Ayşe
@kitabhanem_
263 okur puanı
Aralık 2019 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Uzun zamadır öykü ve roman okuyamayan ben bana o döngüyü kırdırmış yazar. Bu coğrafyadan çok uzaklarda genelde doğup, büyüdüğü irlanda kırsalına dair öyküleri anlatıyor. Kendisini tanımlama sebep olan #emanetçocuk iddialı, ağdalı tasvirlerden, betimlemelerden uzak hikayenin içinde hissettiren dupduru bir anlatım dili var, psikolojik tahlilleri bir o kadar isabetli kesinlikle vakit kaybı olmayan, zamanın ötesinde bir yazar.
1980lerin İrlanda kırsalında, küçük bir kız çocuğunun daha önce görmediği bir aileye geçici olarak emanet verilişini ve çocuk içinde bulunduğu durumu en iyi özetleyen cümle belki de bu. Ne oldum ile ne olacağım arasindayim.
…konusu aile kurumunun ve aidiyet kavramının kırılgan noktalarına bir çocuğun deneyimleriyle ışık tutuyor. Satırları okurken, aidiyet hissinin oluşabilmesi için asıl önemli olanın biyolojik bağlar mı olduğunu yoksa kişinin kendisini rahat ve güvende hissetmesi, yuva sıcaklığını görebilmesi mi olduğunu sorgulamaya başlıyoruz.
Çocuk dünyasının kaygılarını, korkularını, umudunu ve sadakat hissini İrlanda'nın pastoral manzarası eşliğinde okuyucuya hissettiriyor.
Reklam
Bir kadının ölümü, bazen toplumun vicdanından daha gür ses çıkarır.
Bir kadının hikâyesi, bazen bir toplumun bütün karanlığını açığa çıkarır; Firdevs’in hikâyesi tam da böyle bir ayna.
Sıfır Noktasındaki Kadın, ataerkil düzenin kadını nasıl köleleştirdiğini Firdevs’in yaşamı üzerinden gözler önüne sererken, direnişin en umutsuz anda bile mümkün olduğunu kanıtlıyor.
Nawal El Saadawi, kadın kimliğinin baskı, şiddet ve sömürüyle kuşatıldığını gösterirken, bireysel özgürlüğün toplumsal zincirleri kırma gücünü sorguluyor.
Mısır’da idama mahkûm edilen Firdevs’in yaşam öyküsünü merkeze alarak ataerkil düzenin kadını nasıl ezdiğini ve sessizliğe mahkûm ettiğini çarpıcı bir şekilde ortaya koyarak, Firdevs’in hikâyesi yalnızca bireysel bir trajedi değil; susturulmuş, köşeye sıkıştırılmış ve görünmez kılınmış bütün kadınların ortak sesi gibidir.
Bu roman, kadının özgürlük mücadelesinin kişisel bir hayatta kalma çabasından evrensel bir direnişe nasıl dönüştüğünü gösteriyor…
Okudukça öfkelenecek, öfkelendikçe anlayacaksınız: Kadın olmak bazen yaşamak için savaşmaktır.
Sizce kadının değerinin sadece bedenine indirgenmesi dir?
Yorumlarda buluşalım mı?
Sessizlik, bazen nesiller boyu taşınan en ağır mirastır.
Melanie Dobson’un Sessiz Miras adlı eseri, geçmişin sırlarının sessizlikle gömülmesine rağmen nasıl kuşaktan kuşağa aktarıldığını çarpıcı bir şekilde anlatıyor. Aile bağlarının görünmeyen iplerini, gizlenen gerçeklerin gölgesinde incelerken, sessizliğin yalnızca bireyleri değil, bütün bir aile tarihini şekillendiren bir miras olduğunu vurguluyor. Dobson, karakterlerin geçmişle yüzleşme mücadelesi üzerinden, hafıza ve kimliğin sessizlikle nasıl zedelendiğini, ancak aynı zamanda gerçeğin ortaya çıkmasıyla nasıl onarıldığını böylece yalnızca bir aile hikâyesi değil; sessizliğin yıkıcı gücünü ve yüzleşmenin dönüştürücü etkisini anlatan evrensel bir metin haline gelir.
İlerleyen bölümlerinde sessizliğin duvarları yıkıldıkça karakterler kendi gerçekleriyle yüzleşir. Bu yüzleşme başlangıçta acı verici olsa da, aslında özgürlüğün ilk adımıdır. Çünkü gizlenen sırlar yalnızca geçmişi değil, bugünü de esir alır. Geçmişin sessizlikle örtülmüş sırlarının aslında hiçbir zaman kaybolmadığını, aksine nesiller boyu insanların yaşamlarını şekillendiren görünmez bir yük olarak varlığını sürdürdüğünü öyle naif bir dille anlatmış ki,geçmişin gölgeleriyle hesaplaşmanın evrensel bir anlatısı olarak hafızalarda yerini alır.
1956’daki Macaristan ayaklanması sonrasında, eşi ve çocuğuyla birlikte İsviçre’ye kaçmak zorunda kalıyor. Bu sürgün hayatı onun kaderini belirliyor.
İsviçre’de yeni bir dil (Fransızca) öğrenmek, bu dilde yazmaya başlamak zorunda kalıyor. İşte kitabın adı da bu noktada anlam kazanıyor: Kendi ana dilinde yazamamanın acısını “okumaz yazmaz” olmakla eş tutuyor. Dilin bir insanın kimliğiyle ne kadar iç içe geçtiğini ana dilinden kopmak, sanki hafızasını, geçmişini, köklerini yitirmek gibi. Kristof bu kaybı, yazıyla yeniden kurmaya çalışıyor.
Kitabın kısa olması bence etkisini artırıyor. Az sayfa ama çok yoğun bir anlatım var. Biraz da bu sıkıştırılmışlık hissi, sürgün hayatının ağırlığını yansıtıyor.
Kendi hayatını anlatıyor ama aslında milyonlarca göçmenin ortak duygularını dile getiriyor. O yüzden çok evrensel bir hikâye.
Sadelik o kadar güçlü ki. Kristof süslü cümleler kurmuyor ama doğrudan gerçeği söylüyor. O yalınlık sayesinde yaşadığı duygular daha çarpıcı hale geliyor.
Dilini ve ülkesini kaybetmiş bir yazarın içten tanıklığı… Kısacık ama insanın içine ağır bir göç, yalnızlık ve edebiyat hikâyesi bırakıyor.
Okumak bilip kendi dilinde yazamamak… Okumaz Yazmaz, sürgünün en derin yarasını gözler önüne seriyor.
Kristof, ana dilinden kopmayı “okumaz yazmaz” olmakla eşleştiriyor. Sizce bir insan kendi dilinde yazamazsa, gerçekten “okumaz yazmaz” sayılır mı?
“İçimde bir yara taşıdığımı inkâr edemem. İstersen bunun adına öfke de istersen hayal kırıklığı… Ama bir kalp taşıdığını söyleyen insan, aynı zamanda bin yarayı da beraberinde taşımaz mı?”
Sizce her kalp, görünmeyen yaralarla mı doludur?
“Dünyasızlar”ı, insanın hem kendi içinden hem de toplumdan sürgün edilişini anlatan, varoluşun sancılarını derin bir dille işleyen bir metin. Kitapta yalnızlık, köksüzlük ve “dünyaya ait olamama” hâli güçlü metaforlarla resmediliyor. Yazar, bireyin modern zamanlarda yaşadığı yabancılaşmayı edebi bir yoğunlukla aktarırken; aslında aidiyet, anlam arayışı ve insanın kendi içindeki boşlukla yüzleşmesi üzerine derin bir sorgulama sunmuş bizlere.
İnsanın dünyaya kök salamayan yanını, aidiyet arayışını ve içsel yalnızlığını derin bir dille içinize işliyor. Yabancılaşmanın en çıplak hâlini gösterirken, aslında kendimize tuttuğumuz aynayı da unutturmuyor.
Kısacası, “Dünyasızlar” insanın dışarıya değil, kendi içine doğru yaptığı en çetin yolculuklardan birini hatırlatıyor.
Hiç kendinizi bu dünyada misafir gibi hissettiniz mi?
Reklam