Kitap Fugui karakterinin hayat hikayesini anlatmasıyla başlıyor. Çok zengin bir aileye sahip olan Fugui de içki var kumar var evli ve çocuklu karısına da çok kötü davranıyor severek evlendiği halde karısını aldatıyor üstelik bunları açıkça kayın pederinin gözü önünde yapıyor. Karısı kumar masasındayken yalvar yakar hamile haliyle onu bu illetten kurtarmaya çalışıyor ama Fugui buna karısını döverek karşılık veriyor ve bundan zerre pişman olmuyor. Güç ve para gözünü kör ettiği için kumarda tüm malını almak üzere plan yapanları bile farkedemiyor. kumarda tüm mal varlığını kaybetmesi sonucu domino taşı gibi herşey yerle bir olmaya başlıyor. Evini parasını kaybeden Fugui nin babası duruma dayanamayıp ölüyor. Kayın pederi ise kapıya düğün konvoyuyla dayanıp kızını karnındaki bebeğiyle geri alıp evine götürüyor. Ama küçük kızı babasının yanında bırakıyor. Fugui herşeyini kaybediyor kızına tutunarak yaşamaya başlıyor. Hayat mücadelesini ve hayatındaki sevdiklerini birer birer kaybetmesini işlemesinin yanında zamanın siyasi olaylarını da açık bir şekilde eleştiren kitap yasaklanıyor. Kitabın yalınlığı akışı konusunda bir sıkıntı olmasa da bana türk filmi sahnesini andırdı çok beğenemedim. Benim için standartın altında diyebilirim bu kadar ünlü olmasının nedeni yazarın cesurca dönemi eleştirmesi diye düşünüyorum. Ama daha farklı bir anlatım ve kurgu olsa sevebilirdim.
Roman, dindar ve münzevi bir hayat yaşayan Jess Tyler’ın, yıllardır görmediği ve bir kelebek dövmesi taşıyan kızı Kady’nin aniden çıkagelmesiyle altüst olan dünyasını merkezine alır. Cain; ensest tabularının sınırlarında dolaşan tekinsiz bir erotizmi, kaçak içki üretimiyle örülü ekonomik çaresizliği ve taşra muhafazakârlığının riyakâr yüzünü ansiklopedik bir sosyal gözlem ve buz gibi soğuk, şairane bir sinizmle masaya yatırır.
Cain, anlatıyı Jess Tyler’ın birinci tekil şahsından (güvenilmez anlatıcı) kurgulayarak, karakterin kendi günahlarını ve zaaflarını inanç kılıfı altında rasyonalize etme çabasını edebi bir laboratuvara dönüştürür. Romanın merkezindeki "kelebek" simgesi, sadece genç bir kadının tenindeki bir leke değil; karakterlerin peşinden koştuğu o yıkıcı hafifliğin, güzelliğin ve onları ölüme çeken o tekinsiz kader geometrisinin sembolik bir mührüdür. 1982 yılında sinemaya da uyarlanan ve Stacy Keach ile Pia Zadora’nın başrollerini paylaştığı bu anlatı, sinemadaki melodramatik tonun aksine edebiyatta; insanın en ilkel dürtüleri karşısındaki mutlak acziyetini ve geçmişin günahlarından kaçmanın imkânsızlığını yeryüzünde mühürlenmiş bir zaman fragmanı olarak bırakan vakur bir janr klasiğidir.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Canın Tenden, Ruhun Maddiyattan Üstünlüğü
Edebiyatın büyük okyanuslarında gezinirken, bazen sayfaların arasında kendi hayatımızın, hırslarımızın ve insanlığın en çıplak gerçekleriyle yüzleşiriz. Karamazov Kardeşler’in o sarsıcı, felsefi ve insanı duvardan duvara vuran ağır finalinin ardından, Nikolay Gogol’ün Ölü Canlar romanına geçmek, bir Rus taşrasının tozlu yollarında tuhaf bir yolculuğa çıkmak gibidir. İlk bakışta kağıt üzerinde ölü köylülerin ruhlarını toplayarak sınıf atlamaya çalışan bir kurnazın hikâyesi gibi görünen bu macera, derine inildikçe insan ruhunun en büyük trajedilerinden birine dönüşür.
Aslında bu yolculukta Çiçikov’a kolayca kızamaz insan; çünkü o bir katil ya da salt bir kötü değildir. Onun bitmek bilmeyen bu koşusunun arkasında, çocukluğundan gelen derin bir sevgisizlik ve kaybetme kaygısı yatar. Ailesini kaybetmiş, memurluk çarkının içine girmiş, hayatı boyunca saygısızlık görmüş ve paranın zor kazanıldığını yaşayarak öğrenmiş bir adamdır o. Sistemin dürüst kalarak güzel bir hayat yaşamaya izin vermediğine inandığı bir dönemde, kendi yöntemlerini bulur. Gümrükteki o kaçakçılık işinde de, Nozdryov ile o içki masasında yaşadığı sürtüşmelerde de hep o sınırını bilemeyen açgözlülüğü yüzünden kaybetmiştir. Fakat Çiçikov’un en büyük özelliği, ne olursa olsun "Yine batarsam yine ayağa kalkarım" diyebilen o inatçı yapısıdır.
Ne var ki bu amansız hırs, beraberinde büyük bir faturayı da getirir. İnsan kaybetse de yeniden kazanabilir; ama peki ya buna değer mi? Çiçikov, ömrünü o haris, bomboş ve değersiz toprak sahiplerine dil dökerek, eğilip bükülerek harcarken aslında en büyük sermayesini, yani zamanını kaybeder. Romanın son saniyelerinde saçları beyazlarken anlar ki; insan kazanır ama kazanırken yaşamı biter. Çalıp çırpmadan, sadece akılla ve emekle toprağı işleyerek zengin olan dürüst
Seyyid Ahmed, ev sınırları içinde eşi Emine ve çocukları üzerinde mutlak sert ve despotik bir otorite kurmuştur evde dini kurallar ve mutlak itaat esastır. Ancak evin dışına çıktığında içki içen kadınlarla eğlenen ve dostlarıyla sefa süren tamamen farklı hedonist bir adamdır. Roman, bu katı aile içi dinamikleri, çocukların büyüme sancılarını ve Mısır’ın 1919 devrimine doğru giden siyasi çalkantılarını ailenin en küçük bireyinden en büyüğüne kadar olan perspektiften anlatır.
Mahfuz, mikro düzeydeki bir aile dramasını, makro düzeydeki bir ülkenin sömürgeciliğe karşı bağımsızlık mücadelesiyle (1919 Mısır Devrimi) muazzam bir şekilde harmanlar.
Sözler Tükendiğinde: Bir Ömrün Beş Kadehte Gizlenen Vedası
Bu kitap, hareketli ve tempolu bir olay örgüsüne sahip değildir; bunun yerine insan ruhunun en derin köşelerine, söylenmemiş sözlerin ağırlığına ve yasın ömür boyu süren yankısına odaklanır. Roman, yaşlı bir adamın bar taburesinden tüm dünyasını nasıl algıladığının zarif bir portresidir.
Hikâye, İrlanda'da bir kasaba oteli olan Rainsford House'un barında başlar. 84 yaşındaki zengin, huysuz ve inatçı çiftçi Maurice Hannigan, cumartesi gecesi bara oturur ve kendi kendine bir söz verir: Bu gece beş farklı içki içecek ve her bir kadehi, hayatında derin izler bırakmış beş farklı kişiye adayacaktır.
Roman, bu beş kadeh eşliğinde Maurice'in zihninde geçmişe yapılan bir yolculuktur:.
İnsanlığın ve Tüm Callahan'ın Yerleri şerefine
Callahan'ın Yeri, dertleşmek isteyene alan açan sıradan bir bardır. Piyanist Eddie'nin densiz sorgulamalara beyzbol sopasıyla müdahale etmesini saymazsak, yahut Pyotr'ın alkolü fazla kaçıranları evlerine bırakıp, geceyi orada geçirdikten sonra kahvaltıyı hazırlayıp ortadan kaybolmasını da. Bu barda her içki yarım senttir ve kadehler şömineye hunharca fırlatılıp kırılır. Çeşitli ritüeller etrafında kendine has bir kültür oluşturmuştur burası. En kötü espri bile burada kabul hatta teşvik edilir; çünkü bar müdavimi olan doktora rağmen mizah en iyi ilaçtır.
Ama en önemlisi, burayı arayarak bulmak imkansızdır, bar ihtiyacı olanı kendine çeker; anlayışa, hoşgörüye, yardıma veya şefkate ihtiyacı olanları. Üstelik burayı bulabilmeniz için sadece sekiz ay ömrünüzün kalmış olması veya ailenizin ölümünün sorumluluğunu taşıyor olmanız gerekmez. Gezegeni yok etmek için yola çıkmış ancak bu karardan pişman olmuş bir uzaylı da olabilirsiniz, alkolik bir vampir, bir zaman yolcusu, hatta vantrilok bir köpek bile olabilirsiniz. Burada bunlara kimse şaşırmaz ve samimiyetinizin karşılığını alırsınız, çünkü bu bar mucizelerin gerçek olduğu bir yerdir. Yine de burada sorunlar sihirle çözülmez. Çoğu zaman çözüm, birinin hikayesini gerçekten dinlemekle başlar. Ve sadece hatalarının bedelini ödemeye razı olanlar bu ailenin müdavimi olabilirler.
Hippi hareketinin filizlendiği 1973'te ilk Callahan öyküsünün bir dergide yayımlanmasının ardından okuyucunun büyük teveccühü ile karşılaşan Spider Robinson, yirmi yıl boyunca Callahan evrenini ve bu barın gerçek hayattaki müdavimlerini genişletmeye devam eder. Yazar, istilacı uzaylıların ve tehditkar teknolojilerin egemen olduğu ana akım bilimkurguya karşı bu dışlanmışlarla iki kadeh tokuşturup dertleşerek tüm klişeleri çökertmiştir.
Hikayelerdeki