Vüs’at Orhan Bener’in okuduğum ikinci kitabı oldu. Okuduğum ilk kitabı olan Bay Muannit Sahtegi’nin Notları’nda yazarın tarzını beğenip beğenmediğim noktasında bir hayli kararsız kalmıştım. Bu sebeple de keskin ve kesin cümleler kurmaktan kaçınmıştım. Şimdiyse okuduğum ikinci kitabıyla Vüs’at Orhan Bener’e ilişkin daha net cümleler kurma hakkına kavuştuğumu düşünüyorum.
Okuduğum ilk kitabı olan, Bay Muannit Sahtegi’nin Notları roman türündeydi. Bu kitap ise öykü türünde. Vüs’at Orhan Bener de genellikle öykü türünde tanınan bir yazarımız olduğu için Siyah-Beyaz isimli bu kitabını önceki kitabına nazaran daha çok önemsedim ve daha dikkatli okudum. Kitabın içerisinde 2-3 sayfalık öyküler de var 20 sayfalık öyküler de var. Kimi öyküler lezzetli, kimi öyküler ise, bana göre, sıradan.
Neden mi sıradan dedim? Çünkü bilindiğini üzere iki öykü türü var: Durum öyküsü ve olay öyküsü. Bener’in öyküleri ise, durum öyküsü türüne yakın görünüyor. Fakat 
Metin T. abinin de ısrarla ve sürekli ifade ettiği gibi, durum öyküsünün olmazsa olmazı, öyküdeki gerilim/çatışma’dır. Bener’in öykülerinde ise gerilim veya çatışma izine rastlayamadım. Bu durumda ben bu yazılara nasıl iyi “öykü” diyebilirim?
Evet, Bener muhteşem bir Türkçe cambazı. Türkçeyi öyle kullanıyor ki, şaşıp kalıyorsunuz. Öyle kelimeler türetiyor ki, adeta kelimeler önünde eğilip bükülüyor. Hatta edebiyatımızda böyle bir başka yazar daha tanımadım.
Ama! Hem de kocaman bir AMA! Bu kadar kelimeleri eğip bükmektense daha anlaşılır yazsa ve okuru daha çok kitabın içerisine çekse fena mı olurdu? Bence hiç de fena olmazdı. Hatta Bener daha çok tanınırdı. Belki de edebiyatımızın en değerli isimlerinden ilk akla geleni olur, Oğuz Atay’ın arkadaşı olarak anılmaktan kurtulurdu. Maalesef zorlu kelimeleriyle ve durağan öyküleriyle kullandığı muhteşem Türkçe’yi heba etmiş gibi geliyor bana.
Netice itibarıyla, beklentim karşılanmadı ve tarzlarımız açık bir şekilde uyuşmadı Bener. Başka bir kitabını daha okur muyum, bilmiyorum. Ama seni okuyup anlayanlara ciddi saygı duyuyorum.
Metin T. abinin de ısrarla ve sürekli ifade ettiği gibi, durum öyküsünün olmazsa olmazı, öyküdeki gerilim/çatışma’dır. Bener’in öykülerinde ise gerilim veya çatışma izine rastlayamadım. Bu durumda ben bu yazılara nasıl iyi “öykü” diyebilirim?
Evet, Bener muhteşem bir Türkçe cambazı. Türkçeyi öyle kullanıyor ki, şaşıp kalıyorsunuz. Öyle kelimeler türetiyor ki, adeta kelimeler önünde eğilip bükülüyor. Hatta edebiyatımızda böyle bir başka yazar daha tanımadım.
Ama! Hem de kocaman bir AMA! Bu kadar kelimeleri eğip bükmektense daha anlaşılır yazsa ve okuru daha çok kitabın içerisine çekse fena mı olurdu? Bence hiç de fena olmazdı. Hatta Bener daha çok tanınırdı. Belki de edebiyatımızın en değerli isimlerinden ilk akla geleni olur, Oğuz Atay’ın arkadaşı olarak anılmaktan kurtulurdu. Maalesef zorlu kelimeleriyle ve durağan öyküleriyle kullandığı muhteşem Türkçe’yi heba etmiş gibi geliyor bana.
Netice itibarıyla, beklentim karşılanmadı ve tarzlarımız açık bir şekilde uyuşmadı Bener. Başka bir kitabını daha okur muyum, bilmiyorum. Ama seni okuyup anlayanlara ciddi saygı duyuyorum.
··
618 Gösterim
6 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Bazı yazarlar herkeste aynı etkiyi bırakmıyor. Mesala İhsan Oktay Anar da öyle.Belli kesim çok seviyor, belli kesim de hiç anlamadığını söylüyor. Vüs'at O. Bener'in de sevenleri çok ama ben de yazarı çok benimseyemedim ya da anlayamadım. Havva hikayesi hoşuma gitti ama diğer hikayelerini sizin de dediğiniz gibi ben de anlayamadım.
Semih Doğan
Gönderi Sahibi
Siz de sevmeyenlerdensiniz o zaman? Aynen dediğiniz gibi, bazı yazarlar bazı okurlara hitap etmiyor ve buna karşı yapılabilecek hiçbir şey yok...
Bu incelemeye sevindim desem kimse görmeden. :)
Dost Yaşamasız'ı daha sonra tamamlamak üzere yarım bıraktım. Bana hitap etmedi. Elinize sağlık..
Semih Doğan
Gönderi Sahibi
Bana da hitap etmedi. Emin olun, yalnız değilsiniz. Başka beğenmeyenler de var tanıdığım ama isimlerini veremiyorum tabii :) Teşekkür ederim.
Semih, bu incelemeyle farklı dünyaların insanları olduğumuzu anladım seninle. :)
Ben de bir rüya içinde yaşatan yazarları seviyorum. Olayların, durumların flu olduğu, başka başka da yorumlanabilecek metinleri. Toptaş, Bener, Borges, Orhan Pamuk gibi mesela.
Semih Doğan
Gönderi Sahibi
Olabilir. Toptaş ve Pamuk benim de çok sevdiğim iki yazardır aslında. Borges ise hiç okumadım. Fakat Bener bana hiç hitap etmiyor :)
Kaleminize sağlık, bu incelemeniz de gayet güzeldi. Siteden bir arkadaş, Vüs'at Bener 'i bu kadar çok sevdiğim için misantropiye yakın olduğumu söylemişti, kulakları çınlasın buradan. ;))
Hitap etme konusunda söylediklerinize aynen katılıyorum. Ama sabırla okuduğunuz için sizi ayrıca tebrik ediyorum. :)
Reklam
Dediklerine aynen katılıyorum. Ben de zamanında okumayı denemiştim fakat Sait Faik okuduktan sonra Bener okumaya geçtim. Herhalde hayatta yaptığım hatalarımdan biri oydu. 🤦🏻♀️ Bana da Bener çok fazla zorlama gibi geliyor. Hani ne bileyim ya o içtenliği ruhuma işletemedim. Ne zaman kitaplarını okuyan görsem dikkat et depresyona girme diye uyarıyorum..
İşte Bener ince çizgide duran yazarlardan biri. Asla ortası yok. Yazdığı kitap gibi ya siyah ya beyaz. Onu seven ya çok seviyor ya da hiç sevmiyor. Emeğine sağlık. Sanırım sen de sevememişler bölümüne geçtin :)
Semih Doğan
Gönderi Sahibi
Aynen ben de sevemeyenlerdenim :) Teşekkür ederim düşüncelerini paylaştığın için. Aynı fikirdeyiz zaten...