Gevşekliğin ilk belirtisi tembelliktir. Şayet ilahi himaye ve gözetime kavuşursa, tembelliği kaybolur, yoksa bu tembellik gittikçe artarak onu felç eden bir umutsuzluğa dönüşür. Bu haldeyken Allah korkusu onun gidişine mani olmazsa, tembelliği daha da artar ve ibadet etmekten nefret etmeye başlar. Tam bu sırada kalbinde ibadete yönelik bir niyet ve azim de kendini göstermezse, gönlünde tam bir isteksizlik ve ibadetten kaçış baş gösterir ki Allah bizi böyle bir duruma düşmekten korusun!
Kul bu kaçış ve başıboşluğa düşünce de, artık kendisinde Allah korkusu kalmaz. Buna karşılık o kendini tamamen güvende hissetme gibi bir aldanışa saplanır. Böylece de mahvoluşun uçurumlarına doğru adım adım ilerler. Bu durumda kuldan ilahi koruma kalkar, kul ise Allah'ın kendisini affedeceği zannına kapılır gider de ahiretini kaybeder.
Bütün bunlar ise nefis muhasebesinin yapılmayışından doğar.