Roman, modern insanın görünmez, absürt ve acımasız sistemler karşısındaki mutlak çaresizliğini ve yalnızlığını işleyen çarpıcı bir varoluşçu başyapıttır. Bir sabah nedenini ve suçunu hiç öğrenemeden tutuklanan banka memuru Josef K.'nın öyküsü, bireyi her yönden kuşatan, mantıktan uzak bürokratik mekanizmaların ve otoritenin yıkıcı gücünü sembolize ediyor.
Kesinlikle okunması gereken bir kitap olarak nitelendiremeyeceğim zira bitirene kadar çok zorlandım. Uzun zaman önce başladım ve bu kitabı bitiremediğim için yeni kitap da okuyamadım. Nasıl bu kadar popüler olduğunu da anlamadım..
Spoiler içerir, kitap bittikten sonra okumanızı öneririm.
Dava, belli bir olay örgüsü barındırmamasına rağmen Kafka'nın modern dünyayı, otoriteyi ve insanın varoluşsal suçluluğunu sorguladığı/sorgulattığı bir başyapıt. İncelemem biraz uzun olabilir çünkü yoğun bir içerikle ilgili yazıyorum.
Kitabın arka kapağında bu eserin distopik bir evrendeki hukuk sistemini anlattığı yazıyordu. Kitabı okudukça, aslında son derece realitenin içinden geçen bir roman olduğunu fark ettim.
Kitap, Kafka'nın âdeti olduğu üzere "bir sabah aniden" gelişen bir olayla başlar. İki memur, karakterimiz Josef K.nın evine gelirler ve ona artık "tutuklu" olduğunu söylerler. Fakat K., suçunun ne olduğunu asla öğrenemez. Neyle suçlandığını, ne yapması gerektiğini hiç bilmeden bir girdabın içine çekilir. Burada garip olan şudur ki, Josef K. tutukludur ancak yine günlük yaşamına devam etmesine izin verilir yani görünürde bir değişiklik yoktur. İşe gider, evine döner, hayatını temelli değiştiren bir unsur değildir tutukluluğu. Fakat tüm sayfalarda görünmez bir otoritenin gücü dolaşmaya devam eder. Düşünün ki suç yok, suçluluk hissi var. Hangi suçtan yargılandığını K. başta olmak üzere kimsenin bilmediği, sürecin nasıl işleneceği konusunda herkesin bir fikir sahibi olduğu fakat kimsenin hiçbir şeyi düzgünce bilmediği bir ortamda, suçsuzluğunu kanıtlamaya çalışan ve bu düzlemde kendisine yabancılaşan karakterimize bizler de eşlik ediyoruz.
Kitap ilerledikçe bizler asla bu hukuk sistemi içerisinde 'tam bir aklanma'nın da mümkün olmadığını öğreniyoruz. Yani kişi ne kadar suçsuz olursa olsun, dava bir kere başladı mı artık paçasını asla tamamen kurtaramayacaktır. Kendini kurtarmak için uğraştıkça hukuk sistemine köle olacak, uğraşmadığı takdirde de ezilip gidecektir.
En kötü sonuç bile belirsizlikten iyidir diyen bir yazar vardı, bu söz örgüde çok sık geldi
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Franz Kafka/Dava
Franz Kafka/Dava
Romanın başkahramanı Josef K., bir sabah hiçbir açıklama yapılmadan tutuklandığını öğrenir. Ancak hapse atılmaz; normal yaşamına devam etmesine izin verilir. Josef K. neden suçlandığını öğrenmeye çalışırken kendisini karmaşık, anlaşılmaz ve bürokratik bir yargı sistemi içinde bulur.
Mahkeme görevlileri, avukatlar ve çeşitli kişilerle görüşmesine rağmen suçunun ne olduğunu öğrenemez. Zamanla bu belirsizlik Josef K.'nın hayatını ve psikolojisini etkiler. Romanın sonunda Josef K., suçunun ne olduğunu hâlâ bilmeden iki görevli tarafından idam edilir.
Temalar
》Bürokrasi ve otorite
》Adalet sisteminin karmaşıklığı
》Suçluluk ve vicdan
》Bireyin çaresizliği
Yabancılaşma ve yalnızlık
Kitabın Mesajı
Kafka, bireyin anlam veremediği güçler karşısındaki çaresizliğini ve modern toplumdaki bürokratik yapının insan üzerindeki baskısını eleştirir. Roman, okuyucuya adalet, özgürlük ve insanın varoluşu üzerine düşündürücü sorular yöneltir.
Kitabın içindeki en ünlü bölümlerden biri olan "Yasa Önünde" öyküsü, adaletin ve yasanın kapısında ömrünü tüketen ama içeri asla alınmayan bir adamı anlatarak kitabın tüm felsefesini özetler.
Eser, kitabın baş kahramanları olan Selim ve Leyla'nın lise dönemini konu alarak başlıyor. Selim, lisede arkadaşlarıyla vakit geçirmeyi çok sevmeyen, ergenlik yıllarını kitap okuyarak geçiren bir gençtir. Aynı sınıfta okuduğu Leyla'ya âşık olur; ancak Leyla'nın bundan haberi yoktur. Selim, arkadaşının tavsiyesi üzerine Leyla'ya bir mektup yazar ve arkadaşı da bu mektubu ona ulaştırır. Leyla mektubu okur ancak ilk başta tepkisiz kalır. Leyla ve Selim birbirine zıt iki karakter gibidir. Hatta kitapta bu durum ikisi için şöyle anlatılır: Leyla,"Sanki hayatı, bir çizgi üzerinde ilerleyen, her hamlesi önceden hesaplanmış kusursuz bir matematik problemiydi. Sayılar arasında güvendeydi. Aşk ise çözülemeyecek bir bilinmeyendi ve o, bu denklemi çözmek için ne bir çaba sarf ediyor ne de bir merak taşıyordu; sadece görmezden geliyor, varlığını yok sayıyordu." Selim için ise "ruhu fırtınalarla sarsılan, direncini yitirmiş, rotasını şaşırmış, kaybolmuş bir gemiye benzerdi" ifadesi kullanılır.
Selim ikinci mektubunu yazar ve bu kez bir buluşma yeri de belirler. Okuldan sonra mahallenin arka sokağındaki pastanede buluşup yüz yüze konuşacaklardır. Bu buluşmanın ardından ilişkileri ilerler. Liseden mezun olduktan sonra Leyla'nın babası da onların birbirlerine olan bağlılıklarını fark eder ve evlenmelerine rıza gösterir. Evlendikten sonra aynı evde yaşamalarına rağmen birbirlerine mektup yazmaya devam etmeleri benim çok hoşuma gitti. Bir süre sonra Zeynep adını verdikleri bir kız çocukları olur.
Selim çok okuyan ve yazmayı seven bir karakterdir. En büyük hedeflerinden biri yazar olmaktır. Bir sabah her şeyden habersiz şekilde uyanır; kapı çalar ve gelen polisler hiçbir açıklama yapmadan onu alıp götürür. Selim, yaşadığı bu durumu Franz Kafka'nın Dava adlı eserinin baş kahramanı Josef
Dava, bir sabah nedenini bilmediği bir suçlama yüzünden aniden tutuklanan banka memuru Josef K.'nın, kendisini labirenti andıran anlamsız ve karanlık bir adalet sisteminin içinde buluşunu anlatır. Franz Kafka, bireyin bürokrasi karşısındaki çaresizliğini, suçluluk psikolojisini ve modern toplumun saçmalığını kasvetli, sürreal ve sarsıcı bir dille işler.
Nietzsche Ağladığında, ümitsizliğin eşiğindeki filozof Friedrich Nietzsche ile dönemin ünlü doktoru Josef Breuer’in, psikanalizin doğuşuna zemin hazırlayan hayali entelektüel karşılaşmasını anlatır. Irvin Yalom, 19. yüzyıl Viyana’sında geçen bu zihin oyununda, rollerin tersine döndüğü derin bir dostluk üzerinden aşk, yalnızlık, özgürlük ve insanın kendi kaderini yaratma gücünü usta bir dille sorgular.
