Bilişsel Uyumsuzluk Kuramı

·
Okunma
·
Beğeni
·
90
Gösterim
Adı:
Bilişsel Uyumsuzluk Kuramı
Baskı tarihi:
Ağustos 2018
Sayfa sayısı:
200
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786051702230
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Anı Yayınları
Clarion adlı bir gezegendeki üstün varlıklar tara-fından kendisine mesajlar gönderildiğini iddia eden Marian Keech, sel felaketiyle Kuzey Amerika kıtasının yok olacağını ve inananların üstün varlık-lar tarafından bir uzay aracıyla kurtarılacağını iddia etmektedir. İşlerini bırakıp, paralarını ve mülklerini bağış-layarak "Arayanlar (Seekers)" olarak adlandırılan tarikata katı-lanlar heyecanla, uzay gemisinin gelişini ve maceranın başla-masını beklemektedirler. Bu durum, 1954'ten bu yana "kişinin uyumsuz iki fikre sahip olduğunda ortaya çıkan zihinsel karma-şa" olarak tanımladıkları “bilişsel uyumsuzluk” teorisinin labo-ratuvar deneylerini yapan Leon Festinger ve meslektaşları(1) için teoriyi gerçek hayatta test etmenin bir fırsatı olmuştur. Bunun üzerine Leon Festinger, Henry Riecken ve Stanley Schachter, kehanetlerin gerçekleşmediği durumda kişilerin tepkilerini, mürit rolüne girdikleri tarikatta gözlemlemişlerdir. Marian Ke-ech ve kehanetlerine inanan müritler için hazırlık aşamasında yaptıkları şeylerin geri alınması güç, hatta imkânsız olacaktır. Çünkü işlerini, mal varlıklarını ve daha pek çok şeyi dünyevî oldukları için elden çıkarmışlardır. Dahası bu kehanetlere inanmayanlarla karşı karşıya kaldıklarında yanılmış olduklarını itiraf etmek işi daha da zorlaştıracaktır.
200 syf.
·Beğendi·8/10 puan
1960’larda sosyal psikolojinin en fazla araştırılan konusu olan bilişsel uyumsuzluk, kişinin birbiriyle tutarsız iki ya da daha fazla bilişe sahip olması sonucu ortaya çıkan psikolojik rahatsızlık durumudur. Uyumsuzluğa neden olan tutarsız düşünce veya davranışa sahip olunduğunda duygularla yüzleşmek olarak da tanımlanabilir.

Diyet yapan kişi için kalorili bir yemeği tükettiğinde muhtemelen uyumsuzluk yaşar. Yemek tüketiminin geri alınması mümkün olmayacağından yemek yediği bilgisi üretici biliş olur. Bu durumda kişi, uyumlu bilişleri ekleyerek (bu yemek harikaydı!), uyumsuz bilişleri inkar ederek (diyet yapmak zorunda değilim), uyumlu bilişin önemini arttırarak (sadece bir kez yaşıyoruz, bu yüzden lezzetli yiyeceklerden mahrum kalmamalıyız!) veya uyumsuz bilişlerin önemini azaltarak (diyet önemsizdir) uyumsuzluğu azaltmaya çalışacaktır.

Festinger uyumsuzluğun azaltılmasına yönelik psikolojik çabayı motive ettiğini belirterek, bireyin bunu 2 şekilde yapabileceğini savunur:
1. Davranış değiştirmek
2. Uyumsuz bilgiyi yok sayarak veya uyumlu yeni bilişsel unsurlar ekleyerek tutum değiştirmek.
《Festinger, bilişsel uyumsuzluğun nasıl azaltılabileceği ile ilgili bu yöntemleri yazında sıkça tekrarlanan örneğini kullanarak inceler:

Sigara içmenin sağlıksız olduğu gerçeğiyle karşılaşan kişi için bu bilgi, bilinci ve davranışıyla uyuşmaz. Bu uyumsuzluğu azaltmak için:
1. Davranış Değişikliği: Sigara içmeyi bırakabilir. Bu durumda artık içmiyorsa, yaptığı şeyle ilgili bilişi sigaranın sağlığı için kötü olduğu bilgisiyle uyuşacaktır. Fakat davranışlarımızı değiştirmek her zaman kolay olmaz. Zararlı bir alışkanlığı bırakmanın zorluğu buna bir örnektir. Davranışın gerçeğini değiştirmek zordur. Öte yandan, tutum hakkındaki bilinç daha akıcı ve esnektir.
2. Tutum Değişikliği: Uyumsuz bilişleri yok sayarak; sigaranın herhangi bir zararlı etkisinin bulunmadığına inanıp sigara içmenin etkileri hakkındaki tutumunu değiştirebilir. Kendisini sigaranın zararlı etkileri bulunmadığına inandırırken, bu yöndeki materyalleri okumaktan kaçınacaktır. İkinci yol ise zararlı yönlerin önemsiz hale geldiği, iyi etkilere işaret eden uyumlu yeni bilgiler ekleyebilir. Örneğin, “Düzenli spor yaparak sigaranın zararlarından kurtulabilirim veya sigara gerginliğimi azaltıyor, işime yoğunlaşmamı ve girdiğim ortamlarda sosyalleşmemi sağlıyor…” gibi. Sonunda, sigara içen kişi sigaradan aldığı yararların (gevşeme, yoğunlaşma, sosyalleşme) çok önemli olduğu sonucuna varıp uyumlu bilişlerin önemini arttırarak uyumsuzluğunu azaltacaktır.》
Esin Yücel
Sayfa 28 - Anı Yayıncılık

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Bilişsel Uyumsuzluk Kuramı
Baskı tarihi:
Ağustos 2018
Sayfa sayısı:
200
Format:
Karton kapak
ISBN:
9786051702230
Kitabın türü:
Dil:
Türkçe
Ülke:
Türkiye
Yayınevi:
Anı Yayınları
Clarion adlı bir gezegendeki üstün varlıklar tara-fından kendisine mesajlar gönderildiğini iddia eden Marian Keech, sel felaketiyle Kuzey Amerika kıtasının yok olacağını ve inananların üstün varlık-lar tarafından bir uzay aracıyla kurtarılacağını iddia etmektedir. İşlerini bırakıp, paralarını ve mülklerini bağış-layarak "Arayanlar (Seekers)" olarak adlandırılan tarikata katı-lanlar heyecanla, uzay gemisinin gelişini ve maceranın başla-masını beklemektedirler. Bu durum, 1954'ten bu yana "kişinin uyumsuz iki fikre sahip olduğunda ortaya çıkan zihinsel karma-şa" olarak tanımladıkları “bilişsel uyumsuzluk” teorisinin labo-ratuvar deneylerini yapan Leon Festinger ve meslektaşları(1) için teoriyi gerçek hayatta test etmenin bir fırsatı olmuştur. Bunun üzerine Leon Festinger, Henry Riecken ve Stanley Schachter, kehanetlerin gerçekleşmediği durumda kişilerin tepkilerini, mürit rolüne girdikleri tarikatta gözlemlemişlerdir. Marian Ke-ech ve kehanetlerine inanan müritler için hazırlık aşamasında yaptıkları şeylerin geri alınması güç, hatta imkânsız olacaktır. Çünkü işlerini, mal varlıklarını ve daha pek çok şeyi dünyevî oldukları için elden çıkarmışlardır. Dahası bu kehanetlere inanmayanlarla karşı karşıya kaldıklarında yanılmış olduklarını itiraf etmek işi daha da zorlaştıracaktır.

Kitabı okuyanlar 4 okur

  • Green Man
  • Yeliz GÜL DURAN
  • erdenek
  • nazsist

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%0
9
%0
8
%100 (1)
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0