Arabistanlı Lawrence'ı çoğumuz duymuşuzdur ama Gertrude Bell o kadar tanınmaz. Ortadoğuyu karış karış gezmiş arkeolog ve İngiliz casusdur. Mersin'de bulunan Cennet obruğunu gezdiğim sırada obrukta bulunan Meryem Ana kilisesi tanıtım tabelasını okurken bir isim dikkatimi çekmişti. Arkeolog Gertrude Bell. Gertrude Bell'i o zamana kadar kulaktan duyma olarak casus olduğunu biliyordum sadece. İlgimi çekti ve araştırmalara başladım. Dijital ortamda Newcastle Üniversitesinde Gertrude Bell'in fotoğraf arşivi bulunmakta. Gertrude Bell neredeyse Türkiye'de gezilmemiş antik kent ve ören yeri bırakmamış. Yaşadığım yerde ki bütün tarihi mekanları gezmiş ve hepsini fotoğraflamış. Yöre halkı ile iletişime geçip her anı fotoğraflamış. 1899 ve 1911 yılları arasında 4 defa Türkiye'yi ziyaret ediyor. İlgilisine fotoğraf arşivini incelemelerini tavsiye ederim. Oldukça donanımlı bir casus olan Gertrude Bell ortadoğuda etkili bir isim olarak göze çarpıyor. İlginç birisi. Tüm tarih severlere bu kitabı tavsiye ederim. Oldukça detaylı ve kapsamlı bir kitap olmuş. Keyifle okudum.