Hemen Yunus Emre’mizin “dertli dolap”ını hatırlayalım. Muhtemeldir ki Yunus Emre, bir zamanlar Anadolu’da çokça ratstlanan su dolaplarından biriyle karşılaşınca, onun dönerken çıkardığı sesin bir tür inleme olduğunu, böylece dolabın da bir tür dert sahibi olduğunu “görmüştür”. Bu özel bir görme biçimidir. Ve aslında o her nereye bakıyor olursa olsun kendisini görmektedir
Hüdhüd bu noktada bize hüzün hakkında Ariflerin maneviyat ustalarının sırat cambazlarının nefis terbiyecilerinin müfredatında bir ders veriyor “bu dünyada murada ermek de erememek de geçicidir. çünkü her şey bir solukta geçip gidiyor, bak ne diyeceğim madem ki dünya durmuyor ve geçip gidiyor, sen de ondan geç yahu! sana bakmıyor mu sen de ona bakmayıver. fani olan dünyaya gönül verenin gönlü ölüdür. Ha bir de şu var, bu dünyada elde ettiğin nimetler yok mu? var. onları hatırlamıyorsun ama zahmetleri, mahrumiyetleri, sınavları hatırlıyorsun. E be kardeşim bu dostluk mudur? Hakk’a karşı vefa mıdır? reva mıdır ?
“…kendinize zaman ayırın. İnsanlarla çok ülfet etmeyin. Kendinize diri zaman ayırın, yorgun zaman değil, zihnin ve bedenin diri zamanını ayırın ve yalnız kalmasını öğrenin. Yorgun oluyorsunuz, zihin de gönül de yorgun oluyor, oradan bir şey çıkmaz, çıkmıyor…
" Bu dünyada onarma, yanlış gördüğümüzü düzeltme göreviyle vazifelendirilmişiz. Lan Dallas'ın Gariplerin kitabı diye bir dönem çok okunan bir kitabı vardı. Orada müslüman olmuş, dervişliğe başlamış adama, efendisi bir hadis aktarıyor : ' İslam garip başladı ve garip bitecektir' O da "Gariplik nedir?" diye soruyor. Şeyh Efendi, "Halkın bozduğunu onarmak, yıktığını yeniden imar etmektir" diye yanıtlıyor. Bu cevap bana çok ilginç gelmişti. Bazı şeyler zaman içinde bozulabilir, kadim gelenekler de bozulabilir, çürüyebilir. Siz onu yeniden imar etmeye mecbursunuz. İnsan, imar etmek ödevindedir.
" İnsanın kendi benliğini değerlendirmek konusundaki imkanları acınacak kadar azalmış mıdır?
Kendini göstermek ve başkalarına kabul ettirmek konusunda seçilen ve uygulanan yolların ahlaki değeri nedir?"