Hatice Aktepe
@hatcabla
Şu anda okuduğu kitaplar
Puan vermedi·91 syf.·
2022 12. kitabı
Balkanlar Batı'nın Karanlık Ormanı mı? Arafı mı?Tarih-Araştırma
Yunan yönetmen Theo Angelopoulos, çektiği Ulysses’in Bakışı adlı filmde, Balkanları sisler altında kalmış, ortak ülküsünü, büyük düşünü, yaşama sevincini yitirmiş, umutla mı hayal kırıklığıyla mı dağlara baktığı belli olmayan insanların yaşadığı bir coğrafya olarak resmetmişti. Filmin bir yerinde Saraybosna’da sisin şehre inmesini fırsat bilerek ölüm korkusu olmadan sokaklara çıkıp eğlenen insanları, sisin şehirde yarattığı bayram havasını hazin bir şekilde anlatıyordu. Bir söyleşisinde de Balkanlar’ı “An ile geçmişin iç içe geçtiği parçalanmış bir coğrafya.” olarak tarif ediyordu.
Bu bölgenin “Her yerinden rüzgâr almaya müsait coğrafya” “Batı’nın Araf’ı” “Karanlık Orman” gibi benzetmelerle tarif edilmesi -ki bunlar Batı literatürüne dair güçlü benzetmeler- neye dayanıyor? Balkanları Avrupa’nın ötekisi yapan ya da koparan şey neydi?
(Dante'nin İlahi Komedya'sında cennet ve cehennem arasındaki geçiş bölgesi 'Araf' ile, cehennem 'Karanlık Orman' ifadesiyle anlatılır.)
Bu soruların etrafında bölge gerçeklerini anlamaya ve anlatmaya girişen oldukça kapsamlı bir kitaptan bahsetmek istiyorum. 2021 Ekim ayında Otorite Yayınları’ndan çıkan “Balkanlar-Öteki Avrupa’nın Kökleri ve İnşası” kitabı bütün bu soruları ve fazlasını içeren, kayda değer kıymetli bir çalışma olmuş. Yazarı Dr. Galip Çağ, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi’nde Tarih Bölümü, Yeniçağ Anabilim Dalı’nda lisans, yüksek lisans ve doktora aşamalarında dersler vermektedir.
Balkanlar meselesi aynı zamanda yazarının kişisel tarihinin bir parçası, zira kitap “Babam, Rumeli Muhaciri Seyfettin Çağ’a” notuyla başlıyor. Bu da çıkılan yolculuğun başlangıcına dair çok şey anlatıyor. Kitap, Öteki Avrupa’nın Kökleri ve Öteki Avrupa’nın İnşası olmak üzere iki ana bölümden oluşuyor. Akademik dilin orta düzey bir okuyucuyu
Günler Aylar Yıllar, Çağdaş Çin Edebiyatı'nın yaşayan en güçlü temsilcisi kabul edilen Yan Lianke'nin kaleminden çıkan, varoluşun ve mücadele ruhunun kitabın tamamına sindiği kısa ama etkili bir roman olarak karşımıza çıkıyor. Çin ve Uzak Doğu Edebiyatı'ndan çok az eser okudum fakat her okuduğumda daha çok yer vermeliyim diye düşünürüm.
Uzak Doğu'nun kadim geleneğinde, insanın doğayla iç içeliği ve kendini ifade biçiminde doğanın ağırlıklı bir yeri olduğu aşikâr. Kitapta kuraklıkla sınanan bir bölge halkının orayı terk etmesi ve yetmiş iki yaşında, toprağından kopmak istemeyen bir köylünün kör bir köpek ve bir mısır filizi ile kurduğu bağ ve hayatta kalma mücadelesi anlatılıyor. İnsanın hayatta karşı karşıya kalabileceği bir ikilem: kalıp mücadele etmek ve her şeye rağmen umut etmek mi yoksa gitmek, başka imkan ve şartlar içinde var olmak mı? Hayatta kalma mücadelemizde etrafımızla kurduğumuz derin bağlar varoluşumuzun dayanak noktalarını oluşturuyor. "Edebiyatı bir direniş biçimi" olarak gören yazarın bulunduğu kötü şartlarla mücadele eden yaşlı bir adamın hikayesini anlatması ve umudunu bir mısır filizine bağlamasını farklı bir çok durum ve yoruma bağlamak mümkün. Bu yönüyle okur için oldukça ucu açık bir metne dönüşüyor. Kör köpeğin ya da mısır filizinin yerine dilediğiniz şeyi koyabilirsiniz. Müzik, edebiyat, sanat ya da tutkuyla bağ kuracağımız herhangi bir şey. Demem o ki; insan, hayatın zorlu koşullarını, kurduğu derin bağlarla ve inançla daha kolay aşabiliyor, hayatını daha anlamlı hale getirebiliyor.
Ufacık bir kıvılcım bir ormanı yakabileceği gibi ufacık bir mısır tanesi de bir araziyi yeşertebilecek ihtimali sırtında taşıyabilir. Umudu, mücadeleyi ve direnişi insanın yeryüzünde var olma, kök salma arzusunu en çıplak en dolaysız haliyle anlatan Yan Lianke
