İsmail Karadağ
@ismailkaradag
İngiliz Dili ve Edebiyatı
24 okur puanı
Ocak 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
İstediğin her şeyi elde etmiş bir versiyonun bir gün karşına çıkıyor ve elde edemediği tek şeyi senden çalmak istiyor. Ve sen onunla karşılaşana kadar her gece kazanmak istediğin ama kazanamadığın şeylerin hayalini kuruyorsun. Ürettiğimiz hayat madalyon gibidir, bir yüzü seçtiklerimizi, diğer yüzü seçmediklerimizi gösterir ve biz daima ikisini de görürüz. Geçmiş ve gelecek birbirine bağımlıdır. Yaptığımız seçimler ve yapmadıklarımız, kazandıklarımız ve kaybettiklerimiz de. Harika bir kitap, doğru cevapları bulmadan önce doğru soruları sormayı öğretiyor. Çoklu evrenler Fizik kuramlarının olduğu kadar insan beyninin de üzerinde oyalanmayı sevdiği bir teoridir. Geçmişe dönüp bir şeyi değiştirebilmenin romanı, okurken zevk alacaksınız. Keyifli okumalar.
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Spoiler!
''Eğer yıldızlar insan olsa, gökyüzü onlara dar gelir, sığmazlardı.''
Yine Cengiz Aytmatov'un, içindeki hiçbir karakterin hiçbir yere sığamadığı bir romanı. Çocuk bir balık olup Beyaz Gemi'ye, Orozkul büyük bir şehre ve Dede hayatın anlattığı masala benzediği günlere gitmek ister. Çekip gitmek parlak ve çarpıcı bir fikir olarak sunulur romanda:
''Birden aklına çarpıcı bir fikir geldi: ''Her şeyi bırakır, başımı alıp giderim,'' diye düşündü. '' (S74)
Ama çekip gitmek kurtuluş değildir, Çocuk'un annesi çocuğunu terk edip büyük bir şehirde, tek odalı küçük bir dairede yaşam mücadelesi verir ve oldukça mutsuzdur. (Mutsuz olması beni mutlu etti çünkü oğlunu terk etti.)
Cengiz Aytmatov'un yazarlığında en sevdiğim şey, romanlarını hikaye içinde hikaye şeklinde yazmasıdır. Bu neden önemli? Orozkul'u göz önüne alalım. Mümin Dede ve Çocuk'un hikayelerinde Orozkul kötü, kaba, iğrenç, ölümü hak eden bir kişiliktir; Orozkul'un elleri kırılasıcadır, kalbinin yerinde sökülmesi gerekir ve ıssız bir yerde kurda kuşa yem edilmelidir. Ama kendi hikayesini kendi anlattığında okuyucu Dede'nin ve Çocuk'un düşüncelerini bir anlığına unutur ve Orozkul'un zihnine girer. Okuyucu Orozkul'un hala kötü olduğunu biliyor ama bu bilgi artık bir yargıdan ve övgüden uzaktır. Okuyucu Orozkul'un zihnindeyken onun hakkında bildiği şeyler artık anlayışa dönüşür. Anlamak ise hak vermek anlamına gelmez, ama birine hak vermek ya da vermemek için önce anlamak gerekir.
Dişi Kurdun Rüyaları'nda eğer hikayeyi kurtların gözünden görmeseydik, onları anlamasaydık, roman aynı tadı bırakmayacaktı.
Aytmatov daha romanın ilk cümlesinde romanın sonuna bir gönderme yapar. Masalın değerini yitireceğini, çocuğun öleceğini ima eder. Kitabın arka kapağında yazıldığı gibi, Dede geçmişi temsil ederken Çocuk da
-Okunmalı-
Mucizelerin, aşkların ve mutluluğun hiç değmediği yaşamlar var; Mürşit ve Madenci.
Bazılarının gerçekten gidebileceği bir yer yok. Bazılarına gerçekten yollar yardım etmez.
“Mürşit’in içinden Madenci’yle birlikte gitmek geliyordu. Ama bu yol onu bir yere götürmez. Hiçbir yol onu hiçbir yere götürmez. Hancı doğdu o, adı üstünde, otelci. Gidemiyor. Kalamıyor. Hayat bir pergel diye düşündü; ama ben pergelin sabit ayağıyım, küçük büyük daireler çizenler başkası. (S215)”
Bazılarının geçmişleri tüm zamanlarının tek kipi olur. Geçmiş, şimdiki geçmiş, yarınki geçmiş. Geçmişin sesi susmayan, dinmeyen, bitmeyen, pislikten vazgeçmeyen sineklerin uğultusu gibi sarar başlarını; umuda, geleceğe ve yeni başlangıçlara dair her türlü düşünceyi tahrip eden fırtınanın kozlarını ellerinde döndürür durur. Bazıları sadece kendi etrafında döner durur, gitmeyi hayal ederken, geri gitmek isterken, adımları sadece kendi etrafına çizilmiş yörüngede gider.
Yerlerinde olmak istemeyeceğimiz adamların hikayeleri. Çıplak gerçeğin resimlerinden yazılmış bir kitap, rahatsız edici ve sürükleyici.
Acı kibirli ve bencildir, yerleştiği benliğin gözlerini kör eder ki kendi varlığının önüne geçmesin hiçbir şey; ama acının kibri bu, insan iradesinin dışında gerçekleşen-kader ve zaman gibi- bir şey.
Kader kimileri için değiştirilebilir ve bükülebilir, kimileri de kader tarafından değiştirilir, bükülür.