Zahit Bizi Tan Eyleme
Seneca , Stoacı bir bilge filozof. Seneca'nın söylediklerini yaşayan, yaşadıklarını söyleyen bir kişi olduğunu görüyoruz. Kendini öldürme isteğini kabul eden ve kendisi intihar eden bir profilde bir kişi. Bunun yanında, kendi içinde bulunduğu stoacı düşünce geleneğini çok iyi örnekleyen ve 
Marcus Aurelius 'un 
Düşünceler kitabında da verdiği 
Epiktetos örneğinde de olduğu gibi:
__Epiktetos, eski Stoacılığın katı ahlakını benimsemiştir. Her bakımdan bağımsız olan, tam bir Stoacıya yakışacak bir yaşam sürmüş, kuramdan çok pratiğe değer vermiştir. Ona göre Orta Stoa, asıl Stoacılıktan bir sapmadır. Epiktetos'un kendi kendini denetleme yetisinin şaşılacak ölçüde gelişmiş olduğu, onun kolunu büken efendisine verdiği ünlü yanıtta açıkça görülür.
İlkin, yumuşak bir dille uyarır efendisini: "Kolumu bükmeyin, efendim, sonra kırılır," der. Efendisi aldırmaz, Epiktetos'un kolunu bükmeyi sürdürür; sonunda gerçekten kırdırır kol. Epiktetos'un tepkisi serinkanlılıkla: "Söylemiştim size, kırıldı işte," demek olur.
__
¹ Düşünceler İstanbul 2004, Öndeyiş, s. 15.
Bu örnekte de gördüğümüz gibi, hayatın içinde söylediklerini uygulayan, bunun yanında uyguladıklarını söyleyen Stoacı düşünürlerden Seneca'nın Bilgeliğin Sarsılmazlığı ve İnziva ile ilgili söyledikleri havada kalmıyor. Bu felsefe, erdemli yaşama düşüncesini temeline alan ve bunun dışında kabulü olmayan, hatta yanlış gören bir düşünce. Zenon'dan Marcus Aurelius'a kadar farklı dönemleri içerisine alan ve çıkış noktaları Sokrates'in erdemli insan metaforu olan bu kişiler, adeta bir zahithayatı yaşamayı düşlüyor gibi duruyorlar. Bundan dolayı da Müslüman feylezofları çok etkilemiş ve düşüncelerinde çok katkıları olmuştur.
Bilgenin sarsılmazlığının temel noktası: Bilgeye bir şeyin isabet etmeyeceğidir. Bilgenin başına gelen şeyler onun erdemine halel getiren şeyler değildir, çünkü bilge erdemini sonradan kazanmış değildir. Onun başına gelenler onun suçu değildir; ya da karşıdaki kişi kötüdür ki bundan da onun suçu olmadığı için bir şey olmadığından, burada pek onunla ilgili değildir. Kötülük yapılan değil, yapanın suçudur; dolayısıyla bilge bununla alakadar olmaz.
İnzivaya gelince: Dünyayı, evreni, geçmiş ve geleceğin bir muhasebesini yapmak; bir durup akan suyu izlemek, düşünmek, dünyayı temaşa etmek olarak değerlendirilebilir. Düşünmek, daha doğrusu düşünmenin üzerine düşünmek üzere inzivaya çekilmek, hayattan kopmak değil; bütün bir benlik ile hayatı anlamak için biraz durup dinlenmek, filmi ağırdan izlemek olarak düşünebiliriz.
Güzel bir kitap okuyun, okutun.1000Kitap
Seneca , Stoacı bir bilge filozof. Seneca'nın söylediklerini yaşayan, yaşadıklarını söyleyen bir kişi olduğunu görüyoruz. Kendini öldürme isteğini kabul eden ve kendisi intihar eden bir profilde bir kişi. Bunun yanında, kendi içinde bulunduğu stoacı düşünce geleneğini çok iyi örnekleyen ve Marcus Aurelius 'un Düşünceler kitabında da verdiği Epiktetos örneğinde de olduğu gibi:
__Epiktetos, eski Stoacılığın katı ahlakını benimsemiştir. Her bakımdan bağımsız olan, tam bir Stoacıya yakışacak bir yaşam sürmüş, kuramdan çok pratiğe değer vermiştir. Ona göre Orta Stoa, asıl Stoacılıktan bir sapmadır. Epiktetos'un kendi kendini denetleme yetisinin şaşılacak ölçüde gelişmiş olduğu, onun kolunu büken efendisine verdiği ünlü yanıtta açıkça görülür.
İlkin, yumuşak bir dille uyarır efendisini: "Kolumu bükmeyin, efendim, sonra kırılır," der. Efendisi aldırmaz, Epiktetos'un kolunu bükmeyi sürdürür; sonunda gerçekten kırdırır kol. Epiktetos'un tepkisi serinkanlılıkla: "Söylemiştim size, kırıldı işte," demek olur.
__
¹ Düşünceler İstanbul 2004, Öndeyiş, s. 15.
Bu örnekte de gördüğümüz gibi, hayatın içinde söylediklerini uygulayan, bunun yanında uyguladıklarını söyleyen Stoacı düşünürlerden Seneca'nın Bilgeliğin Sarsılmazlığı ve İnziva ile ilgili söyledikleri havada kalmıyor. Bu felsefe, erdemli yaşama düşüncesini temeline alan ve bunun dışında kabulü olmayan, hatta yanlış gören bir düşünce. Zenon'dan Marcus Aurelius'a kadar farklı dönemleri içerisine alan ve çıkış noktaları Sokrates'in erdemli insan metaforu olan bu kişiler, adeta bir zahithayatı yaşamayı düşlüyor gibi duruyorlar. Bundan dolayı da Müslüman feylezofları çok etkilemiş ve düşüncelerinde çok katkıları olmuştur.
Bilgenin sarsılmazlığının temel noktası: Bilgeye bir şeyin isabet etmeyeceğidir. Bilgenin başına gelen şeyler onun erdemine halel getiren şeyler değildir, çünkü bilge erdemini sonradan kazanmış değildir. Onun başına gelenler onun suçu değildir; ya da karşıdaki kişi kötüdür ki bundan da onun suçu olmadığı için bir şey olmadığından, burada pek onunla ilgili değildir. Kötülük yapılan değil, yapanın suçudur; dolayısıyla bilge bununla alakadar olmaz.
İnzivaya gelince: Dünyayı, evreni, geçmiş ve geleceğin bir muhasebesini yapmak; bir durup akan suyu izlemek, düşünmek, dünyayı temaşa etmek olarak değerlendirilebilir. Düşünmek, daha doğrusu düşünmenin üzerine düşünmek üzere inzivaya çekilmek, hayattan kopmak değil; bütün bir benlik ile hayatı anlamak için biraz durup dinlenmek, filmi ağırdan izlemek olarak düşünebiliriz.
Güzel bir kitap okuyun, okutun.Bilgenin Sarsılmazlığı Üzerine - İnziva ÜzerineSeneca · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20244,031 okunma
·
27 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.