Hakan Kerimoğlu
@hakankerimoglu
Gezgin
Fotoğrafçı
Sanat Tarihi Sevdalısı
ig: hakanphotograph
#219099904
Yüksek Lisans
91 kütüphaneci puanı
733 okur puanı
Şubat 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Herman Melville’in Redburn romanını okurken, bunun yalnızca bir deniz macerası olmadığını çok erken fark ettim. İlk bakışta genç bir denizcinin yolculuğunu anlatıyor gibi görünse de, aslında bir büyüme, hayal kırıklığı ve gerçeklerle yüzleşme hikâyesi.
Benim için romanın en güçlü yanı, Wellingborough Redburn karakterinin geçirdiği dönüşümdü. Romanın başındaki Redburn ile sonundaki Redburn aynı kişi değil. Yolculuğa çıkarken dünyaya daha romantik ve daha saf bir gözle bakıyor. Deniz hayatını, uzak şehirleri ve macerayı hayal ediyor. Ancak yaşadıkları onu yavaş yavaş gerçek dünyanın sertliğiyle tanıştırıyor. Bu değişim bana oldukça doğal ve inandırıcı geldi.
Özellikle Liverpool bölümleri beni etkiledi. Redburn’ün çocukluğundan kalan anılarla kurduğu hayallerin, gerçek şehirle karşılaştığında parçalanmasını okumak oldukça çarpıcıydı. Bir zamanlar zihninde büyüttüğü yerlerin gerçekte çok farklı olması, bana insanların bazen geçmişe ve anılara gereğinden fazla anlam yüklediğini düşündürdü.
Kitapta dikkatimi çeken bir diğer nokta da Melville’in yoksulluk ve sınıf farklarını anlatış biçimiydi. Özellikle liman çevresindeki insanlar, göçmenler ve sefalet içindeki aileler yalnızca arka plan olarak kullanılmıyor. Redburn’ün gözünden onların hayatlarını da görüyoruz. Bu yüzden roman sadece bir gemi hikâyesi olmaktan çıkıp dönemin toplumuna dair güçlü gözlemler içeren bir metne dönüşüyor.
Kendi adıma romanda en çok sevdiğim şey, Redburn’ün kusursuz bir kahraman olmamasıydı. Zaman zaman hata yapıyor, yanılıyor, fazla hayal kuruyor ve bazı şeyleri geç anlıyor. Ama tam da bu yüzden gerçek geliyor. Onun yaşadığı deneyimlerde gençliğin saflığını ve hayatın kaçınılmaz öğreticiliğini görmek mümkün.
Melville’in daha çok Moby Dick ile tanınması nedeniyle Redburn bazen gölgede kalıyor.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Mahmut Yesari’nin Pervin Abla romanını okurken, dönemin İstanbul’unu ve insan ilişkilerini anlatan bir hikâyeden çok daha fazlasıyla karşılaştığımı hissettim. Kitap bittiğinde aklımda olaylardan çok karakterler kaldı. Çünkü Mahmut Yesari, bu romanda insanları kusurlarıyla, zaaflarıyla ve çelişkileriyle anlatmayı başarmış.
Benim için romanın merkezinde elbette Pervin Abla vardı. Onu okurken sadece bir karakter değil, çevresindeki insanların hayatlarına dokunan güçlü bir kişilik gördüm. Pervin Abla zaman zaman fedakâr, zaman zaman sert, zaman zaman da kırılgan yönleriyle bana gerçek bir insan gibi geldi. Bu yüzden onu tek bir sıfatla tanımlamak mümkün değil. Roman boyunca çevresindeki insanlarla kurduğu ilişkiler, karakterinin farklı yönlerini ortaya çıkarıyor.
Kitapta hoşuma giden şeylerden biri de karakterlerin idealize edilmemiş olmasıydı. Kimse tamamen iyi ya da tamamen kötü değil. Herkes kendi şartlarının, hayallerinin ve hatalarının içinde yaşamaya çalışıyor. Bu nedenle romanı okurken bazı karakterlere bir bölümde yakınlık hissederken, başka bir bölümde onlara kızdığımı fark ettim.
Mahmut Yesari’nin anlatımı oldukça akıcı. Özellikle insanların konuşmaları ve günlük hayatın ayrıntıları bana yapay gelmedi. Romanın yazıldığı dönemin sosyal yapısını hissetmek mümkün ama buna rağmen karakterlerin yaşadığı duygular bugün bile yabancı durmuyor. Aşk, fedakârlık, hayal kırıklığı ve aidiyet arayışı gibi temalar hâlâ güncelliğini koruyor.
Kendi adıma romanda en çok etkilendiğim nokta, insanların birbirlerinin hayatlarında ne kadar büyük izler bırakabildiğini göstermesiydi. Pervin Abla’nın varlığı sadece kendi hikâyesini değil, çevresindeki insanların kaderlerini de etkiliyor. Bu yüzden romanı okurken tek bir kişinin hikâyesini değil, birbirine bağlı hayatların hikâyesini
Mahmut Yesari’nin Gece Yarısı romanını okurken beni en çok etkileyen şey, hikâyenin sadece bir olay örgüsü üzerine değil, insan karakterlerinin zaafları üzerine kurulmuş olmasıydı. Kitapta tiyatro dünyası bir fon gibi görünse de aslında anlatılan şey insanın hırsı, kıskançlığı ve başkaları üzerindeki etkisini kullanma isteği.
Celil Mahir karakteri benim için romanın en ilginç taraflarından biriydi. Onu okurken ne tamamen sevebildim ne de tamamen karşısında durabildim. Çünkü yaptığı şeylerin altında hem başarı arzusu hem de insanın karanlık tarafına ait duygular vardı. Mahmut Yesari karakterlerini siyah ve beyaz olarak çizmemiş; onları gerçek hayatta karşılaşabileceğimiz insanlar gibi göstermiş.
Roman boyunca dikkatimi çeken bir diğer nokta da ilişkilerin sürekli bir çıkar, tutku ve rekabet ekseninde ilerlemesiydi. İnsanlar birbirlerine yakın görünseler de çoğu zaman kendi hesaplarının peşindeler. Bu durum bana sahnenin üzerindeki oyundan çok, sahnenin arkasındaki oyunun daha önemli olduğunu düşündürdü.
Mahmut Yesari’nin dili oldukça akıcı. Romanın yazıldığı dönemi hissettiriyor ama bugün okunduğunda da eskimiş görünmüyor. Özellikle karakterlerin ruh hâllerini ve dönemin tiyatro çevresini anlatırken canlı bir atmosfer kurmayı başarıyor.
Kitabı bitirdiğimde aklımda kalan şey olayların sonucu değil, karakterlerin iç dünyaları oldu. Çünkü Gece Yarısı, bana göre bir tiyatro romanından çok, insanın tutkularının onu nerelere sürükleyebileceğini anlatan bir roman. Bu yüzden sadece dönemin sanat çevresini değil, insan doğasının değişmeyen taraflarını da anlatıyor.
Kısacası, Gece Yarısı benim için yalnızca bir dönem romanı değil; hırs, rekabet ve insan ilişkileri üzerine düşündüren, karakterleriyle akılda kalan bir eser oldu. Kitabı kapattıktan sonra bile bazı karakterlerin
