Franz Kafka - DönüşümAlıntı
Gregor Samsa ailesi için çalışan bir memurdur. Sevmediği bir işte tüm bunalım ve sıkıntılarına rağmen ailesinin maddi yükünü çekebilmek için çalışmaktadır. Gregor bir sabah haşere olarak uyanır. Odasının kapısına gelenleri içeriye almaz ve kendisini odasına kapatır.
Haşere metaforu bir bireyin kendisine ve çevresine yabancılaşmasını temsil eder. Bu yabancılaşma onun çevresi ve ailesi tarafından bir böcek olarak algılanmasına nedne olmaya başlar. Toplumlar ve diğer memurlar başkalaşmış insanı sevmezler. Uyanış ve yerini yadırgama sizi diğerlerinin gözünde bir böceğe çevirir. Ailesinin gözünde para getirdiği ve çalıştığı süreçte sevilen biriyken işini kaybettiğinde ailesinin gözünde fazlalık bir böcek haline gelir. Burada çarpık aile ilişkilerinin bir eleştirisini görüyoruz. Aile başarı için her şeydir. Ancak Gregor Samsa ailesinin gözünde bir haşere olmuştur.
Bunlar Gregor'un suçluluk psikolojisine girmesine ve kendini yetersiz görmesine neden olmuştur. Gregor Samsa, Baba ve Patron figürleri altında ezilmektedir.
Modern aile sorunları, ekonomik sorunlar yaşayan gençlerin hemen hepsinin öyküsünü işler Kafka.
Dönüşüm, okuması bitince değil, insanın zihninde büyümeye başlayınca etkisini gösteren kitaplardan biri.
İlk bakışta Gregor Samsa’nın bir sabah böceğe dönüşmesini anlatan tuhaf bir hikâye gibi görünse de, aslında yabancılaşma, yalnızlık, işe ve topluma indirgenmiş insan değeri üzerine oldukça sert bir eleştiri sunuyor. Gregor’un dönüşümünden çok, ailesinin ona karşı değişen tavırları beni etkiledi. Çünkü kitap boyunca asıl korkutucu olan şey böceğe dönüşmek değil, sevildiğini düşündüğün insanların seni artık bir yük olarak görmeye başlaması.
Kafka’nın anlatımı sade olmasına rağmen yarattığı huzursuzluk hissi son derece güçlü. Kitabı okurken Gregor’a acıdım, öfkelendim ve zaman zaman kendimi onun yerine koyarken buldum. Belki de Dönüşüm’ün yıllardır bu kadar güçlü kalmasının sebebi bu; hepimizin hayatının bir döneminde görünmez, anlaşılmamış veya yalnız hissetmiş olması.
Kısa olmasına rağmen verdiği duygusal ve düşünsel etki birçok uzun romandan daha büyük. Beni hem rahatsız eden hem de uzun süre düşündüren bir kitaptı. Klasiklerin neden klasik olduğunu hatırlatan eserlerden biri.
Reklam
Puan vermedi
Dönüşüm kitabı,bir sabah uyandığında kendini hamam böceğine dönüşmüş olarak bulan Gregor Samsa’nın hikayesini anlatır.Genel olarak kitap bireyin toplum içindeki yalnızlaşmasını da işlemektedir.
Daha ilk sayfada tokat gibi başlayan bir hikâye. Gregor Samsa’nın bir sabah dev bir böceğe dönüşmesi var işin merkezinde ama kitap aslında “böcek olma” meselesi değil, insanın gözden düştüğünde neye dönüştüğü meselesi.
Gregor’un yaşadığı şey fiziksel bir dönüşümden çok, duygusal bir silinme gibi. İşe yaradığı sürece değerli, işe yaramadığı anda yük… Ailesinin tavrı da yavaş yavaş değişiyor ve insan okurken “sevgi ne kadar koşullu bir şeymiş” diye düşünmeden edemiyor.
Kafka’nın olayı zaten bu: büyük olayları büyük cümlelerle anlatmıyor. Tam tersine, olağan bir soğukkanlılıkla yazıyor ve bu yüzden daha da rahatsız edici oluyor. Gregor’un odasında giderek yalnızlaşması, unutulması, hatta “varlığının fazla gelmesi” çok ağır ama sessiz bir şekilde ilerliyor.
Bir de şu var: kitapta kimse açıkça kötü değil. Ama herkes biraz çaresiz, biraz bencil, biraz yorulmuş. Bu da hikâyeyi daha gerçek ve daha can sıkıcı yapıyor.
Sonu da dramatik bir patlama değil; daha çok bir “sessiz kapanış”. Ve bitince insanın içinde garip bir boşluk kalıyor.
Kısacası Dönüşüm, fantastik bir olay anlatıyor gibi başlayıp aslında insan ilişkilerinin kırılganlığını yüzüne yüzüne vuran bir kitap.
Gregor Samsa'nın bir sabah uyandığında kendini devasa bir böceğe dönüşmüş olarak bulması, aslında toplumun ve en yakınlarının gözündeki faydacılık algısının ne kadar acımasız olduğunu gösteriyor. İşe yaramadığın, o çarkın bir parçası olamadığın ilk an en sevdiklerinin bile sana nasıl yabancılaşabileceğini sarsıcı bir soğuklukla anlatıyor. İnsanın kendi evinde, kendi ailesi içinde uğradığı o mutlak yalnızlığı ve terk edilmişliği anlatan, her okumada insanı içten içe üşüten bir metin.
Dönüşüm, okurken beni hem şaşırtan hem de rahatsız eden kitaplardan biri oldu. Daha ilk sayfalarda Gregor Samsa'nın bir sabah uyandığında kendini dev bir böceğe dönüşmüş halde bulması oldukça ilginç bir başlangıç yapıyor. Ancak kitabı okudukça asıl konunun böceğe dönüşmek değil, insanın toplum ve ailesi tarafından nasıl yalnızlaştırılabileceği olduğunu fark ettim.
Gregor karakterine karşı okurken sürekli bir empati hissettim. Hayatı boyunca ailesi için çalışan, onların yükünü taşıyan bir insanın bir anda değersiz görülmeye başlanması beni oldukça üzdü. Özellikle ailesinin ona karşı tavırlarının zamanla değişmesi, kitabın en etkileyici ve en acı taraflarından biriydi.
Franz Kafka'nın anlatımı ilk başta biraz farklı gelebilir ama hikâyenin içine girdikçe insanı düşünmeye zorluyor. Kitap boyunca yalnızlık, yabancılaşma, aile ilişkileri ve insanın toplumdaki değeri gibi konular üzerine düşündüm. Bazen Gregor'un yaşadığı durumun aslında gerçek hayatta da farklı şekillerde yaşanabildiğini hissettim.
Kitabın en güçlü yanı, herkesin farklı bir anlam çıkarabileceği bir yapıya sahip olması. Kimisi aile ilişkilerini, kimisi çalışma hayatını, kimisi de bireyin toplum içindeki yerini sorgulayabilir. Benim için ise en çok, insanların birine olan sevgisinin bazen onun faydalı olduğu sürece devam etmesi fikri dikkat çekiciydi.
Kitabı bitirdiğimde içimde oldukça buruk bir his kaldı. Mutlu bir hikâye olmamasına rağmen verdiği duygular ve düşündürdükleri sayesinde uzun süre aklımda yer etti. Bazı kitaplar olaylarıyla, bazıları ise hissettirdikleriyle hatırlanır. Dönüşüm benim için ikinci gruba giren eserlerden biri oldu.
Kısacası Dönüşüm, kısa olmasına rağmen derin anlamlar taşıyan, okuru rahatsız ederek düşündüren ve insan ilişkilerine farklı bir gözle bakmasını sağlayan güçlü bir
Reklam
Reklam