SIĞINAKLARA DAİR
Puan vermedi·95 syf.·
Beğendi
·2019 14. kitabı
Behçet Necatigil, “Kitaplarda Ölmek” adlı o şahane şiirinde “Adı, soyadı /Açılır parantez /Doğduğu yıl, çizgi, öldüğü yıl, bitti /Kapanır, parantez. /O şimdi kitaplarda bir isim, bir soyadı /Bir parantez içinde doğum, ölüm yılları. / Ya sayfa altında, ya da az ilerde /Eserleri, ne zaman basıldıkları /Kısa, uzun bir liste. Kitap adları /Can çekişen kuşlar gibi elinizde. /Parantezin içindeki çizgi /Ne varsa orda /Ümidi, korkusu, gözyaşı, sevinci /Ne varsa orda. /O şimdi kitaplarda /Bir çizgilik yerde hapis, /Hâlâ mı yaşıyor, korunamaz ki, /Öldürebilirsiniz.” der.
Edith Wharton’ın “Sığınak” adlı kitabını okuyup bitirdiğimde sitede sadece “bir” kişi tarafından okunan bu kadın yazarın biyografisini incelemek üzere internete girdiğimde şu satırlara denk geldim:
“Edith Wharton (24 Ocak 1862 – 11 Ağustos 1937) Amerikan yazar ve moda tasarımcısı.
En fazla tanınan eseri "Masumiyet Çağı" (The Age of Innocence, 1920) adlı romanıdır, ve 1921 yılında Pulitzer Ödülünü kazanmıştır.
I. Dünya Savaşı esnasında Paris'te Kızıl Haç örgütü için yaptığı yardım çalışmalarından ötürü, Fransız Légion d'honneur nişanıyla ödüllendirilmiştir.
Paris'te iken Amerikalı ünlü gazeteci William Morton Fullerton ile büyük bir aşk yaşamıştır.
Eş: Edward Robbins Wharton (e. 1885–1913)
Aralarında Henry James, F Scott Fitzgerald, Jean Cocteau, Ernest Hemingway ve Theodore Roosevelt'in bulunduğu, çağının önemli ve etkili entelektüelleriyle olan arkadaşlığı da ayrıca dikkat çekicidir.
Bazı eserleri: "Ethan Frome", "Yaz Bitince", "Akşam Çayı","Aşkın Öteki Yüzü","İki Kız Kardeş","Mihenk Taşı","Sığınak", "Her Kalp Kendi Bildiğini Okur"
Evet tam da Behçet Necatigil’in şiirinde dediği gibi değil mi? Edith Wharton’ın Amerikalı bir kadın yazar olduğunu, aldığı ödülleri, yaşadığı büyük aşkı, dostluklarını ve bazı eserlerini listeleyen kısa bir biyografi bize ne anlatabilir ki? O parantezin içinde büyük dostluklar, tutkuyla yaşanmış bir aşk, 28 yıl süren bir evlilik çok sayıda eser var ama Edith’in neler yaşadığı yok. Onun yaşadıkları eserlerinde. Biz de eserine dönelim o halde.
Bu kitaba inceleme yazmak gibi bir niyetim yoktu aslında. Ama güçlü karakter tahlilleri, ruh ikilemleri, hassas bir kadının ruhunun ömür boyu geçirdiği değişimleri 92 sayfada böyle güçlü bir şekilde anlatan bu kadın yazarı es geçmeye gönlüm elvermedi. 
Necip G. Bey'in Helikopter yayınları ile ilgili övgülerine bir süredir denk geliyordum ve onun son incelemesinden sonra #41618998 da bu yayınevinden üç kitap satın aldım: Biri Jean Echenoz / Bir Yıl’dı. Diğeri sevgili https://1000kitap.com/meleenk'nin harika bir inceleme yazdığı İklimler’di. https://1000kitap.com/yakarsa-bu-dunyayi-romantikler-yakar--633816 “Sığınak” ise bir yerde denk geldiğim bir kitap değildi. Kitabın önce ismi dikkatimi çekti, iyi bir yazar bu isme o kadar çok şey sığdırabilirdi ki… Arka kapak yazısını okuduğumda kitabı almaya karar vermiştim. Sonra kitaba dair bir yazı aradım, bulamadım, sitede de bir kişi tarafından okunduğunu fark edince okumaya bu kitaptan başlamaya karar verdim.
Önce kitabın dış görünüşüyle başlamak istiyorum: Helikopter yayınları hakikaten çok özenli bir şekilde basıyor kitaplarını. Çeviri bir kitapta en fazla dikkat ettiğim şey, kitabın dilidir. Bu kitabın hakikaten kusursuz bir dili var. Yaptığım alıntılardan da fark etmişsinizdir zaten. Yazar çok iyi belli ki, ama çevirmenler de şahane bir iş çıkarmışlar.
Kitabı okumadan evvel sığınak kelimesine neler sığdırılabileceği üzerine kafa yorduğumu söylemiştim. Öyle ya yaşam denen şu uzun ve çetrefil yolculukta neler sığınak olabilirdi ki bir insana? Ev, iş, aşk, çocuklar, dostlar, kitaplar, eğlenceler, yolculuklar… Listeyi uzatmak mümkün. Peki bu kitap neyi anlatıyor derseniz… Kitap Kate’in Denis Peyton’la evlenme sürecini, yaşadığı hayal kırıklığını ve sonrasında kendine sığınak bildiği oğlu Dick ile ilişkisini bolca iç çatışmalı ve psikolojik tahlilli bir şekilde anlatan kısacık ama aslında kocaman bir "uzun hikaye". Kate’in ömrünü boşa yaşadığını düşünmesi, yaşadığı çatışmalar, ahlaklı olmak ile sevdikleri arasında bir seçim yapmak zorunda kaldığında yaşadığı iç çelişkiler başarılı şekilde aksettirilmiş. Mesela şu satırlar Kate’in ömür boyu yaşadıklarını bir paragrafta sezdiriveriyor:
“Odaları teker teker amaçsızca dolaştı, ıssızlığa alışmaya çalıştı. Böylesi bir ıssızlığı çok önceleri, çoğu kadın yüreğinin dopdolu olduğu yıllarda tatmıştı; ama bu çok zaman önceydi, tam bir ıssızlık duygusu da değildi aslında, çünkü hala birilerinin o boşluğu dolduracağı umudu vardı. Oğlu doğmuştu, hayatı dolup taşmştı, ama sular yine çekilmişti ve o, heba olmuş yıllar önünde çıplak uzanırken bakakalmıştı yine. HEBA OLMUŞ YILLAR! İşte yüreğin o ölümcül gümbürtüsü, asla iyileşmeyecek olan bir felç. İnancı ve umudu, bataklığın onu vahşete çağıran ışıklarıydı, sevgisi kayan topraklara dikilmiş nafile bir anıt.” (s. 83)
Kate nelere mi sığınıyor? Önce nişanlısına /kocasına ardından da onda yaşadığı hayal kırıklığından sonra oğluna ve ardından da başka hayatlara, sanata, dostlarına ve iki yüzlü bir gülümsemenin rahatlatıcı konforuna, maskelere yani…
"Kendisinin de hayatın zoraki bir taklidi içinde konuştuğunu, gülümsediğini, yeni gelenlere elini uzattığını, gerçek Kate'in ise sahnenin arkasında trajediyi oynadığını unuttu."( s.87)
Siz de ayıracak birkaç saatiniz varsa Edith Wharton’ın “Sığınak”ına bir şans verebilir ve kendi sığınaklarınızı düşünebilirsiniz bence. Herkese keyifli okumalar diliyorum.
BLOGUMDAN ALTI ÇİZİLİ SATIRLARIMLA OKUMAK İSTERSENİZ: hercaiokumalar.wordpress.com/2019/03/02/sigi...
Necip G. Bey'in Helikopter yayınları ile ilgili övgülerine bir süredir denk geliyordum ve onun son incelemesinden sonra #41618998 da bu yayınevinden üç kitap satın aldım: Biri Jean Echenoz / Bir Yıl’dı. Diğeri sevgili https://1000kitap.com/meleenk'nin harika bir inceleme yazdığı İklimler’di. https://1000kitap.com/yakarsa-bu-dunyayi-romantikler-yakar--633816 “Sığınak” ise bir yerde denk geldiğim bir kitap değildi. Kitabın önce ismi dikkatimi çekti, iyi bir yazar bu isme o kadar çok şey sığdırabilirdi ki… Arka kapak yazısını okuduğumda kitabı almaya karar vermiştim. Sonra kitaba dair bir yazı aradım, bulamadım, sitede de bir kişi tarafından okunduğunu fark edince okumaya bu kitaptan başlamaya karar verdim.
Önce kitabın dış görünüşüyle başlamak istiyorum: Helikopter yayınları hakikaten çok özenli bir şekilde basıyor kitaplarını. Çeviri bir kitapta en fazla dikkat ettiğim şey, kitabın dilidir. Bu kitabın hakikaten kusursuz bir dili var. Yaptığım alıntılardan da fark etmişsinizdir zaten. Yazar çok iyi belli ki, ama çevirmenler de şahane bir iş çıkarmışlar.
Kitabı okumadan evvel sığınak kelimesine neler sığdırılabileceği üzerine kafa yorduğumu söylemiştim. Öyle ya yaşam denen şu uzun ve çetrefil yolculukta neler sığınak olabilirdi ki bir insana? Ev, iş, aşk, çocuklar, dostlar, kitaplar, eğlenceler, yolculuklar… Listeyi uzatmak mümkün. Peki bu kitap neyi anlatıyor derseniz… Kitap Kate’in Denis Peyton’la evlenme sürecini, yaşadığı hayal kırıklığını ve sonrasında kendine sığınak bildiği oğlu Dick ile ilişkisini bolca iç çatışmalı ve psikolojik tahlilli bir şekilde anlatan kısacık ama aslında kocaman bir "uzun hikaye". Kate’in ömrünü boşa yaşadığını düşünmesi, yaşadığı çatışmalar, ahlaklı olmak ile sevdikleri arasında bir seçim yapmak zorunda kaldığında yaşadığı iç çelişkiler başarılı şekilde aksettirilmiş. Mesela şu satırlar Kate’in ömür boyu yaşadıklarını bir paragrafta sezdiriveriyor:
“Odaları teker teker amaçsızca dolaştı, ıssızlığa alışmaya çalıştı. Böylesi bir ıssızlığı çok önceleri, çoğu kadın yüreğinin dopdolu olduğu yıllarda tatmıştı; ama bu çok zaman önceydi, tam bir ıssızlık duygusu da değildi aslında, çünkü hala birilerinin o boşluğu dolduracağı umudu vardı. Oğlu doğmuştu, hayatı dolup taşmştı, ama sular yine çekilmişti ve o, heba olmuş yıllar önünde çıplak uzanırken bakakalmıştı yine. HEBA OLMUŞ YILLAR! İşte yüreğin o ölümcül gümbürtüsü, asla iyileşmeyecek olan bir felç. İnancı ve umudu, bataklığın onu vahşete çağıran ışıklarıydı, sevgisi kayan topraklara dikilmiş nafile bir anıt.” (s. 83)
Kate nelere mi sığınıyor? Önce nişanlısına /kocasına ardından da onda yaşadığı hayal kırıklığından sonra oğluna ve ardından da başka hayatlara, sanata, dostlarına ve iki yüzlü bir gülümsemenin rahatlatıcı konforuna, maskelere yani…
"Kendisinin de hayatın zoraki bir taklidi içinde konuştuğunu, gülümsediğini, yeni gelenlere elini uzattığını, gerçek Kate'in ise sahnenin arkasında trajediyi oynadığını unuttu."( s.87)
Siz de ayıracak birkaç saatiniz varsa Edith Wharton’ın “Sığınak”ına bir şans verebilir ve kendi sığınaklarınızı düşünebilirsiniz bence. Herkese keyifli okumalar diliyorum.
BLOGUMDAN ALTI ÇİZİLİ SATIRLARIMLA OKUMAK İSTERSENİZ: hercaiokumalar.wordpress.com/2019/03/02/sigi...··
366 Gösterim
6 Yorum
:) Ferah ablanın yorumuna katılıyorum incelemelerinizin hepsi gerçekten şahane, Helikopter yayınları hakkında İklimler’i okurken bilgi sahibi oldum bende ve kitabı almış olmanıza çok sevindim, ağzına sağlık Ayşe hanımcıım yine şahane, yine şahane :)
Ayşe hanım öncelikle tavsiyemi dikkate alınır bulduğunuz için teşekkür ederim size. Zaman zaman böyle farklı veya keşfedilmesi gereken yazar ya da kitaplara denk geldiğimde, böyle bir arayış içinde olan diğer okur dostlarımla da paylaşmayı görev sayıyorum kendime:) Neyse ki sizde de olumlu izlenimler bırakmış kitaplar ve yayınevi. İklimler benim de listemde bu arada (Geçen gün Ayşe’nin incelemesi altında da konuşulmuştu bu mevzu).
İncelemenize gelince,
Necatigil’den yola çıkarak ön plana çıkardığınız konu gerçekten çok güzel bir detaydı. Hatta ne detayı, başlı başına üzerine saatlerce konuşulabilecek derinlikte bir konu aslında... Ancak Necatigil, bu sorgulamayı parantez içindeki bir çizginin üzerinde toplamış ki, hayran kalmamak elde değil... Tabii sizin bunu oradan yakalayıp yazarın dopdolu hayatına geçen bir köprü olarak kullanmanız da başka bir hayranlık konusu:)
Ferah hanımın da vurguladığı gibi, kitapları bir edebiyatçının gözünden, onun kaleminden okumak çok farklı bir deneyim. Geniş bir bilgi ve birikimin doğru yerde, doğru ölçüde aktarılması bu işin ustalığı tabii ki...
Kitaptan paylaştığınız alıntıları okdum. Zaten ‘sığınak’, anlam olarak da derin çağrışımlar yapan bir kelime. Herkes kendi sığınağına dönüp pek çok yaşanmışlık sığdırabilir bu kavramın içine... Kimi için heba olmuş yıllar da olabilir bu; kimi içinse dünyeviyattan uzak bir ruh hali ve içedönüş de olabilir... Ya da kendine ait bir oda...:)
Kısacası, her anlamda yine çok güzel bir incelemeydi Ayşe hanım... Emeklerinize sağlık... Selam ve sevgilerimle...
Hercaiokumalar /Ayşe
Gönderi Sahibi
Öncelikle yayınevi ile ilgili yönlendirici paylaşımlarınız için çok teşekkür ediyorum ben de size. Bunu tekrarlayarak daha fazla okur dostumun yararlanmasını istedim. Necatigil'in şiiri beni öğrencilik yıllarıma döndürür hep. Nedenine gelince, biyografi bizim bölümün öğrencilerinin korkulu rüyası gibidir. Bir yazarın hayatını, eserlerini ezberlemek her zaman nafile bir çaba olarak görünmüştür bana. Bu sebeple böyle kısa biyografileri hiç sevmem, monografi tercih ederim her zaman, hem okurken hem de öğretirken... "Sığınak" çok şeye çağrışım yapan bir kavram. Bu sebeple es geçmek istemedim. Siz de değerli katkılarda bulunmuşsunuz, çok teşekkür ediyorum. İnceleme ile ilgili değerlendirmeniz için de ayrıca çok teşekkürler. Bu değerlendirmeler hem yol gösterici hem de teşvik edici oluyor benim için. Benden de selam ve sevgiler.
Sizin incelemeleriniz sitede benim için ayrı bir kategori içinde. Paylaştığınız anda muhakkak diyorum yazarından, yazılma sebebinden bahsedilen açıklayıcı bir bilgi yumağı sonra da konusu hakkında doyurucu bir anlatım. Ardından da çekici bir tavsiye üslubu. Yine aynı şekilde bir inceleme. Emeğinize sağlık.
Hercaiokumalar /Ayşe
Gönderi Sahibi
Ben de sizin samimi incelemelerinizi seviyorum Ferah Hanım. Bu vesileyle ifade etmiş olayım. Var olun ve hep yazın lütfen. Sevgiler
Yine insanı meraklandıran, bu kitabı da okumalıyım dedirten harika bir inceleme . Yüreğinize, elinize sağlık.
Reklam
Ben yazardan Ethan Frome kitabını okuyunca yine başka eseriyle devam etmek istemiştim. Bu kitabı da çok beğendim. İncelemenizde çok güzeldi. 👍❣️
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.