9/10
2026 68. kitabı
Bazı kitaplar okunur, bazı kitaplar yaşanır. Çakırcalı Efe ise bunların da ötesinde, dinlenir. Çünkü Yaşar Kemal bu eserde yalnızca bir insanın hikâyesini anlatmaz; Ege dağlarının rüzgârını, köylünün suskun öfkesini, devletin ulaşamadığı coğrafyalarda doğan adalet arayışını dile getirir. Kitabı kapattığınızda aklınızda sadece Çakırcalı Mehmet Efe kalmaz; onun yürüdüğü yollar, saklandığı dağlar ve peşinden gelen türküler de kalır.
Bir Eşkıyanın Değil, Bir Çağın Hikâyesi
Eseri yalnızca bir "eşkıya romanı" olarak değerlendirmek büyük bir yanılgıdır. Yaşar Kemal'in amacı bir kahramanı yüceltmek ya da mahkûm etmek değildir. O, Çakırcalı'nın şahsında Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde Anadolu'nun taşrasında oluşan güç boşluğunu gösterir.
Çakırcalı, suçla adalet arasındaki o bulanık çizgide yürüyen bir figürdür. Devlet gözünde suçlu, halk gözünde koruyucudur. İşte kitabın en güçlü tarafı burada ortaya çıkar: Okur, karakteri kesin hükümlerle değerlendiremez. Çünkü Yaşar Kemal, insanı siyah ve beyaz renklerle değil, dağın sisi gibi gri tonlarla anlatır.
Yaşar Kemal'in Dili: Toprağın ve Rüzgârın Dili
Bu eserde dikkat çeken ilk unsur dildir. Yaşar Kemal'in cümleleri çoğu zaman bir tarihçinin soğuk anlatımından uzak, bir halk ozanının nefesi kadar canlıdır.
Yazar, Ege'nin coğrafyasını sadece tasvir etmez; onu olayların gizli kahramanına dönüştürür. Dağlar sığınaktır, vadiler sır saklar, yollar ihanet taşır. Mekân, karakterlerin kaderine dönüşür.
Eserdeki betimlemeler bazen bir yağlı boya tabloyu andırır:
Sarp kayalıklar yalnızlığı temsil eder.
Sonsuz zeytinlikler halkın sessiz direncini çağrıştırır.
Dağ yolları özgürlüğün ve kaçışın simgesine dönüşür.
Bu nedenle kitap okunurken sadece olaylar değil, atmosfer de zihinde yer eder.
Çakırcalı halkın vicdanında doğan mit
Yaşar
Bırak aşkı meşki! Tarih, mitoloji, polisiyeden naber? :)
Aşk Köpekliktir, Ahmet Ümit’in alıştığımız polisiyelerinden oldukça farklı bir kitap. İçinde aşk, ayrılık, özlem, tutku, hayal kırıklığı ve ilişkiler üzerine yazılmış öyküler bulunuyor. Kimi zaman romantik, kimi zaman hüzünlü, kimi zaman da insan ilişkilerinin karanlık taraflarına dokunan kısa anlatılar bunlar.
Sorun şu ki ben Ahmet Ümit’i bunun için okumuyorum.
Ahmet Ümit denince aklıma İstanbul’un sokaklarında dolaştıran cinayetler, tarihle iç içe geçmiş gizemler, mitolojik göndermeler, katman katman açılan sırlar geliyor. Bir Patasana, bir Kavim, bir İstanbul Hatırası ya da bir Beyoğlu Rapsodisi okurken aldığım o zihinsel tatmin duygusunu bu kitapta bulamadım.
Öyküler kötü mü? Hayır. Ancak bana göre sıradan. Aşk, ayrılık ve ilişki sorunları üzerine söylenecek çok şey söylendi zaten. Ahmet Ümit’in kalemini özel yapan şey de tam olarak bu değildi. Bu kitapta güçlü bir polisiye yok, tarih yok, mitoloji yok, araştırma yok, çözülmeyi bekleyen sırlar yok. Kısacası Ahmet Ümit’i Ahmet Ümit yapan birçok unsur eksik.
Kitabı okurken sürekli aynı düşünce aklıma geldi: Yazarın yeteneği başka bir sahada parlıyor. Dünyanın en iyi forvetlerinden birini alıp kaleye geçirmek gibi olmuş. Elbette oynuyor ama herkes onun başka bir mevkide çok daha iyi olduğunu biliyor.
Belki bu kitabın hedef kitlesi ben değilim. Ancak Ahmet Ümit’ten beklentim, beni bir aşk hikâyesinin içine çekmekten çok, tarihin, gizemin ve suçun karanlık koridorlarında dolaştırması. Çünkü bunu gerçekten çok iyi yapıyor.
Bu yüzden kitap bittiğinde aklımda kalan şey öyküler değil, şu cümle oldu:
Ahmet Ümit, bırak şu aşk meşk işlerini. Sen git yine tarihi, mitolojiyi ve polisiyeyi karıştır; biz de kitabı bitirdiğimizde hem eğlenmiş hem öğrenmiş hem de beynimiz ödüllendirilmiş olsun.
Reklam
#Spoiler İçerir#
“Ölülere acıma, Harry. Yaşayanları acı, her şeyden çok da, sevgisiz yaşayanlara.”
“Hazinen neredeyse, kalbinde orada olacak.”
“Hepimiz insanız değil mi? Her insan hayatı aynı değere sahiptir ve hepsi kurtarılmaya değerdir.”
Dursleylerin evine son defa dönmek zorunda kalan Harry, artık oradan dönmemek üzere ayrılmak için gün sayar. Dursleyler güvenli ortama götürülmek üzere seherbazlar tarafından başka bir yere götürülür. Ardından Harry’nin evden çıkarılması için hazırlık yapılır. Yoldaşlık tarafından seçilen güvenli eve giderken Voldemort tarafından saldırıya uğrarlar, Deli göz Moody ve Harry’nin en başından beri yanında olan kuşu Hedwig ölür. Harry kendisi için bunca ölümün gerçekleşmesine üzülür ve Voldemort’un öldürülmesini sağlayacak hortkulukları bulmak için Ron ve Hermione ile yola çıkar. Hortkulukların nerede olduğunu ve nasıl yok edileceğini bilmeyen Harry büyük bir maceraya atılır.
Severus’un tüm hayatının görünenden çok daha farklı olduğunu öğrendiğim kısım çok şaşırtıcıydı. Filmlerde Snape ve Lily’nin Hogwarts’da tanıştığını izlemiştim meğer çocukluklarından beri tanışıyorlarmış. Oyun parkında ikisinin de ileride Hogwarts’a gideceklerini konuşması çok güzeldi. Snape’in Lily’yi en başından en sonuna kadar sevdiği ve “Always” vurgusunun gerçekten doğru olduğunu kitap çok güzel anlatmıştı. Keşke Severus’un çok ama çok sadık oluşunu bu kadar geç öğrenmeseydik. Onu kimsenin sevmemesi ama onun sadece bir sevgi uğruna bunca şeye katlandığını görmek çok üzücü.
Kitap tahlili ve yorumun devamı için link profilde
Kafka'nın kitap çevirilerini yapan kadın ile mektuplaşmasını ele alan kitap, başlarda sohbet amacıyla gönderilen mektupların ileride büyük bir aşkın oluşmasına sebep oluşudur. Kitabımızda Kafka'nın milenaya gönderdiği mektupları teker teker okuyor, yer yer kendine, milenaya, hayata olan sitemleine tanık oluyoruz. Kafkayı çok sevsem de bu kitabını pek başarılı bulamadım, akıcı değildi (kaç günde okuduğumdan da belli oluyordur zaten) Sadece tek tarafın mektuplarını görmek olayın çoğunluğuna hakim olmamızı güçleştiriyor, olayları tam anlamıyla takip edemiyoruz. Üslup açısından biraz yavan ve eksik kalmış. Onun dışında kafka'nın iç dünyasını yansıtması açısından başarılı denebilecek bir kitap.
Belki de bizdensindir!
Nihan Kaya’yı ilk kez bu kitapla tanısaydım büyük ihtimalle ikinci kitabını okumazdım.
Ama Sizden Değilim, aynı mahallede yaşayan, farklı evlerde geçen farklı hikâyelerden oluşuyor. Karakterler ve olaylar ilk bakışta birbirinden bağımsız görünse de bir noktada birbirlerine temas ediyorlar. Ancak kitap bir roman gibi ilerlemiyor. Daha çok birbirine gevşek bağlarla tutunan öyküler dizisi hissi veriyor.
Ben Nihan Kaya’yı İyi Aile Yoktur ve İyi Toplum Yoktur kitaplarıyla tanıdım. O kitaplarda insanı, aileyi ve toplumu sorgulayan; sosyolojik ve psikolojik gözlemler yapan tarafını çok başarılı bulmuştum. Okuru rahatsız eden, düşündüren ve sorgulamaya zorlayan bir dili vardı. Bu nedenle merak edip bu kitabı da okumak istedim.
Fakat bu kitapta aynı etkiyi bulamadım. Hikâyelerin bazıları ilgi çekici fikirlerle başlasa da çoğu zaman karakterlerle gerçek bir bağ kuramadım. Bölümler bittiğinde aklımda güçlü izler bırakan insanlar ya da olaylar kalmadı. Kitap boyunca sürekli bir şeylerin eksik kaldığı hissini yaşadım.
Nihan Kaya’nın güçlü tarafının kurgu oluşturmak değil, insanı ve toplumu analiz etmek olduğunu düşünüyorum. Deneme, inceleme ve düşünce kitaplarında ortaya koyduğu gözlem gücü burada aynı ölçüde hissedilmiyor. Karakterlerin yaşadıkları olaylardan çok, yazarın o olaylar üzerine yaptığı yorumları okumayı daha ilgi çekici bulduğumu fark ettim.
Elbette her yazar her türde başarılı olmak zorunda değil. Nasıl bazı yazarlar romanlarında parlayıp denemelerinde sıradan kalıyorsa, bazıları da düşünce ve inceleme kitaplarında çok daha güçlü olabiliyor. Bana göre Nihan Kaya ikinci grupta yer alıyor.
Bu kitabı bitirdiğimde aklımda kalan duygu hayal kırıklığı olmadı ama beklentimin karşılanmadığı hissi oldu. Çünkü aynı kalemden çok daha güçlü, çok daha sarsıcı ve çok daha
Seri genel olarak çok güzeldi. Keske 4 kitap değil de 3 kitap olsaydı... son kitap yine öncekine göre daha hareketliydi ama ilk iki kitaptaki heyecan bunda da yoktu.
Reklam
Reklam