Panislamizm iddiasıyla bazı dar görüşlülerin Türk ülkesinde Türklükten ayrı bir İslâm hayatına tahassürleri, bedenden ayrı yaşayan bir ruh hasretini andırır; böyle bir şey mümkün değildir.
Millî tarihimizin ortaya koyduğu en büyük ve evrensel inkılâp, İslâm dininin Türk'ün ruh ve ahlâkında yaptığı inkılâptır. İnsanlık idealine âşık olanlar Türk'ün tarihini karıştırsınlar.
Kendinde sorumluluk yaşatmayan elbette tahrip edecektir. Maddenin ve tarihin yarattığı zaruretlerle bir milletin mâzisine, yine aynı zaruretlerle bir milletin mukadderatına bağlı olmayan insan, elbette o milleti istismar edecek, içinden yaralayacaktır.
Toprak ve emek birlikleri, dilek birliğini yaratıyor. Bu mânâda tabiat, insan yaratıcı oluyor. Bu milletin halkını, bu toprak yaratmıştır. Bu hakikatten gâfil olan memleket çocuğu, zaman zaman soydan ve vatandan ayrı İslâmcılık, yine vatan toprağından kaçan Turancılık gibi bedenden ve kalpten ayrılmış sevdalar peşinde koşmaktan yorulmuş, aldanmış ve memleket mukadderatını her biri bir devirde aldatmıştır.