Tam bir betimleme, benzetme ustası!
Zweig, Kendileriyle Savaşanlar'da yaratıcılık serüveni, anlaşılma sorunu ve sanatçının çevresine karşı tutumunu gerçeğe bağlılıktan ayrılmadan, derin bir duyarlılıkla işleyerek 
Johann Wolfgang Von Goethe'nin hayatından kesitlerle birlikte 
Friedrich Hölderlin, 
Heinrich Von Kleist ve 
Friedrich Nietzsche'nin yaşamlarının ortak yanlarını, mizaçlarını belirleyen neredeyse tabiatüstü bir güçle bitmek bilmeyen bir iç mücadeleyi anlatıyor.
Başlıkta da belirttiğim gibi Zweig müthiş bir betimleme ve benzetme ustası. Örneğin kitabın başlarında Hölderlin'in şairane ama bir o kadar da kırılgan ruhunu inanılmaz betimlemiş:
"Bu “korlaşan benlik”, Hölderlin’in ruhunun ateşte yanmayan semender gibi içinde yaşadığı heyecan klasiklerin soğutma çabalarından sağ salim kurtulmayı başarmıştır, bir kader sarhoşluğu içinde, “sadece savaş kurtarır onu” dediği benliğini ikinci bir kez hayatın içine atar ve böyle bir örste bütün parlak şeyler de dövülür."
Nietzsche bölümünde de filozofun yılanın derisi gibi kendi değişimini Shylock eylemiyle özdeşleştirmiş. Nedir bu Shylock eylemi, daha önce hiç duymamıştım bir araştırayım dedim, 
William Shakespeare'in 
Venedik Taciri kitabında adı geçen bir karakter olan Shylock çıktı karşıma. Hristiyan rakibi Antonio'ya borç veren ve borcun ödenmemesi durumunda ödemesini Antonio'nun bir pound ağırlığındaki et parçasını alarak yapılmasını ayarlayan bir Yahudiymiş ve Zweig bunu Shylock eylemi olarak Nietzsche'de kullanmış. Bu gibi çok fazla kitap ve mitlerden benzetmeler vardı, Zweig'in entelektüel bilgi birikimine hayran olmamak ne mümkün!
Betimlemeyi yazarına göre severim ve Zweig ne yazsa okurum dediğim ender yazarlardan. Zaten en az 20 kitabını okumuşumdur. Ancak, betimlemeyi kurgusal kitaplarında çok iyi yedirse de özünde biyografi kitabında karakter çözümlemeleri bir zaman sonra bayıyor. Örneğin önemli 3-5 tane şiir yazmış Hölderlin'e 160 sayfa ayırmış Zweig. O 160 sayfayı okuduktan sonra şair hakkında aklımda kalan tek şey Hölderlin'in kırılgan bir ruha sahip olmasıydı. Çünkü Zweig bütün kitabı betimlemeye boğmuş, yaşamları hakkında bilgi vermiyor, yazmış olduğu şiirleri ve kitapları hangi ruh hallerinde yazmış olduklarından, gelen eleştirilere vermiş olabildikleri tepkileri mecazi bir şekilde aktarıyor.
Bunları kitabı eleştirmek niyetine anlatmıyorum, ben Zweig'in üslubunu bildiğim için yine de severek okudum kitabı ancak betimleme okumayı sevmeyenler için bir zaman sonra kitap ızdıraba dönüşebilir, bunu kitabı beraber okuduğumuz arkadaşımı iki defa yarım bırakmaması için okumaya teşvik edince anladım.
Özellikle Kleist'in bölümü sadece betimlemeden oluşuyor. Yazar hakkında hiçbir bilgi yok, ki zaten Zweig'de belirtiyor Kleist hakkında çok az bilgiye sahibiz diye. Anlayacağınız Kleist bölümü, Zweig'in Kleist'in şiirlerinden yola çıkarak oluşturduğu yarı hayali karakter profiline dayanıyor.
Son olarak Zweig'in diğer kitaplarını da okumuş, kalemine aşina iseniz severek okursunuz, kitabın ortalama puanını da sadık Zweig okurları bu kadar yüksek tutmuş. Zweig'e bu kitapla başlamayın, ayrıca Nietzsche'yi anlamak için de bu kitabı tavsiye etmem.
Johann Wolfgang Von Goethe'nin hayatından kesitlerle birlikte Friedrich Hölderlin, Heinrich Von Kleist ve Friedrich Nietzsche'nin yaşamlarının ortak yanlarını, mizaçlarını belirleyen neredeyse tabiatüstü bir güçle bitmek bilmeyen bir iç mücadeleyi anlatıyor.
Başlıkta da belirttiğim gibi Zweig müthiş bir betimleme ve benzetme ustası. Örneğin kitabın başlarında Hölderlin'in şairane ama bir o kadar da kırılgan ruhunu inanılmaz betimlemiş:
"Bu “korlaşan benlik”, Hölderlin’in ruhunun ateşte yanmayan semender gibi içinde yaşadığı heyecan klasiklerin soğutma çabalarından sağ salim kurtulmayı başarmıştır, bir kader sarhoşluğu içinde, “sadece savaş kurtarır onu” dediği benliğini ikinci bir kez hayatın içine atar ve böyle bir örste bütün parlak şeyler de dövülür."
Nietzsche bölümünde de filozofun yılanın derisi gibi kendi değişimini Shylock eylemiyle özdeşleştirmiş. Nedir bu Shylock eylemi, daha önce hiç duymamıştım bir araştırayım dedim, William Shakespeare'in Venedik Taciri kitabında adı geçen bir karakter olan Shylock çıktı karşıma. Hristiyan rakibi Antonio'ya borç veren ve borcun ödenmemesi durumunda ödemesini Antonio'nun bir pound ağırlığındaki et parçasını alarak yapılmasını ayarlayan bir Yahudiymiş ve Zweig bunu Shylock eylemi olarak Nietzsche'de kullanmış. Bu gibi çok fazla kitap ve mitlerden benzetmeler vardı, Zweig'in entelektüel bilgi birikimine hayran olmamak ne mümkün!
Betimlemeyi yazarına göre severim ve Zweig ne yazsa okurum dediğim ender yazarlardan. Zaten en az 20 kitabını okumuşumdur. Ancak, betimlemeyi kurgusal kitaplarında çok iyi yedirse de özünde biyografi kitabında karakter çözümlemeleri bir zaman sonra bayıyor. Örneğin önemli 3-5 tane şiir yazmış Hölderlin'e 160 sayfa ayırmış Zweig. O 160 sayfayı okuduktan sonra şair hakkında aklımda kalan tek şey Hölderlin'in kırılgan bir ruha sahip olmasıydı. Çünkü Zweig bütün kitabı betimlemeye boğmuş, yaşamları hakkında bilgi vermiyor, yazmış olduğu şiirleri ve kitapları hangi ruh hallerinde yazmış olduklarından, gelen eleştirilere vermiş olabildikleri tepkileri mecazi bir şekilde aktarıyor.
Bunları kitabı eleştirmek niyetine anlatmıyorum, ben Zweig'in üslubunu bildiğim için yine de severek okudum kitabı ancak betimleme okumayı sevmeyenler için bir zaman sonra kitap ızdıraba dönüşebilir, bunu kitabı beraber okuduğumuz arkadaşımı iki defa yarım bırakmaması için okumaya teşvik edince anladım.
Özellikle Kleist'in bölümü sadece betimlemeden oluşuyor. Yazar hakkında hiçbir bilgi yok, ki zaten Zweig'de belirtiyor Kleist hakkında çok az bilgiye sahibiz diye. Anlayacağınız Kleist bölümü, Zweig'in Kleist'in şiirlerinden yola çıkarak oluşturduğu yarı hayali karakter profiline dayanıyor.
Son olarak Zweig'in diğer kitaplarını da okumuş, kalemine aşina iseniz severek okursunuz, kitabın ortalama puanını da sadık Zweig okurları bu kadar yüksek tutmuş. Zweig'e bu kitapla başlamayın, ayrıca Nietzsche'yi anlamak için de bu kitabı tavsiye etmem.·
242 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.