adam şu kadına şunu yaptı, sonra şu ceza verildi” diye anlatıyor ve okur olarak sen de “bu kadar saçmalık nasıl yüzyıllarca sürdü?” diye sorguluyorsun. Edebi olarak ise metin hem entelektüel hem müstehcen. Mizah var ama acı bir mizah. Kitapta anekdotlar, yasal kayıtlar, dini metinler, haber makaleleri, müstehcen şiirler… ne ararsan var. En zayıf yanı ise, yer yer fazla Batı merkezli kalması. Doğu toplumları, özellikle Osmanlı gibi örnekler daha derinlemesine incelenebilirdi. Ama yine de bu kitap, sosyoloji ve hukuk tarihine meraklı olanlar için tam bir ziyafet. Benim için okuması çok keyifli bir kitap oldu.
Toparlayacak olursam, Berkowitz, din adamlarıyla devletin nasıl el ele verip cinselliği baskıladığını tokat gibi yüzümüze çarpıyor ve seks her tarihsel dönemde dava konusu olmuş. Okuyunca hem gülüyorsun hem utanıyorsun. Ama en çok da şunu düşünüyorsun: Bu kadar saçmalık nasıl oldu da "ahlak" diye yutturuldu?
#109735345
6 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Dün geceden kaydetmiştim, sabah okudum. İyi ki uzun uzun yazmışsın Ali, emeğine sağlık. Bilgilendik :) Tarih, bir açıdan erkeğin kadını tahakküm altına almasının hikayesidir ama bunu yaparken erkeklerin görmediği önemli bir husus söz konusu, kadınları tahakküm altına alırken kendi kendilerini esir hale getirmiş oluyorlar. Çünkü kadının gelişmediği ve özgür olmadığı bir yerde erkek de gelisemez ve özgür olamaz. Umarım gelecek farklı olur.
Tengrigen
Gönderi Sahibi
Teşekkür ederim Kaan, beğenmene sevindim. :) Evet, uzun oldu. Bu yüzden muhtemelen kimse okumaz. :D 4000 bin yıllık geçmişe baktığımız zaman gelecekte pek umut vaat etmiyor maalesef.
Sağol bro, kitabı okumasaydım, incelemen sayesinde okumuş kadar olurdum, daha çok şey var tabi kitapta ama bu da iyidir iyi 😂
Kadınların özgürce seks yapacağı hukuk ve düzen olması dilegiyle ..millet gizlice yasakça yapmaktan bir hal oldu 🐴🐴
Ellerine sağlık. Çok güzel inceleme olmuş. İncelemenin en sevdiğim ya da takdir ettiğim yeri diyeyim, bu cinsellik tabusunu sadece dine dayandırarak ele almamış olman. Bence din kişisel bir olgu ya da öyle olmalı, o yüzden bu tabular sadece dinin suçuymuş gibi gösterilmemeli. Belki ben inanan bi insan olduğum için böyle düşünüyorumdur, ama din de sadece bir başka araç. İnsan kendini olduğu gibi kabul etmediği sürece de maalesef ki bu cinsellik tabusu son bulmayacak. Neyse uzattım ama çok güzel inceleme olmuş konuşulacak çok konu yazmışsın :))
Tengrigen
Gönderi Sahibi
Teşekkür ederim. Cinselliğin tabu olmasında din bir aracı olmuş. Asıl sıkıntı erkeğin kadın üzerinde cinsel konuda baskın olmak istemesi. Ama tabi günümüzde yine tabu en etkili şekilde din üzerinden oluşturuluyor. İncelemede belirttiğim gibi kitap çok kapsamlı. Bu yüzden tartışılacak birden fazla konu çıktı. Beğenmene sevindim. :)
Aklıma bir kaç örnek geldi, Çatalhöyük'te yaşanan bir olay vardı mesela (kazı araştırmalarının yapıldığı dönemde) evli bir homoseksüel seri cinayetler işleyip öldürdüğü erkekleri evinin altına cenin pozisyonunda gömüyordu. Hatta bir Alman arkeoloğu da öldürmüştü, kendisi de o süreçte o kazılarda bulunmuştu. Aynı zaman bu homeseksüel bey çevresinde namaz kılan, kuran okuyan biri olarak görülürdü.
Her toplumda maalesef insan kendi vücudunu tanımıyor ve bilmiyor. Bilmediği ve tanımadığı bir şeyi keşfetmek istiyor, sınırları zorluyor. İnsan aslında duygusallık ve mantık arasında sıkıştıkça bocalıyor. Cinsellik toplumlarca ayıp sayıldığında insanlar bu tip sapmalar yaşıyor bence. Yargılamak da bir noktaya yanlış. Ama bunu toplumsal bir sorun olarak ele alabilmek her insanın görevi. Ataerkil bir toplumdan günümüze kadar bu problem devam ediyorsa bir takım şeyleri sorgulamak gerekir. Temelini kavramak ve anlamak gerekir.
Tengrigen
Gönderi Sahibi
Kitap bu saydığın sebeplerden dolayı okunmalı. Sorunları anlamak için güzel bir başlangıç.
Reklam
