İzzet Eroğlu
@izzeteroglu
Eserde; II. Dünya Savaşı sürecinde askerlik hizmetini bayındırlık hizmetlerini ifa ederek gerçekleştiren Baret’in askerlik dönüşü Varlık Vergisi Kanunu uyarınca mal ve mülklerini kaybeden ailesinde yaşanan tartışmalardan başlayarak ailesine ve topluma yabancılaşma süreci ele alınmaktadır. Eser kişinin ailesine ve topluma yabancılaşma süreciyle ilgili olduğundan eserde büyük ölçüde psikolojik öge ve göndermeler yer almakta ve genel olarak eser psikolojik bir eser olup siyasi mülahazalardan uzaktır. 1945-1955 yıllarının İstanbul’u ve Ermeni toplumunun iç ilişkileri ve çelişkileri, toplum ve ülkeye yaklaşımları ile genel psikolojik durumları üzerine önemli gönderme ve tahlillerin yer aldığı kıymetli bir eserdir. Eserle ilgili Hülya Göğercin Toker’in müstakil bir makalesi bulunmakta ve ayrıca eser Varlık Vergisi Kanunu’nun uygulanmasına dair incelemelerde değerlendirilmiştir. Eser, edebi bakımdan bayağılığa ve konunun salt siyasi olarak ele alınması ve bu kapsamda mesaj verilmesi kaygısına düşmeksizin bir politikanın fert ve kısmen Ermeniler üzerindeki yabancılaşma etkilerini başarılı bir şekilde ele almıştır. Ayrıca eserin tercümesi de son derece akıcı olup eserin aslında da kullanılan Türkçe kelimelerin italik olarak belirtilmesi de son derece isabetli olmuştur.
Reklam
Ahmet Cevdet Paşa’nın kızı Fatma Aliye tarafından yazılan eserde; Paşa’nın eğitim hayatı, mesleki hayatı ve ilmi çalışmaları, ulema ve siyasi çerçevede yetkinliğinin ortaya çıkışı, bilinçli bir şekilde siyasetten uzak duruşu, uzun yıllar samimi ve gayretli bir şekilde çalışması, insani yönleri, yaptığı önemli çalışmalar ve diğer ilgili hususlara yer verilmiştir. Tanzimat Fermanı’nı Gülhane Parkı’nda halka ilan eden Koca Mustafa Reşit Paşa ile Ahmet Cevdet Paşa’nın samimi ve insani münasebetleri ve uyumlu çalışmaları dikkat çekicidir. Öncelikle eserin dili çok ağır olup eski Türkçeye aşina olmayanlara eser tavsiye olunmaz. Tarih, siyaset ve hukuk tarihine ilgili olanlar eserden istifade edebilir. Eser, dilinin ağır olmasının yanı süre modern biyografi anlayışından uzaktır. Esere önem veren husus, kızı tarafından önemli bir şahsiyet Ahmet Cevdet Paşa hakkında yazılmış olmasıdır. Hukuk tarihi bakımından gayret ve çalışmalarıyla bilinen Ahmet Cevdet Paşa hakkında modern tarzda bir biyografi çalışmasına ihtiyaç olduğu kanaatindeyim. Maalesef bizde, tarihî ve siyasi şahsiyetler hakkında biyografi yazan Stefan Zweig gibi bir biyografi üstadının çıkmamasının eksikliği her bakımdan hissedilmektedir.
İslam bağlamında din ve siyasete dair konuların ele alındığı faydalı bir eser olmakla birlikte yazılarını küçük olması ve yer yer yoğun bilgi verilmesi eseri sıkıcı hâle getirebilmektedir. Konuların dizilimi akademik bakımdan sistematikten yoksun olup büyük ölçüde akademik kaygı güdülmeden kaleme alınmıştır. Gazete yazılarının bir araya getirildiği intibaını uyandırmaktadır. İslam kamu hukuku hakkında güncel gelişme ve değerlendirmeler doğrultusunda bilgi alınabilecek değerli bir eserdir. Maalesef eser editörlük hizmetlerinden yoksun olup imla bakımdan çok sayıda hata bulunmaktadır eserde.
