İnsan Nedir?Edebiyat
Hadi başlayalım
Sâdi Şirazî 'ye sormuşlar:
- İnsan nedir ?
“Yek katre-i hûnest, sâd hezârân endîşe” demiş…
-Bir damla kan ve bin bir endişe...
Bütün kadim öğretiler aynı emirle başlar. “Kendini Bil” Nosce Te Ipsum’u koca koca harflerle tapınağın kapısına yazılması boşuna olmasa gerek. “İlim ilim bilmektir,!ilim kendini bilmektir” diyen bizim Yunus’un bize vermek istediği bir mesaj olmalı..
İnsan, yani eşref-i mahlukat… yani yaratılanların en şereflisi. Bir alem ki kendi içinde alem.
Her şey bir sözle başladı…Ol dedi ve oldu. Tabiatta her şey amacına uygun hareket ederken amacını bulma tasarrufu insana verildi. Hem de öyle ön hazırlık olmadan “çıkarın kağıtları yazılı yapacağım” diyen bir hoca misali. Bir “ol” la başladı yolculuğu insanın. Öyle belli ki burada misafir olduğu; doğduğu anda bakımı sağlanmazsa mutlak ölecek tek canlı. İki ayak üzerinde durması bir, sene anlamlı cümle kurması bile iki sene alıyor….
Onu hayatta tutan ise “bilinç”. Peki neden oluşuyor bu bilinç. Deneylerden deneyimlerden, yaşanmış tecrübe edilmişliklerden…
Daha çocuk yaşta başlıyor kodlamalara; bu iyi bu kötü, bu tatlı bu acı diye diye kendine bir “ben” inşa ediyor. Kim bu ben ya da ben olduğumu düşündüğüm şey…? Benim geçmişim yaşadıklarım travmalarım acılarım hüzünlerim mutluluklarım sevinçlerim ve ille de alışkanlıklarım… bir bakıma başıma gelen her olayın benim açımdan yorumu. Olay anda oldu bitti, yorumunu attık hafızaya beyin bedava değil mi nede olsa….sonrası mı? Sonrası varsın hayat gelsin bildiği gibi nasıl olsa yorumlarımdan oluşan bir “benim” var artık..
Buraya kadar her şey güzelde mevzu kendimi bilmekten çıktı. Hep aynı olaylar geldi başıma. 7 sinde neysem 70 şinde de o oldum. Hep terkedildim. Hep aldatıldım. Hep hakkım yendi. O hoca bana taktı. Zaten kadınlar böyle. Aman canım ortalıkta dürüst adam mı var? Herkes gider sen de gitmek için geldin demi ? Beni anam babam sevmemiş elin kızı neden sevsin ? Ne istedim ben ya azıcık sevgi biraz anlayış? Mutsuzum. Acı çekiyorum. Dünya kötü bir yer. Ölsem de kurtulsam . Anam beni doğuracağına taş doğuraydın anam. vs vs vs..
Değil arkadaşlar değil. Ben dediğin şey içinde durmadan car car konuşan sesin saniyede bilmem kaç defa zihninden geçen düşüncelerin seni geçmişin travmaları ile geleceğin endişeleri arasına sıkıştırıp anı kaçırtan zihninden başkası değil…..
Memleket tamam da benim halim ne olacak sorusunu sorduğunda arıza başlıyor…duruyorsun çünkü. Bir dakka ya bir sıkıntı var diyorsun. Bu böyle gidemez devam edemez diyorsun. Peki ben ne diyor?
Hacı etme ne gerek var şimdi yorumları bir daha değerlendirmeye bak yaşıyoruz işte bir şekilde.. mağduruz oğlum biz ne gerek var şimdi olanı olduğu gibi kabul edip ben ne yapabilirim sorusunu sormaya ? Konfor alanında takılıyorduk tındır mıngır gidiyorduk işte. Hep okuduğun kitaplardan oluyor bunlar entellektüel hasba… al işte işin yoksa farkında olarak yaşa şimdi. Her gün hükümete saydırmak seni terkeden sevgiliye öfkelenmek dururken mutlu olmanın peşine düşecez işin yoksa. Mağdur edebiyatı da gitti. Offff Ne anlatacağız la şimdi biz millete? İyi halt yedin hadi bakalım ayıkla şimdi pirincin taşlarını….
Ben mutlumuyum sorusu için çok kolay bir test var çok basit. Oldu ya bir şey oldu ve sana dediler ki hadi filmi başa alalım. Bir daha aynı hayata geleceksin aynı anadan aynı babadan aynı bedenle aynı olayları aynı sırayla yaşayarak aynı insanlarla tanışacaksın deseler kabul eder miyiz?
Bilinmez başka alternatiflerin riskini almak yerine cevap evet ise lamı cimi yok mutluyuz. Bu gün bu yazıyı şu küçücük aygıtla parmaklarımla yazabiliyorsam mutsuzum dersem ne istedin de vermedik hadsiz diye yeminle hesaba çekilirim….
Tabiatta her şey zıddı ile var. Karanlık aydınlık, sıcak soğuk, güzel çirkin, iyi kötü… ama bir de Yin ve Yang var. Siyahın içinde beyaz, Beyazın içinde siyah. Tıpkı sende olduğu gibi. Senin için de hem iyilik var hem kötülük, hem aşk var hem nefret hem umut var hem çaresizlik. Artık sen hangisini beslersen onu büyütürsün. Hayatın matematiği basit. Sen ne verirsen onu da alırsın hepsi bu…..
Çok fazla acı var demi çok fazla. Ama tüm acıların iki çeşidi var. Değiştiren acı ve dönüştüren acı… Sen seçeceksin sen bakma öyle alık alık. Unuttun mu? İnsansın sen, seçme hakkın var. Hatırla özgür irade diye bir şey var. Free will… yağmura bakıp “ulan havaya bak” diye küfretmek de var “inadı bırak yaşamaya bak”diye sevgiliyle dans etmekte…
İnsan. İngilizler human beings diyor. Yani insan olma hali. Olma, olmak, oluş. Sen ne isen olduğunda o oluyor. Yine ingilizlerin güzel bir sözü var well beings. Yani iyi olma hali. Kafamıza bomba yağmıyor soğukta dışarda kalmadık, yiyecek ekmeğimiz var vicdanımız rahat sosyal bir çevremiz var birini seviyoruz o bizi seviyor. İşte sana well beings. Maslow görse kıskanır yemin ederim piramidin neredeyse son basmağımdayız…
Geriye bir tek kendimizi gerçekleştirmemiz kalıyor. Ben buraya neden geldim? Neydi benim amacım? Allahım hele bir işaret gönder benimle ne demek istedin? Kimin mucizesi olmak için gönderildim? Bunu bulduk mu tamamdır.
Yine Müslüm babadan bir alıntıyla bitireyim bu inceleme diye başlayıp ne idiği belirsiz bir hal alan yazıma..
“Hayat zordu ama güzeldi”
Ne mutlu insan olana, olabilene…
“İyi geceler sevgili okur”
Kitapla aşkla kal..
Bülent..
··
2.293 Gösterim
4 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Alıntıları görüp bayılmıştım, satın alındı, okuma listesine eklendi. İnceleme için teşekkürler.
Muhteşem bir inceleme olmuş . Kitap gibi incelemeniz de akıp gidiyor kaleminize sağlık 👌
