Tahta çıkan padişahların Hazine-i Hümayunda saklanan ikinci halife Hz. Ömer'in kılıcını Eyüp Sultan türbesinde yapılan bir törenle kuşanmaları öteden beri uygulana gelen bir gelenekti.
Tanzimat'ı görüşmek ve esaslarını
tespit etmek amacıyla Meclis-i Valâ’yı kuran II. Mahmud, yapacağı reformların adını da Tanzimat olarak belirler. Belgelerde geçen bu ifadeler Gülhane Hatt-ı Hümayunu'nun
ilânından yaklaşık bir buçuk sene öncesine aittir. Dolayısıyla bu gerçeklerden hareketle, Tanzimat hareketini ve Gülhane Hatt-ı Hümayunu'nu Mustafa Reșid Paşa'ya mâl eden yerleşmiş kalıplar ile kolaycı açıklamaların tashih edilmesi uygun olacaktır.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Eğer bir Tanzimat döneminden söz edilmesi gerekiyorsa, bunun başlangıcının 3 Kasım 1839 değil, II. Mahmud dönemi olması gerekir.
(Kabe Baskını)
… 1979 yılının 20 Kasım sabahı… ,imam sabah namazını kıldırdı. … tespih çekip, dua ederken, birden silah sesleri duyuldu, üç beş derken çoğaldı. Mermiler tavanlara vuruyor, oradan oraya sekiyordu.
… önünde de asker var, "Memnu!" dedi.
… öğle oldu ama ezan okunmadı,
…Baskını bitirmek için dışarıdan müdahale yapıldı. Birçok asker ve hacı öldü. …
Türk işçileri "Biz üstten delik açıp gaz verelim" demiş. Bunun için 50-55 delik açmışlar. …gazdan hepsi bayılınca inip topladılar. …Olayın nedeni ise Mehdi falan değil bir aşiret reisinin hükümeti ele geçirmek istemesiymiş.
… Ancak 14 gün sonra Kâbe'de güvenlik sağlandı ve Harem-i Şerif açıldı. Ben de Kâbe'nin her yerini dolaştım.
… Karşılıklı atılan kurşunlardan Harem'in mermerleri paramparça olmuştu. Değiştirirken alt kısmına soğuk hava tertibatı döşeyip, güneşte ısınmayan mermerler koydular.
Cariyelik
Şimdi gelelim en tartışmalı noktaya. Toplumda yıllardır padişahların Harem’deki bütün cariyelerle veya istediği ile eş hayatı yaşadığı gibi bir algı oluşturuldu. Harem’deki cariyelerin hepsi ile padişahlar eş hayatı mı yaşıyorlardı?
Öncelikle şunu bilmek gerekir ki Harem’in teşkilatını bir tarafa bırakırsak burada padişahların aile hayatı ile ilgili anlatılanların neredeyse tamamına yakını hayal ürünüdür. Bu bilgiler büyük oranda Batılı seyyahların veya yazarların kaleminden çıkmıştır. Bunun sebeplerini on yıllık ciddi bir çalışmanın sonunda Osmanlı Harem-i Hümayun’u hakkında ciddi bir eser ortaya koyan Leslie Peirce:
“Biz Batılılar İslam toplumunda cinselliği saplantı haline getirmek gibi eski ama güçlü bir geleneğin mirasçılarıyız. Harem, Müslüman cinsel duyarlılığı üzerine kurulu Batı efsanelerinin kuşkusuz en yaygın simgesidir.”
dedikten sonra bu yanlış algının sebeplerini ise şu şekilde ifade eder:
“Harem’de yaşayanlar bu kurumun çalışmasını anlatmadıkları için, o dönemden elimizde kalan kaynaklar Osmanlıları anlatan Avrupalı gözlemcilerdir. XVI. ve özellikle de XVII. yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu’nu ve sarayını kapsamlı olarak anlatan eserler Avrupalı gezginler ve büyükelçiler kadar sultan sarayında hizmet etmiş esir ve dönmeler tarafından da yazılmış olanlardır. Harem ve sultanın cinsel yaşamına ilişkin tasvirler Osmanlılar hakkındaki kitapların satışına açıkça yardımcı olduğundan en fazla yer bunlara veriliyordu.”
Sultan IV. Mehmed Han zamanında İstanbul’a gelen ünlü Fransız seyyahı Jean Baptiste Tavernier’in hatıraları da Leslie Peirce’yi teyit etmektedir. Tavernier, seyahatnâmesinde Topkapı Sarayı hakkında bilgi verirken son kısımda Harem Dairesi’ne kısa bir bölüm ayırmıştır. Bu bölümün girişinde yaptığı açıklama meselenin can alıcı noktasını ortaya
"Türk imparatorlar, Evrengzib müstesna, daima (içki) içmişlerdir. Harem, bir masallar âlemidir. Ekber, haremine beş bin kadın toplamıştır."
Sayfa 59 - Bozacının şahidi şıracı Falih Rıfkı Atay öyle demiş. L. Binyon 300 de kalmış...·Kitabı okudu
