İpek Dadakçı
@ipeksayilan
2708 okur puanı
Eylül 2017 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Andrey Beliy’nin “Petersburg” romanı hakkında şöyle yazmıştım: “Bence ‘Ecinniler’ romanı 19.yy Rus edebiyatı ve Rusya’sı için neyse ‘Petersburg’ da 20.yy için o.” Makanin’in “Underground”unu nihayet okuyunca bunun da zincirin adeta son halkası olduğunu düşündüm: “Underground” da 20.yy sonu-21.yy başının “Ecinniler”i ya da “Petersburg”u. Çok iddialı farkındayım ama hakikaten çağdaş Rus edebiyatı, o köklü geleneği hakkıyla sürdürüyor bence, bu roman da en iyi örneklerinden biri. Bundan da önemlisi, “Underground” da kendi döneminin muazzam bir toplumsal ve siyasi eleştirisini sunup zamanın Rusya’sını çizerken edebiyata doyuruyor okuru, tıpkı öncülleri gibi.
Baş kahramanımız Petroviç, sahipleri bir süreliğine seyahate giden dairelere göz kulak olarak geçimini sağlayan, evsiz, ‘underground’da yaşayan yani toplum dışına itilmiş, yazan ama yazdığı hiçbir eseri basılmayan biri. Kardeşi de sürgünün ve hapishanenin modern versiyonu haline gelmiş tımarhanede yıllardır kalan, resimleri hiç satılmış bir ressam. Makanin, Petroviç ve kısmen de kardeşinin birkaç ayı ekseninde önce Sovyet sonra da post-Sovyet dönemi Rusya’sını eleştiren çok güçlü bir hiciv çıkarmış ortaya. Her iki dönemin eleştirisini sunması, aradaki farkları görmek açısından da ilginç. Döneme hakim ideolojilerin değişmesi, hakim sınıfların tepetaklak olması ama bir şeylerin yine de yerine oturmaması, aksaklıkların ve adaletsizliklerin sadece biçim değiştirerek devam etmesi, her devrin kendi kanserli hücrelerini, parazitlerini beslemesi, toplumun diğer kesimlerinde olduğu gibi sanat ve kültür hayatında da her devrin insanı olmayı başarabilenlerle karakterimiz gibi bunu yapmamayı seçenlerin arasındaki uçurum öyle güzel anlatılmış ki. Tepişen filler değişiyor ama çimenlerin kaderi hep aynı gibi bir yerde.
Kitabın
Müthiş bir anı-roman “Bir Burjuvanın İtirafları”. Macar yazar Sandor Marai’nin ağzından hayatının ilk yıllarından babasının ölümüne kadar olan kısmını, yaklaşık otuz yılını okuyoruz. Elbette söz konusu böyle bir yazar olunca salt bir hayatın otuz yılı değil aktarılan. Öncelikle, Marai’nin gözünden bir dönemi ve bir coğrafyayı tanıyoruz, ki yirminci yüzyılın başında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu sınırlarında doğduğu düşünülürse ne kadar kritik bir zamanda ne kadar kritik bir bölgenin tarihine önemli bir yazarın perspektifinden tanıklık etme şansını sunuyor metin. Sadece bu bile eşsiz kılıyor bence onu. Stefan Zweig’ın “Dünün Dünyası’nın otuz-kırk sene öncesi gibi. Bunun yanında, Marai’yi de yakından tanıyoruz ve eserlerinin izini sürüyoruz adeta; yazarın belli başlı temalarını ve neden bunların etrafında dolanmayı seçtiğini, fikirlerinin çıkış noktalarını ve gelişim süreçlerini birinci ağızdan dinliyoruz. Ve yine bu da ne eşsiz bir tecrübe bir okur için!
Kitap, iki bölümden oluşuyor. İlk bölümde Sandor Marai, çocukluğunu, ailesini, büyüdüğü evi ve yaşadığı kenti anlatıyor. Adeta sizi elinizden tutup çocukluğunun evini gezdiriyor, banyosundan asma avlusuna dek. Öyle samimi bir anlatımı var ki her bir detay gözünüzde canlanırken bir an dahi sıkılmadan onun dünyasının bir parçasıymışsınız gibi içinde buluyorsunuz kendinizi. Anne ve babayla ilişkisini, kendisinde iz bırakan anıları ve her iki taraftan kökenlerini anlatıyor sırayla. Günümüzde Slovakya sınırlarında kalan kentini de farklı sosyal sınıfları, gündelik hayatı, ahlak anlayışı, sosyokültürel yapısı, mimarisi, yani her şeyiyle resmediyor. İkinci bölümde ise, Birinci Dünya Savaşı sonrasında Almanya’ya okumaya giden yazarın genç yetişkinlik dönemi anlatılıyor. Marai Almanya’nın yanı sıra Fransa, İngiltere,
