Puan
8.910 üzerinden
Turgut Reis, tarihimizin en şanlı denizcilerinden birisi. Her ne kadar Barbaros kadar tanınmasa da belki ondan daha üstün özelliklere sahip bir kaptan. Mim Kemal Öke, onu farklı bir açıdan ele alarak anlatıyor bizlere. Akıcı bir anlatımın yanında bazen sıkıcı hale gelen tasavvufi dil dikkat çekiyor. Bahsedilen olay ve kişilerin bir kısmı derslerde hiç duymadığımız ve oldukça ilgi çekici türden. Kitabın ismi de Turgut Reis’i yansıtması açısından iyi seçilmiş ; zira Turgut Reis, ne Osmanlı’ya ne de başka bir güce biat etmemiştir. Onun bağlılığı denizlere ve sevdiğine olmuştur.
Turgut Reis’in ağzından dönemin Osmanlı idaresine yönelik değerlendirmeler insanı üzen cinsten. Çünkü bugün bile lanet ettiğimiz liyakatsizlik, adam kayırma, kişiler arasındaki husumetlerin devlete verdiği zarar gibi konuların daha o dönemden başladığını görüyoruz.
Genel itibariyle okunması insana bir şeyler katacak olan zevkle akıp giden bir kitap, ancak olmazsa olmaz diyebileceğimiz türden değil.
“Sana Biat Edenler Gerçekte Allah’a Biat Etmektedirler”Edebiyat
Akdeniz'in, özellikle Libya'nın ve Trablusgarb'ın Türkler için önemi, dahi, Türklerin Akdeniz, Libya ve Trablusgarb için önemi tarihte göz ardı edilemez bir husus olduğu halde bu meselenin üzerine hak ettiğince düşülmemiş, meseleyi ancak derinlemesine irdeleyenler ve ilgilenenler araştırmıştır. Tabii burada manevî ve aşkın bir ehemmiyetten bahsediyoruz.
Turgut Reis, Türk ve dünya tarihi için alelade bir figür değildir. Tiyatrocuların ya da mimarların "alaylı" ve "mektepli" gibi ayrışması ve çoğu zaman mektebin ön plana çıkması gibi Türk tarihinde de Turgut Reis, bütün fedakârlıklarına ve gazalarına rağmen, hürriyet sevdası ve civanmertliği ile sadece ismen bilinen bir figür olmuştur.
İşte bu asırlar ve mekânlar aşan güzide çalışma, Turgut Reis'in maneviyatını ve ruhsal çözümlemesini ilk kez gözler önüne seriyor. Manevî baştacı Abdüsselam el-Esmer Hazretleriyle gelişen ilişkisi, ezelî-ebedî rakibi Andrea Doria ve La Valette ile gelişen diyalogları ve "Fatıma" figürü ile kurduğu çok yönlü aşkın bağ düzleminde kendine, kendinde ve kendinden doğru; ilahî aşk üzerine alabildiğine samimi bir Turgut Reis portresi sunuyor. Mim Kemâl Öke Hoca'nın kendi "magnum opus"u olarak tanımladığı bu tamamen tasavvufî remizli bir izlek üzerine kurulu olan anlatı, yalnızca Allah'a biat etmenin önemini vurgularken herhangi bir öğretiyi dikte etmiyor okuruna. Aksine, determinist bir sonuç çıkarsamaksızın arada okura bırakılan boşluklarla, çok boyutluluğuyla, metinlerarasılığıyla ve etkileşimselliğiyle aslında edebî türler üzerinde bir konumda duruyor. Velhasıl, Bahr-i Sefid'i bir de "içeriden" okumak gerekiyor.
Reklam
Mim Kemal Öke'nin tasavvufa ilgili biri olduğunu bildiğim için bir de onun dilinden tarihi roman okumak istedim.
Osmanlı'nın karadaki hakimiyetini az çok biliyoruz. Bu eserin ise ecdadın denizdeki hakimiyetinden bahsetmesi kitaba olan ilgimi arttırdı.
Turgut Reis'in kendi ağzından hayat hikayesi anlatılıyor kitapta. Çocukluk dönemi, Türk korsanı oluşu, Kanuni ile yaptığı ittifaklar, Fatıma, Barbaros, Akdeniz.. daha birçok şey.
Turgut Reis'in kendine has bir karakteri var. Asla kimseye biat etmiyor Osmanlı'ya bile. Kula değil Allah'a biat edilmesi gerekliliği üzerinden tasavvufa da bolca yer verilmiş kitapta. Bu biat etmeme meselesini bir asi oluş olarak algılamayın; o dönemde de açgözlü devlet adamları yönetimde fitnelikler çıkarmakta.
Kitapta birkaç şey beni rahatsız etti sadece. Bir denizkızı geçiyor kitapta. Bu biraz kitaba bir iki yerde masalımsı bir hava katmış. Böyle tarihi bir karakteri anlatırken gerçeklikten az da olsa uzaklaşılmamalı bence. Bir de bazı yerlerde kadın erkek arasındaki mesafe ihlal edilmiş gibi.
Onun haricinde gerçekten güzel bir eserdi. Kur'an'da geçen denizle ilgili ayetlerin olaylarla bağdaştırılması, Turgut Reis'in serkeş hâllerinden kul hâllerine bürünmesi... Kısacası tarihi, sadece verisel olarak değilde o dönemdeki İslâmî hayatla beraber anlatılması kitabı okumaya değer kılıyor. ❤
Ayrıca bazen mizahi bazen sevgisel (Fatıma'sına anlatıyor yaşadıklarını Turgut Reis) bir anlatımla kitapta akıcı bir üslup elde edilmiş.
Biat Allah'adır, ardındaki sırra ancak aşk ehli kavuşur.Aşk
Biat Allah'adır...
Turgut Reis, Akdeniz'e nam salmış boyun eğmez kumandan. Gücünün zirvesinde padişaha dahi aman demeyen, henüz bir küçük çocukken de keçi çobanı inatçı müşkülpesent bir adam.
Küçücük bir kasabadan çıkan ve deryaları sallayan bu kaputanın hikayesi, onun aşka olan biatı ile iç içe anlatılıyor. Deniz kızı, baştardası ve yaşamının son dönemlerindeki hayat arkadaşı olan FATIMA, biadın sıırrına açılan kapı misali kitapta resmedilmiş. Aşk tüm ehillerin, ehliyetine açılan kapının anahtarı sanki. Ölmek üzere olan denizlerin sultanının biada olan bakışı, duruşu, ve teslimiyeti onun hatıralarını canlandırdığı zihninde, geçmişe doğru bir yolculukta bize seyri sefer oluyor okudukça...
"Turgutca! Ben biatıma sadık kaldım. Seni çok seviyorum. Ama şimdi sen söyle bakalım," dedi ve ekledi:
"Ya sen? En çol hangi Fatıma'yı sevdin? Denizkızını mı, Baştardanı mı, Beni mi?"
Meğer aşk imiş her ne var ise âlemde.Edebiyat & Roman
Puan vermedi·400 syf.·
2023 7. kitabı
Turgutca, Dragut ardından Turgut Reis… Bir tekamül bir tamamlanış, hamlıktan pişmeye doğru giden hikaye. Bir Leyla’dan Mevla’ya geçiş hikayesi de diyebiliriz. Turgutca’nın Leylası da Fatıması. Fatıma önce deniz kızı oldu sonra Akdenizin boynuna inci misali dizilen 22 pare donanmasının başatardası sonrada ömrünün ikinci baharında kavuştuğu biat ettiği Esmer Sultan’ın kızı kendisininden zevcesi Fatıma. Denizlerin asi ruhlu Turgutcası’nın ve ömrünü üzerinde seyrü sefer ederek geçirdiği Akdeniz’in öyküsü. Tarihi roman sevenler buyursunlar. Kitabın ilk sayfasından son sayfasına kadar içinde yaşayarak tarihin bir dönemine tanıklık etmek oldukça keyifliydi. Öke’nin üslubu, kahramanın ağzından konuşması olayları aktarışı ayrı bir güzellik katıyor öyküye. Son olarak Turgutca aşkı biat ederek buldu. Ve o biatı sayesinde gerek ummanda gerek kara da kapılar açıldı önüne. Şimdi sormalı insan kendine biat kime olmalı nasıl olmalı ve ben ne zaman biat edicem.
Reklam
Reklam