Paraya savaş açıp parasızlıktan yakınmak?
George Orwell bu kitabında para tanrısına savaş açan Gordon Comstock'ın hikayesini anlatıyor.Gordon, Aspidistra bitkisinden nefret eder, onun gözünde Aspidistra orta sınıfı simgeleyen salon bitkisidir ve kaçtığı sistemi ona hatırlatır. Gordon'u sisteme direnen bir karakter diyerek romantize etmek istemiyorum. Gordon, benim gözümde sisteme direnen bir kahraman değil; aksine kendi ayakları üzerinde duramayan, her kusuru parada ve sistemde bulan silik bir karakter.
Çünkü kendi isteğimizle bir savaşa girdiysek gece gündüz bundan şikayetçi olmamamız gerekir. Bence Gordon, sistemden değil de kendi iradesinin yetersizliğinden korkuyordu.
Kadınlara olan sığ bakış açısı ve yersiz konulardaki gururu beni karakterden bir tık uzaklaştırdı. Fedakâr bir ablayı ve sadık ve sabırlı bir kadını hak ettiğini düşünmüyorum.
George Orwell' in, karakteri aslında hem itici hem de çok gerçekçi kurgulaması bence kitabın en büyük başarısı.
George Orwell, Aspidistra Solmasın'da, Gordon Comstock karakteriyle toplumdaki hoşnutsuzluklarını dile getiriyor. Materyalist bir varoluştan kaçma mücadelesini trajik, ama bir o kadar da mizahi bir şekilde anlatıyor.
Farklı bir üslup ve bakış açısı ile anlatılmış bir kitap . Bakalım sizin de ilginizi çekecek mi ?
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Aspidistra, Orwell’in diğer kitaplarından farklı. Politik değil kişisel bir eser.(olabildiğince) Parasızlık, yalnızlık, burjuvazi ile mücadele… Ve tek bir adamın etrafında dönen kurgu: Gordon Comstock. Tam dövülesi adam. Kitap boyunca sinirinizi bozan bir anti-karakter. Yani evet güzel yazılmış. Parayı reddettikçe daha da ağına düşen karakterimiz tüm hayatını yöneten bu para tanrısı ile bitmeyen bir savaşa giriyor. Mağlup olan belli. Dürüst bir kitap olsa da beni burjuvazi tarafımdan bıçakladı ve beğenimi kazanamadı :)
Beklediğimden fazla tekrara düşen, biraz uzatılmış bir kitap. Bu “para tanrısı, para” mevzuları roman yazılacaksa 150 sayfayı geçmede tadında kalırmış. Hikaye olsaymış da güzel olurmuş. Pek tabi ele aldığı konu dünyanın en önemli meselelerinden biri; para-parasızlık. Bunun üzerine binlerce şey yazılır ki yazıldı da. Ama Orwell; çok halktan meselelerle, üstünkörü ve tekrara düşerek ele almış konuyu. Çok uzatmış. Dolayısıyla okuru boğmuş. Gordon karakteri etkileyici. Benimle yaşıt, çirkin, yalnız, mutsuz, sebepsizce zıt ve inatçı. Empati yaptırıyor insana. Aspidistra sembolü bana yavan geldi ve bahsedildiği her satırda zorlama eklenmiş hissiyatı verdi.
Genel olarak beğenmedim. Orwell’ın hatrı olmasa belki yarım bırakırdım, Gordon’un başına gelenleri merak edecek olmama rağmen. Kitapla kalın.
Aspidistra üzerine yorumEdebiyat
George Orwell’in Aspidistra romanı, bana göre sadece paranın insan üzerindeki etkisini değil, insanın hayatta büyürken geçirdiği içsel dönüşümü de anlatıyor. Gordon Comstock’un hikayesi, başta bir isyan gibi görünse de aslında bir olgunlaşma süreci.
Romanın başkahramanı Gordon Comstock, iyi bir eğitim almış, şiir tutkusu olan genç bir adamdır. Reklamcılıkta başarılı olabilecekken, kapitalist dünyanın “para ve başarı” takıntısına isyan ederek işini bırakır. Maddi sıkıntılar içinde yaşarken bir yandan yazarlık hayalini sürdürmeye, bir yandan sevgilisi Rosemary ile ilişkisini ayakta tutmaya çalışır.
Romanın ilk sayfalarında Gordon, dünyaya, özellikle de para ve saygınlık üzerine kurulu burjuva düzenine öfke dolu. O, bu sistemin dışında kalmak istiyor. Reklamcılığı bırakması, sefalet içinde yaşaması, her şeyi reddetmesi, tüm bunlar bir tür ruhsal özgürlük arayışı. Fakat roman ilerledikçe, bu özgürlüğün aslında onu ne kadar yalnız, kırılgan ve çaresiz bıraktığını görüyoruz. Parasızlığın ve toplumdan dışlanmışlığın, onu hem fiziksel hem ruhsal olarak çökerttiğini görüyoruz.
Romanın merkezinde, “para insanı köleleştirir” düşüncesi var. Gordon’un parasız yaşamı ideolojik bir başkaldırıdır ama parasızlığın özgürlük değil, başka bir tutsaklık yarattığı görülüyor.
Gordon, kendi isyanında boğuluyor çünkü ne kadar reddederse reddetsin, para yine hayatının merkezinde dönüyor. Parayı düşünmeden yaşayamıyor, onu küçümsediğinde bile ona bağımlı durumda kalıyor. Parayı reddeder ama paranın belirlediği bir dünyada yaşadığı için ondan tamamen kopamaz. Bu yüzden isyanı bir noktadan sonra içe döner; dış dünyayla değil, kendi inançlarıyla çatışmaya başlar. Gordon’un trajedisi, cebinde para olmaması değil; düşüncelerinin bile para kavramı etrafında şekillenmesidir. Parayı reddettikçe ona
Aspidistra
1930’lar Londra’sında geçen, toplumsal eleştiriyle dolu bir romandır. Başkarakter Gordon Comstock, kapitalizmin “para tanrısı”na isyan ederek reklamcılık işini bırakır ve bir kitapçıda düşük ücretle çalışır. Şairlik hayalleri peşinde koşarken yoksulluğun pençesine düşer. Aspidistra bitkisi, onun nefret ettiği orta sınıf saygınlığının sembolüdür. Roman, Gordon’un para, sanat ve toplumsal normlarla mücadelesini alaycı bir üslupla anlatır. Rosemary’nin sabırlı sevgisi ve Ravelston’ın dostluğu, Gordon’un inatçı ideallerini sorgulamasına neden olur. Orwell, yoksulluğun psikolojik etkilerini ve bireyin sistemle çatışmasını ustalıkla işler. Ancak Gordon’un son tercihi, isyanının beyhudeliğini düşündürür. Keskin gözlemleri ve ironik anlatımıyla, Orwell’ın erken dönem başyapıtlarından biridir.
Gordon Comstock ; huysuzluğu, mızmızlığı, mıymıntılığı, pasaklılığı ve çileden çıkaracak boyuttaki inatçılığı ile edebiyat tarihinin en sinir bozucu karakterlerinden biri olabilir. Ama onun sayesinde Orwell, etkileyici bir kapitalist toplum eleştirisi ortaya koymuş.
