selim koç
@grabowski
Marx'a göre, cinsiyet ilişkisine bakarak "insanoğlunun bir
bütün olarak gelişme düzeyi. . . değerlendirilebilir". Ona göre
"erkeğin kadınla ilişkisi insanın insanla ilişkisi içerisinde en
doğal olanıdır. Bu açıdan da insanın doğal davranışının ne
ölçüde insani olduğunu da açığa çıkarır".Kadının kurtuluş
hareketi bizim toplumumuzda cinsiyet ilişkisinin kadının bir
nesne olarak kullanıldığı ve her iki tarafı da pek tatmin etmeyen
eşitsiz bir biçim arz ettiğini gösteren sayısız delil ortaya
koymuştur. Tahmin edileceği gibi bu ilişkiyi tarif eden özellikler
kapitalist yaşamın her alanında gözlemlenebilir. Eşitsizlik,
insanların birbirlerine nesne muamelesi yapması ve karşısındakilerin
biricik ve kişisel özelliklerini göz önüne almaksızın
bir örnekmiş gibi davranması, ve bunların sonucunda ortaya
çıkan genel bir hüsran duygusu Marx'ın tarif ettiği yabancılaşmanın
önde gelen özellikleridir.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Çünkü, sosyalistim diyen toplamlarda görülen endüstrileşme,
kapitalist toplumlarda görülen endüstrileşmenin
yukardan beri saydığım bütün sakıncalarını aynen
getirmiş, ya da korumuştur. Elli şu kadar yıl süren
onca uygulamadan sonra bugün bilinen odur ki, kendilerine
sosyalist diyen endüstrileşmiş ülkelerde de, işin
görülmesi, tıpkı kapitalist endüstri ülkelerinde olduğu
gibi işçiyi ahmaklaştıran küçük üniteler halinde yürütülmekte,
yöneticilerle uygulayıcılar birbirinden tamamıyla
ayrı kategoriden insanları oluşturmakta, bu insanlar
arasında basbayağı sınıfsal farklar ve ayrıcalıklar
bulunmakta, tüketim artışının işgücü düzeyinde tutulmasına
dikkat edilmekte, çevre kirlenmesi sorunları
aynen görülmektedir.
Bu müthiş saptamayı yapan adamdır işte Radovan
Richta!
Çekoslovaktır, bilim adamıdır, “ sosyalist” Çekoslovakya’da
yaşamıştır, ya da yaşamaktadır. O da sosyalist,
sosyalistliğine kimsenin de bir itirazı olmamıştır.
Richta, saptamasını, besbelli şöyle bir gözleme oturtuyor:
Sosyalizm uygulamasının ilkin endüstrileşmiş değil
de geri kalmış ülkelerde gerçekleşmiş olması, (herkesin
de bildiği gibi Marx aksini bekliyordu bunun), bu
ülkeleri acele sanayileşme süreçlerine itmiş, Rusya dahil
olmak üzere, hemen hepsi bu süreçleri endüstri alanında
ilerlemiş kapitalist ülkelerden almıştır. Şu halde,
onun deyimiyle endüstri kapitalizminin temelini
oluşturan şey aşılmadıkça, bu üretimin ana çizgileri sosyalist toplumlarda da aynı kalacaktır.”
Biraz sonra Sultan Vahdettin hükümeti onu ölüme mahkûm etti. Fakat bütün bunlar onu yıldırmadı.Azmini sarsmak şöyle dursun, o her gün artan bir irade ile, her gün yeni yeni atılmalarla millî amaca, önüne geçilmez bir hızla yürüdü. Önüne çıkanları yıktı, devirdi ve ezdi.
Atatürk büyük dava sıralarında Çankaya’da küçücük bir ev içinde, kör ışıklı bir lamba altında çalışırdı. Altında, ikide bir bozulan, külüstür bir otomobil vardı. Bir gün Ankara istasyonunda, şimdi Cumhurbaşkanlığı özel kalem dairesinde, öğle yemeği olarak önümüzde ekmek peynirle, biraz da kirazdan başka birşey olmadığını iyice hatırlıyorum.
Padişahçı sav (tez) bu açıdan oldukça kesin konuşmaktadır.
Anadolu’da Kurtuluş Savaşı verilsin diye M. Kem
al’in bizzat Padişah Vahdeddin’ce görevlendirildiği ileri
sürülmektedir. N.F. Kısakürek’e göre Vahdeddin, Ulusal
Savaşımı yürütmesi için M. Kemal’i gizlice görevlendirmiş,
bunun için de kendisine bir “hattı hümayun” ile oldukça
çok para vermiştir. Dolayısıyla Anadolu’da ulusal direnişi
başlatma ilk düşüncesi Sultan Vahdeddin’indir. Dahası bu
savaşım için M. Kem al’i bizzat padişah “ ikna” etmiştir.
Kadir Mısıroğlu’yla T. Mümtaz Göztepe de aynı doğrultuda
düşünürler. Ortak görüşleri şöyle:
“ Sultan Vahideddin, ufukta beliren korkunç tehlikelere
karşı Anadolu’da bir direnme hareketi düşünüp, bunu tepesindeki
işgal güçlerine karşın en dikkatli bir biçimde
planladı. Bu cümleden olarak yaverlerinden M. Kemal Paşa’yı
geniş yetki ve olanaklarla donatarak Anadolu’ya gönderdi.
İşte, yakın tarihimizde ‘Milli M ücadele’ adı verilen
Türk - Yunan Savaşı ve onun sonucu olan zaferin gerçekleşmesini
sağlayan hareketlerin en önemlisi budur. Bu da
Sultan Vahdeddin’in eseridir.
Ancak bu büyük, fakat talihsiz padişahın sonradan
‘Kuva-yı înzibatiye’nin kurulması ve bilinen ‘fetvaların ortaya çıkması gibi M.Kemal Paşa ve O ’nun giriştiği savasımın
aleyhinde görülen kimi davranışlarda bulunduğu görülmüştür.
Fakat bunların birincisi düşmanın gözünü boyamaya-
yönelik uyarlamaydı. İkincisi ise bizzat düşman
baskısının eseri idi.
mısıroğlu’nun “ Sultan Vahideddin’in kişiliği ve döneminin
olaylarını tam bir Türk ve Müslüman duyarlılık ve
ölçüleriyle” incelediğini ileri sürdüğü Hüseyin Hilmi
İktidarının doruğunda bulunan Attila'nın yerinde başka birisi
olsaydı, muhteşem libaslar içinde gezer ve altın-gümüş içinde yüzerdi.
Lakin Attila böyle yapmadı, sadeliği severdi. Elçilik arkadaşlariyle
birlikte ilk defa Priskos'u huzuruna kabul ettiği zaman, Attila alelade
tahta koltukta oturuyordu ve İkamet ettiği çadır da herhalde fevkalade
bir şey değildi. Hiçbir tarafta ihtişamdan eser yoktu . Kendisine,
başkentinde layikiyle işlenmiş aşhap bir saray yaptırdığı hakikattı.
Lakin bu şaşaalı muhitte hükümdar Attila herhangi adi bir Hun kadar
sade yaşardı. Misafirlerine gümüş tabaklar içinde çok çeşitli yemekleri
ikram ettiği halde, kendisi tahta bir tabak içinde sadece et yemeğiyle yetinmiştir . Priskos, Attila'nın diğer hususlarda ölçülü
olduğunu itiraf eder. Misafirlerin önüne çok miktarda altın ve gümüş
kadehler koymuşlar. Attila ise tahta bir kupa kullanmıştır. Giyimi de
tamamen sade imiş ve ancak temizliğiyle dikkati çekermiş. Ne kılıç
kayışı ne de barbar biçimindeki çarığının bağı ve hatta atının gemi,
diğer " İskitlerin" ki gibi altın, kıymetli taşlar ve kıymetli eşya ile alabildiğine
süslenmişti.
