"Bize hiçbir şey yapılmadı, sadece mutlak hiçliğe yerleştirildik, çünkü malum olduğu üzere yeryüzünde hiçbir şey insan ruhu üzerinde hiçlik kadar baskı yaratmaz. "
Hiçliği varlık aleminde tasavvur edebilir miyiz? Belki bir nebze. Bir nebzesi bile bana dehşet verici geliyor. Fakat varolman hazzına varabilmek için hiçliği hayal etmek gerekiyor diye düşünüyorum.
Kitapta Dr. B. bir kaç parça eşyanın olduğu bir odaya bırakılıyor ve ona hiç bir şey yapılmıyor. Durumu şöyle tasvir ediyor.
"Yapacak, duyacak, görecek hiçbir şey yoktu, her tarafta kesintisiz bir hiçlik, tümüyle boyutsuz ve zamansız boşluk vardı."
Pek tabii insan hiçbir şey yapmadan durabilir mi? Duramaz. Karakter, bir şeye tutunuyor. Kitabın adından da anlaşılacağı üzere satranca. Satranç oynayarak kendini hiçlikten kurtarmaya çalışıyor. Adeta savaşıyor! Bu savaşı iliklerime kadar hissettim...
Kitabı bitirdikten sonra da dedim ki, beni yokluktan çıkarıp var edene, varlık alemine koyana şükürler olsun...
Velhasıl, Zweig'ın ustalıkla işlediği bu eseri, önce hiçliğin karanlığını tadıp sonra da varolmanın hazzına ulaşmak isteyen herkese tavsiye ediyorum :')
Yarın her şey için çok geç, bugünü bugün anlamak gerek..
Öneride bulunacağım kitap tam da bu konuyla ilgili. Aslında kitap önermek benim ne haddime diyerekten önerilerde bulunmuyordum. Ta ki bu kitaba kadar.. Mustafa Başpınar'ın kaleminden Eksile Eksile öykü kitabını tüm dostlarıma tavsiye ediyorum. Neden mi? Başta dediğim gibi, bugünü bugün anlamaya ihtiyacımız var da o yüzden.. Bunun da belki en güzel yolu edebiyattan, sanattan geçiyor. Bugün fark ettiğim buydu. Geride kalmış, unutulmuş, göz ardı edilmiş, değersizleştirilmiş her olayı ve kimseyi görmenin ne kadar önemli ve anlamlı olduğu.. Ötekiyi, mülteciyi, rağbet görmeyen yazarı, haksız yere hapse girmiş mahkumu, maden faciasında enkaz altında kalmış işçiyi hatta matematiği kötü olup dışlanan öğrenciyi bugün anlamamız gerek. Onlar yitip gitmeden önce, daha fazla yitip gitmesinler diye..
Fransız yazar Louis Aragon'un ''Dünyanın en güzel aşk hikayesi'' diye bahsettiği Cemile... Ben bu aşk hikayesinden değil de, en çok Danyar'ın türkülerinden etkilenmiştim. O türküler de bir aşkın ifadesiydi elbette, fakat ruhunun güzelliklerini, derin duygularını öylesine hissettiriyordu ki, Seyit ve Cemile mest oluyor, sanki içlerinde bir şeyler uyanıyordu. Hatta Seyit şöyle diyordu bir yerde: "Ama Danyar'ın türküleri ruhumu alt-üst etmişti. Rüyadaymış gibi yürüyor ve dünyaya, ilk defa görüyormuşum gibi şaşkın gözlerle bakıyordum."
İşte sanat böyle muntazam bir şey! Bir gün bir eser okuruz, dinleriz; o kadar etkileniriz ki artık dün olduğumuzdan bambaşka biriyizdir. Ben de Cengiz Aytmatov'un bu kitabından sonra aynı Sena değilimdir eminim :')
