Bana yine hüsran...Edebiyat
Benim Livaneli’nin edebiyatçı kimliği ile ilgili derdim var. Bir yerlerden elime geçiyor kitapları; hakkındaki çarşaf çarşaf haberlerle de etkileniyor, okumaya karar veriyorum. Sonuç benim için yine hüsran. “Balıkçı ve Oğlu” için de hissettiklerim böyle.
Bodrum köylerinden birinde, balıkçı Mustafa’nın denizden kurtardığı Afgan bebeğin çevresinde kurgulanmış hikaye. Konu çok can alıcı; son dönemlerin en önemli sorunlarından birini, ölümü göze alıp ülkelerinden kaçan göçmenleri masaya yatırıyor Livaneli. Bence iyi işlense, göçmen ticaretinin merkezlerinden olan bir ülkenin yurtdışında da tanınmış bir entellektüelinin böyle bir eseri tüm dünya çapında iyi yankı elde edebilir, soruna daha fazla dikkat çekebilirmiş. Ancak Livaneli popüler edebiyatın tüm tuzaklarına düştüğünden ve tanınmış olmanın verdiği cesaretle eserinin zaten çok satacağını bildiğinden; az emek, çok mesajla bu seviyenin oldukça gerisinde kalmış.
Bence hep aynı sarmala düşüyor yazar: Önce ilgi çekici bir konu buluyor, hakkında araştırma yapıyor. Kitabında onun bu derin araştırmalarının farkına varabilmemiz için her birini birer cümle ile özellikle vurguluyor ki, konuya uzak biz cahiller, yanlışlıkla atlamayalım. Sonra hikayeyi süsleme amaçlı yüzeysel konu ve karakterleri ortaya karışık serpiştiriyor. Düz, son derece basit cümlelerle hikayeyi anlatıyor; aralara birkaç da betimleme serpiştirip görevini tamamlıyor. Ortaya okuruna yüksekten bakan, onu bilgece aydınlatmaya çalışan, ancak edebi olarak vasat bir eser çıkıyor.
Bu arada yanlış anlaşılmasın, popüler edebiyatın çoğu eseri zaten böyle. Bu tarzın seveni de çok, başta annem, dolayısıyla bu tarz kitapları beğenip okuyan insanları eleştiriyor değilim kesinlikle. Livaneli çıkıp popüler edebiyat yaptığını, çok satmayı eserin derinliğinden önde tuttuğunu falan söylese zaten o kadar da takılmayacağım. Ancak yazar, ilginç bir şekilde kendini hala dev aynasında görüyor ve kitabının sonundaki söyleşi kısmında biz anlayamayanlara, araya bu sefer Dostoyevskiler, Hemingway’ler, Stendhal’ler serpiştirip, iyi bir yazar olduğunu anlatmaya çabalıyor.
“Ajitasyon romanlarını hiç sevmem, şu “mesaj” sözünden de hiç hoşlanmam” demiş örneğin. “Yazar kendini duygusallığa kaptırarak anlatısını abartırsa, o kitap bir sanat yapıtı olmaktan çıkar, arabesk olur, melodram olur.” da demiş. Eeee, tamam da hepsini yapmış bu romanında…
Üstelik Bodrum’un yapılaşmasından pıtırak gibi artan balık çiftliklerine, rüşvetlerle kurulan ilişkilerden, orman sahalarındaki madenlere vermediği didaktik mesaj kalmamış.
İyi bir müzisyen, orta seviyede bir entellektüel, kötü bir yazar Livaneli benim gözümde. Yıllar öncesinin bu sesini yükselten cesur adamı hala o eski mirası yemekte ısrar ediyor; belki de bunu affedemiyorum…
18 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
İncelemenizin son paragrafına bayıldım gerçekten! Tam olark düşüncelerimi çok güzel ifade etmişsiniz✌️
Çok doğru ve yerinde bir analiz olmuş, çok zayıf bir kitap bence de, yazılmış olması için yazmış gibi ... Etkileyici bir yönü yok, diğer kitaplarına nazaran çok zayıf ve sığ... 😊
Reklam
