Stalin, Çar’ın kanlı istibdadına karşı o kadar çok savaştı ki, şimdi tam olarak Çar’ın yaptığını yapıyor. Benim görüşüme göre, Stalin ile Korkunç İvan arasında artık hiçbir fark yok.
Çünkü her zaman en çok neyle savaşırsanız ona dönüşürsünüz. Roma’nın silahlı gücünün altını oyan neydi? Hristiyanlık. Zira Romalılar Yakın Doğu’yu fethettiklerinde Yakın Doğu’nun dini de onları fethetti.
Sonuçta kendi varlığında zıtların birliğini sağlamaya yönelik tüm teknikleri güden ve şekillendiren, ilk başlangıcın bu mutluluk ve doluluğuna duyulan özlemdir. Arkaik dünyanın hemen her yerinde aynı özlemin ve şaşırtıcı bir çeşitliliğe sahip simgesellik ve tekniklerin bulunduğu bilinmektedir.²²⁵ hiçbir kurala sığmaz, sapkın görünümlü birçok törenin de temelini ve kuramsal gerekçesini ilk insanın “cennetvari” varoluş haline yeniden kavuşma arzusunda bulduğu da bilinmektedir.