YALNIZLIĞIN KİTABI!Edebiyat
Herkese selamlar sevgili kitap dostlarım!
Bugün edebi lezzetten dört köşe olarak okuduğum, mükemmel bir psikolojik roman olan 
Yalnızız kitabını inceleyeceğim.
Hazırsanız başlayalım…
Peyami Safa ‘dan okuduğum ilk kitaptı. Ve kitaba başlar başlamaz neden bu yazarı daha önce okumaya başlamadım diye hayıflanıp durdum. Kitabı bitirince de kalemine hayran kaldım ve kısa zaman içinde diğer eserlerini de okuma isteği ile doldum…
Peki neydi beni bu denli kitaba çeken ve hayran bırakan şey?
En başta yazarın müthiş psikolojik tahlilleri ve karakterlerin olağanüstü güzel iç monologları diyebilirim, ki bunun detaylarına birazdan gireceğim.
İkinci olarak Samim’in “Simeranya” adıyla kurduğu ve yazarın bunun üzerinden fikirlerini öğrendiğimiz hayali ütopik ülke. Eğitimden sağlık sistemine, bireylerin ruhi bunalımlarından tutun da aile ilişkilerine kadar hayat yolunda hem bireysel hem de toplumsal mesele ve sorunların en ufak ayrıntılarına kadar en ideal şekilde çözümünün olduğu, mükemmel bir ütopya olmuş. Sadece Simeranya’ya bakarak bile yazarın entelektüel yönünü, bilgi birikimini, felsefik tarafını çok net görebiliriz.
Doğu-Batı karşılaştırması, ahlak anlayışının ve bu anlayıştaki cinsiyetçiliğin sorgulanması, mânâyı bir kenara itip maddeciliğe giden toplumun nasıl bir yalnızlık içine düştüğü vs vs…
Kitap o kadar kapsamlı ve o kadar doyurucuydu ki bir Dünya Klasiği olabilecek potansiyele sahip, hatta birçok Dünya Klasiği’nden çok daha fazla hak ediyor bu kategoriyi diye düşünüyorum kendimce iyi bir klasik okuru olarak. Yazarın soy isminde “-ovski” eki olsaydı o kategoriye çoktan alınmıştı kesin. :)))
Şüphe…
Kitaba baştan sona şüphe duygusu hakim. İlk sayfadan son sayfaya kadar gerilim içinde bırakıyor okuru bu duygu. Şüphe duygusunun insan psikolojisini nasıl etkilediği, obsesyon derecesinde şüpheci insanların zihninde neler döndüğünü iliklerinize kadar hissettiriyor. Hatta okurken bu derece şüpheci bir yapım olmadığı için Allah’a şükrettirecek kadar tesirli bir dili vardı eserin.
Şüphenin psikolojisine bayılacaksınız…
Eserdeki ana karakterimiz Samim. Herkes tarafından saygı duyulan, entelektüel, dürüst, özgün fikirleri ve dünya görüşü olan, insanları idealize etmeye çalışan birisi. Yazarımız kendi fikirlerini de bu karakter üzerinden veriyor bizlere çoğunlukla. Fakat mükemmel insan yoktur elbette.. Mesela kendinden yaşça çok büyük bir adamla Paris’e kaçan kız hakkında atıp tutarken bir yandan kendisinden yaşça çok küçük olan Meral ile ilişkisi vardır. Hatta bu kızın kendi kızı olma ihtimali bile vardır. Mide bulandırıcı gerçekten de. Meral’in annesi Necile ile yıllar önce yaşadığı ilişkisi sırasında da Necile evlidir. Bu da mide bulandırıcı… Ve işin ilginç yanı, kitap boyunca Freud’u kıskandıracak psikolojik tahliller yapan, insanların her mimiğini her kelimesini analiz edip zihin dünyasını anlamaya çalışan, Feriha üzerinden ahlak dersleri veren Samim, kendisindeki bu ikiyüzlülüğün, ahlaksızlığın farkında bile değil.
Buradan bence yazarımız bize diyor ki en mükemmel görünen insanların bile muhakkak karanlık tarafları vardır. Kimseyi gözünüzde ilahlaştırmayın..
Aklıma 
Gurur ve Önyargı kitabında geçen şu alıntı geldi:
“Dünyayı tanıdıkça hoşnutsuzluğum daha da artıyor; her geçen gün insan karakterinin tutarsızlığına ve akıllı, duygulu görünenlere bile güvenilemeyeceğine olan inancım güçleniyor.”
Kitabın isminden de anlaşılacağı gibi yalnızlık en belirgin temalardan.. Her karakterin etrafında bir sürü insan olmasına rağmen herkes iç dünyasında yapayalnız.. Maddeye değer verdikçe mânâdan uzaklaştıkça insanların yalnızlıkları da artmış adeta.. Pahalı elbiselerin içinde, şık yemek takımlarının olduğu gösterişli masalarda, lüks otomobillerde parıltılı bir hayat yaşayanların bile aslında ne denli derin yalnızlıklar çektiğini okurken, yalnızlık duygusunun ekonomik şartlardan, statüden, cinsiyetten, yaştan bağımsız olduğunu, asıl yalnızlığın insanın kendini tanıyamamasından, kendini aldatmasından, dolayısıyla da onu yalnızlıktan kurtaracak çareleri bulamamasından kaynaklandığını anlatıyor bizlere…
1950’lerde işlenen yalnızlık temasının günümüzde çok daha derin bir hal alması beni düşündürttü. Her geçen gün tüm dünyada insanların daha da yalnızlaşması ve yalnızlığı sevmesi, özünde sosyal bir varlık olan insan fıtratına aykırı bir durum aslında. Ama insanların gittikçe acımasızlaştığı modern zamanlarda, kırılmamak için kabuğumuza çekilir olduk maalesef…
İncelememin başlarında da bahsettiğim gibi psikoloji müthiş işlenmiş kitapta. Samim’in insanın içinde birden fazla benlikler olduğunu ve bu benliklerin birbiri ile çatışma halinde olduğunu anlattığı kısımlar çok iyiydi. Samim’e göre hepimizin birinci benliği iyidir, toplumun, ahlak kurallarının çerçevesine uyar. İkinci benliğimiz ise içimizdeki tabiri caizse kötüyü ortaya çıkartır. İhtiraslarımız, hasetli tarafımız, ahlaksızlıklarımız hep bu ikinci benliktedir. Bu iki benliğimizden hangisi galip gelirse onun esiri oluruz, karakterimiz ona bürünür…
Samim’in bu tahlili kitapta Meral üzerinden usta bir şekilde gerçeğe uyarlanmıştı. Kitap boyunca Meral’in iç konuşmalarıyla ruh halinden ruh haline geçerken birinci benliğiyle ikinci benliğinin çatışmasını okuduk. Çok başarılı buldum bu konuda yazarımızı.
Bu çoklu benlik düşüncesini 
Sigmund Freud ‘un İd, Ego, Süperego’dan oluşan Yapısal Kişilik Kuramı’na da biraz benzettim. Birebir aynı değil tabii ama Peyami Safa da kendince bir kuram yaratmış gibi geldi bana. :))
Kitapta rüyalar, mistik öğeler, telepati, telekinezi gibi konulara da oldukça fazla yer verilmişti. Hatta yazarımız bu konulardaki fikirlerini bilim adamlarının, filozofların, büyük yazarların görüşleriyle desteklemiş. Kitabın sonlarında Necile’nin evinde yaşananlar bana biraz abartılı gelse de bu kavramların varlığını kitabın yazıldığı dönemi de göz önüne aldığımda esere değer katan öğeler olarak değerlendirdim.
Bugüne kadar okuduğum en iyi kitaplardandı. Bence kıymeti yeterince bilinmeyen bir kitap. Ben şahsen bir edebiyatsever olarak üzerime düşeni yapacağım ve bundan sonra çevremdeki insanlara bu kitaptan bahsedip tavsiye edeceğim.
İlk olarak size tavsiye ediyorum sevgili 1K okurları.. Bu muhteşem eseri okuyun, okutturun ve hak ettiği konuma hep beraber taşıyalım…
İncelememi kitabın sonlarında yazarın okuruna seslendiği muhteşem kısımdan cümlelerle bitirmek istiyorum:
“Ey insan! Bu kitabı sana ithaf ediyorum!
…tarihin hiçbir devrinde kendine bu kadar yabancı, bu kadar hayran ve bu kadar düşman olmadın.
…bırak şu maddeyi, boğ şu ölçü dehanı, doy şu fizik ve matematik tecessüsüne, kov şu kemiyet fikrini, dal kendi içine, koş kendi kendinin peşinden, bul onu, bul kendini, bul ruhunu; bul, sev, bil, ân, gör, kendi içinde gör Allah’ını!
Kendine dön, kendine bak, kendine gel…”
Kitap ile kalın, herkese huzurlu okumalar diliyorum…
Yalnızız kitabını inceleyeceğim.
Hazırsanız başlayalım…
Peyami Safa ‘dan okuduğum ilk kitaptı. Ve kitaba başlar başlamaz neden bu yazarı daha önce okumaya başlamadım diye hayıflanıp durdum. Kitabı bitirince de kalemine hayran kaldım ve kısa zaman içinde diğer eserlerini de okuma isteği ile doldum…
Peki neydi beni bu denli kitaba çeken ve hayran bırakan şey?
En başta yazarın müthiş psikolojik tahlilleri ve karakterlerin olağanüstü güzel iç monologları diyebilirim, ki bunun detaylarına birazdan gireceğim.
İkinci olarak Samim’in “Simeranya” adıyla kurduğu ve yazarın bunun üzerinden fikirlerini öğrendiğimiz hayali ütopik ülke. Eğitimden sağlık sistemine, bireylerin ruhi bunalımlarından tutun da aile ilişkilerine kadar hayat yolunda hem bireysel hem de toplumsal mesele ve sorunların en ufak ayrıntılarına kadar en ideal şekilde çözümünün olduğu, mükemmel bir ütopya olmuş. Sadece Simeranya’ya bakarak bile yazarın entelektüel yönünü, bilgi birikimini, felsefik tarafını çok net görebiliriz.
Doğu-Batı karşılaştırması, ahlak anlayışının ve bu anlayıştaki cinsiyetçiliğin sorgulanması, mânâyı bir kenara itip maddeciliğe giden toplumun nasıl bir yalnızlık içine düştüğü vs vs…
Kitap o kadar kapsamlı ve o kadar doyurucuydu ki bir Dünya Klasiği olabilecek potansiyele sahip, hatta birçok Dünya Klasiği’nden çok daha fazla hak ediyor bu kategoriyi diye düşünüyorum kendimce iyi bir klasik okuru olarak. Yazarın soy isminde “-ovski” eki olsaydı o kategoriye çoktan alınmıştı kesin. :)))
Şüphe…
Kitaba baştan sona şüphe duygusu hakim. İlk sayfadan son sayfaya kadar gerilim içinde bırakıyor okuru bu duygu. Şüphe duygusunun insan psikolojisini nasıl etkilediği, obsesyon derecesinde şüpheci insanların zihninde neler döndüğünü iliklerinize kadar hissettiriyor. Hatta okurken bu derece şüpheci bir yapım olmadığı için Allah’a şükrettirecek kadar tesirli bir dili vardı eserin.
Şüphenin psikolojisine bayılacaksınız…
Eserdeki ana karakterimiz Samim. Herkes tarafından saygı duyulan, entelektüel, dürüst, özgün fikirleri ve dünya görüşü olan, insanları idealize etmeye çalışan birisi. Yazarımız kendi fikirlerini de bu karakter üzerinden veriyor bizlere çoğunlukla. Fakat mükemmel insan yoktur elbette.. Mesela kendinden yaşça çok büyük bir adamla Paris’e kaçan kız hakkında atıp tutarken bir yandan kendisinden yaşça çok küçük olan Meral ile ilişkisi vardır. Hatta bu kızın kendi kızı olma ihtimali bile vardır. Mide bulandırıcı gerçekten de. Meral’in annesi Necile ile yıllar önce yaşadığı ilişkisi sırasında da Necile evlidir. Bu da mide bulandırıcı… Ve işin ilginç yanı, kitap boyunca Freud’u kıskandıracak psikolojik tahliller yapan, insanların her mimiğini her kelimesini analiz edip zihin dünyasını anlamaya çalışan, Feriha üzerinden ahlak dersleri veren Samim, kendisindeki bu ikiyüzlülüğün, ahlaksızlığın farkında bile değil.
Buradan bence yazarımız bize diyor ki en mükemmel görünen insanların bile muhakkak karanlık tarafları vardır. Kimseyi gözünüzde ilahlaştırmayın..
Aklıma Gurur ve Önyargı kitabında geçen şu alıntı geldi:
“Dünyayı tanıdıkça hoşnutsuzluğum daha da artıyor; her geçen gün insan karakterinin tutarsızlığına ve akıllı, duygulu görünenlere bile güvenilemeyeceğine olan inancım güçleniyor.”
Kitabın isminden de anlaşılacağı gibi yalnızlık en belirgin temalardan.. Her karakterin etrafında bir sürü insan olmasına rağmen herkes iç dünyasında yapayalnız.. Maddeye değer verdikçe mânâdan uzaklaştıkça insanların yalnızlıkları da artmış adeta.. Pahalı elbiselerin içinde, şık yemek takımlarının olduğu gösterişli masalarda, lüks otomobillerde parıltılı bir hayat yaşayanların bile aslında ne denli derin yalnızlıklar çektiğini okurken, yalnızlık duygusunun ekonomik şartlardan, statüden, cinsiyetten, yaştan bağımsız olduğunu, asıl yalnızlığın insanın kendini tanıyamamasından, kendini aldatmasından, dolayısıyla da onu yalnızlıktan kurtaracak çareleri bulamamasından kaynaklandığını anlatıyor bizlere…
1950’lerde işlenen yalnızlık temasının günümüzde çok daha derin bir hal alması beni düşündürttü. Her geçen gün tüm dünyada insanların daha da yalnızlaşması ve yalnızlığı sevmesi, özünde sosyal bir varlık olan insan fıtratına aykırı bir durum aslında. Ama insanların gittikçe acımasızlaştığı modern zamanlarda, kırılmamak için kabuğumuza çekilir olduk maalesef…
İncelememin başlarında da bahsettiğim gibi psikoloji müthiş işlenmiş kitapta. Samim’in insanın içinde birden fazla benlikler olduğunu ve bu benliklerin birbiri ile çatışma halinde olduğunu anlattığı kısımlar çok iyiydi. Samim’e göre hepimizin birinci benliği iyidir, toplumun, ahlak kurallarının çerçevesine uyar. İkinci benliğimiz ise içimizdeki tabiri caizse kötüyü ortaya çıkartır. İhtiraslarımız, hasetli tarafımız, ahlaksızlıklarımız hep bu ikinci benliktedir. Bu iki benliğimizden hangisi galip gelirse onun esiri oluruz, karakterimiz ona bürünür…
Samim’in bu tahlili kitapta Meral üzerinden usta bir şekilde gerçeğe uyarlanmıştı. Kitap boyunca Meral’in iç konuşmalarıyla ruh halinden ruh haline geçerken birinci benliğiyle ikinci benliğinin çatışmasını okuduk. Çok başarılı buldum bu konuda yazarımızı.
Bu çoklu benlik düşüncesini Sigmund Freud ‘un İd, Ego, Süperego’dan oluşan Yapısal Kişilik Kuramı’na da biraz benzettim. Birebir aynı değil tabii ama Peyami Safa da kendince bir kuram yaratmış gibi geldi bana. :))
Kitapta rüyalar, mistik öğeler, telepati, telekinezi gibi konulara da oldukça fazla yer verilmişti. Hatta yazarımız bu konulardaki fikirlerini bilim adamlarının, filozofların, büyük yazarların görüşleriyle desteklemiş. Kitabın sonlarında Necile’nin evinde yaşananlar bana biraz abartılı gelse de bu kavramların varlığını kitabın yazıldığı dönemi de göz önüne aldığımda esere değer katan öğeler olarak değerlendirdim.
Bugüne kadar okuduğum en iyi kitaplardandı. Bence kıymeti yeterince bilinmeyen bir kitap. Ben şahsen bir edebiyatsever olarak üzerime düşeni yapacağım ve bundan sonra çevremdeki insanlara bu kitaptan bahsedip tavsiye edeceğim.
İlk olarak size tavsiye ediyorum sevgili 1K okurları.. Bu muhteşem eseri okuyun, okutturun ve hak ettiği konuma hep beraber taşıyalım…
İncelememi kitabın sonlarında yazarın okuruna seslendiği muhteşem kısımdan cümlelerle bitirmek istiyorum:
“Ey insan! Bu kitabı sana ithaf ediyorum!
…tarihin hiçbir devrinde kendine bu kadar yabancı, bu kadar hayran ve bu kadar düşman olmadın.
…bırak şu maddeyi, boğ şu ölçü dehanı, doy şu fizik ve matematik tecessüsüne, kov şu kemiyet fikrini, dal kendi içine, koş kendi kendinin peşinden, bul onu, bul kendini, bul ruhunu; bul, sev, bil, ân, gör, kendi içinde gör Allah’ını!
Kendine dön, kendine bak, kendine gel…”
Kitap ile kalın, herkese huzurlu okumalar diliyorum…··
1 +1'leme
·4.791 Gösterim
10 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Emeğinize yüreğinize sağlık muhteşem bir inceleme olmuş. . 🩵
Peyami Safa'nın ara sıra okura yönelik söylemleri olsun, psikolojik tahlilleri ve karakterinin iç çatışmalarını akıcı, bir o kadar gerçekçi ve samimiyetle ele alışı kalemi ile sizide benim kadar cezbettiğini görüyorum...
Tüm eserlerini okumayı ahdettim inşallah...
İncelemeniz çok çok iyi 👌☕📚🌹💯
@EBruhaLa Çok teşekkür ederim Ebru Hanım 🙏🌼 Kesinlikle sizinle aynı fikirdeyim, Peyami Safa’nın dünyası beni de etkisi altına aldı. Diğer kitaplarını okumak için sabırsızlanıyorum. 😇🌸🩷
Siz inceleme yapın biz okuyalım Emine Hanım. 🙏🏼👏🏼
Elinize, emeğinize sağlık yine harika ve merak uyandırıcı bir inceleme olmuş. En kısa zamanda okuyacağım 🌸
Pınar Kaya Çok teşekkür ederim Pınar Hanım çok incesiniz 🥰 Okuduğunuzda sizin bir psikolog gözüyle yorumunuzu bekliyor olacağım. 🌼💛
Emeğinize sağlık hocam✨👏 okuma listemde olan bir kitap ve yazar incelemenize hem okudum, hem de kaydettim. İncelemenizden sonra kitaba merakım daha da arttı. Kaleminiz kavi olsun.👏👏😇🍀
O kadar güzel yazmışsınız ki ellerinize sağlık.Psikoloji okumayı sevdiğim için Peyami Safa kalemini önceden de okumuştum.Bu kitabı da listeme sizin sayenizde ekleyeceğim.
Tuğçe Aydoğan Çok teşekkür ederim Tuğçe Hanım 🙏 Kesinlikle en kısa zamanda okumalısınız. Psikoloji okumayı seviyorsanız bayılacaksanızdır 🌸😇
Kankam nefesimi tutup okudun resmen eline,zihnine ve yüreğine sağlık.Şüphenin psikolojisini bende tekrar okumam gerekiyor senin bu mükkemel incelemeni okuduktan sonra , dediğin gibi bu eserin ve yazarım değeri çok bilinmiyor.
Yücel Ünal Teşekkür ederim kankacım 🙏 Kesinlikle tekrar okumalısın, şu anki okur kapatisen ile sana çok daha fazla şey katacağından emin olabilirsin. 🙏😇Reklam
Harika! Tekrar okumuş gibi oldum. Teşekkürler.
( Matmazel noraliya'nın koltuğu tavsiye ederim)
Mehmet ER Teşekkür ederim Mehmet Bey. 🙏 Peyami Safa listemin ön sıralarında bu kitap var, en kısa zamanda okumayı planlıyorum. 😇
Sҽɾƙαɳɳ Teşekkür ederim Serkan Bey, en kısa zamanda okumalısınız mutlaka. 🙏😇