Yazar:
Ethel Lilian Voynich
Çevirmen:
Hökumə Həbibova
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
"Jack Raymond" romanı ismini daha çok ünlü "Ovod" eseri ile tanıdığımız, etkilendiğimiz roman yazarı ve müziği derinden seven Etel Villian Voyniçin ikinci romanıdır. Eseri okuduğumuzda yazarın çocukluk hatıralarının da, hiss etdiği duyguların da sarsıtıcı birleşimini hiss etmemiz mümkündür.
Romanın kahramanları hakkında bütünlükle bir bilgi verip, onların bütün "kişilik"lerini, inceliklerini tamamen söylemek mümkün değil diye düşünüyorum. Çünkü eser ilerledikçe (kahramanlarımız büyüdükçe) bir takım değişimler ve büyümenin ortaya koyduğu olgunluk ve düşüncelerin daha derin olması söz konusu. Ama tamamen bir bakış bucağı kurarak incelediğimizi farz edersek, bunları söyleye biliriz:
Jack Raymond - uslu olmayan çocukluğu ile diğer arkadaşlarından farklı olan (farklı olmasında önemli olan nokta uslu olmaması değil, bunu nasıl ve ne kadar yapması), insanların yerine mazlum hayvanlara daha çok acıyan ve onlara daha çok sevgi veren, aynı zamanda kindar ve iyi birisi (zaten bazılarımız ne kadar inkar etse de, her birimiz kindar değil miyiz?) ;
Molli - Jack'in kız kardeşi, mihriban, aynı zamanda da soğuk, her şeye "evet" diyerek kendi boşluğunu boğmağa çalışan biri;
Vikari Raymond - Molli ve Jack'in amcası, Jack'in "ölesiye düşmanı" , kindar, ırzına zarar gelmesin diye her şeyi yapabilecek bir insan, güzel şeyler yaptığında bile bunun karşılığında bir şey istemeyi düşünen , bir tarafdan kötü, bir tarafdan da kendini hırpaladığı için iyi sayılacak birisi.
(Diğer karakterlerin hakkında bir şey söylemek bana spoiler vereceğim gibi hiss etdirdiği için onların üzerini geçmek istiyorum.Ancak incelemede adlarını söylemek zorunda kalacağımdan eminim.)
Bazen etrafımızda şahit olduğumuz, her gün gördüğümüz olaylar, duygular, aslında gerçekten de şekil aldığı ve düşünüldüğü gibi
Jack 'in amcası anksiyete krizleri yaşattı bana. Jack 'in yaşadığı fiziksel şiddet, psikolojik yalnızlık, suçsuz olduğu halde ona inanılmaması, Jack'in psikolojik durumu hepsi güzel yazılmış kitapta. kitabın sonu beni tatmin etmedi ve Yazarın "An İnterrupted Friendship" kitabındakı gibi abi ve kız kardeş olması ve aralarındaki ilişki bana yazarın tekrara düştüğü hissini verdi.
Cek ReymondEdebiyat
Mueyyen muddetdir ki bu tipli bir kitab oxumaq isteyirmisem xeberim yoxmus. Heqiqeten de beyendiyim bir kitab oldu ancaq kitabin sonu ortalarina nisbeten daha, sixici demeyim de, gozlediyim kimi mohtesem deyildi. Lakin kitabin evveli ve ortasina gore oxuduguma pesman deyilem. Bezen gozlemediyimiz seyler olur, sirf sonuna gore bu kitabi pislemeye haqqim yoxdur deye dusunurem. En cox da bas qehremanin aile problemleri ve bu problemlerden yaranan, nece deyerler, ozunu qoruma mexanizmi olan travmalarinin cox gozel yansidildigini deye bilerem. Kitab esas meqsedini oxucuya catdirir ancaq dediyim kimi sonlugu daha yaxsi ola bilerdi, neyse spoiler siz yazmaq ancaq bu qeder alinir mende
Yenə bir Voyniç dramı yaşadım... Yenə onu özümə bu qədər yaxın hiss elədim. Bununla da Voyniç seriyasının oxunmasını tamamlamış oldum. Bildiyim qədərilə Etel Lilyen Voyniç bütün həyatı boyu cəmi 5 roman yazıb - "Ovod", " Cek Raymond", "Qırılmış dostluq", "Ayaqqabılarını çıxar" və "Oliviya Letam"...
Qısaca əsər haqqında onu deyim ki, Voyniçin bütün romanlarının ana motivi insan və onun həyatının bir bölümündə yaşadığı dəhşətli psixoloji sarsıntı və bunun onun sonrakı həyatında qoyduğu izlər, onun düşüncələrinə göstərdiyi təsirdir. Həmçinin, romanlarında təsvir etdiyi sarsıntılar onun özünün həyatının müxtəlif dövrlərində yaşadığı sarsıntılardır.
"Cek Raymond" romanında da bu əsas xətdir. Lakin burdakı qəhrəmalar yaşca kiçikdir. Ata və analarını itirmiş Cek və Molli Raymond bacı - qardaşları əmilərinin himayələrinə sığınırlar. Sərt və qatı dindar xarakterli Cozaya Raymond üsyankar ruhlu və həddən artıq qürurlu olan Ceki öz tərbiyə üsulu ilə ram eləyə bilmir. Seçdiyi yol o qədər sərt cəzalarla doludur ki, nəticə etibarilə bütün iplərin qırılmasına və Cekin uşaq ruhunda sağalmaz yaraların açılmasına səbəb olur. Ətrafdakılar Cekin gələcəyinə ümidlə baxmazkən, onu cani və quldurların əhatəsində görərkən, onun içindəki sevgi və gözəlliklərə qarşı bu qədər kor ikən, xoşbəxt bir təsadüf onu əmisinin himayəsindən azad edir. Artıq Cek daha əmin əllərdə və onu həqiqətən sevən, dəyər verən, ona inanan insanların himayəsindədir. Bütün bunlar onun gələcəyinə müsbət məna da təsir göstərir.
Hər dəfə Voyniçin yeni əsərini oxuyanda bunu düşünürəm inadla; ya mən birinci həyatımda xanım Voyniç olmuşam, ya da Xanım Voyniç öldükdən illər sonra ruhu mənim bədənimdə yenidən canlanıb. Çünki hisslərini bu qədər dərindən anladığm, duyduğum, mənim hislərimi bu qədər gözəl anlayıb duya bilən nadir
Onu sevmək çətindir, ancaq ona heyran olmamaq mümkün deyil…
Etel Lilian Voyniç’dən oxuduğum ikinci möhtəşəm əsərdi.Birincisi o əsər idi ki, sondakı dialoqları,o məşhur alıntını,sonunu hələ də unuda bilməmişəm.Düşünürdüm ki,bu əsər o qədər təsirli olmaz.Amma Cek Reymondun çətinliklərini,ona verilən əziyyətləri dəhşətlə oxuyanda anladım ki,heç də Ovoddan geri qalmır.Çox axıcı idi,amma həm də çox ağrılı idi.
Cek və bacısı Molli atalarını itirəndən sonra əmiləri keşiş Cozaya Reymondun himayəsində qalırlar.Amma nə əmi…
Hər bir uşaqlığında,dəcəlliyində bir uşaq bu qədər əzab görməlidirmi?Əslində içində özündən böyük yaxşılığı olan,lakin hamı anası pisdi deyə bu uşaq da onun qanındandır deyən insanlara qürurunu sındırmamaq adına pis insan olmağı seçən Cek Reymond…
Əmisinin işgəncə edəndə üzündə yaranan ifadə əslində hər şeyin açarı idi.Amma Cek Reymond ondan qurtula bilirmi?Bütün bunlar bitəcəkdimi?
Əsər haqqında çox söz demək olar,amma oxuduğunuzda yaşayacağınız hissləri əsla bu yazılarla çatdıra bilmərəm.
“O bütün ömrü boyu ədalət axtaracaq,o isə dünyada mövcud deyil.”
“Cek hönkürdü-böyük adam kimi ağır-ağır,səssiz,göz yaşı tökmədən.”
“Bu haqsızlıqdır.Niyə məni yaratmısan?Amma heç kimə əmr etməmisən ki,məni sevsin?”
Cek valideynlərini itirdikdən sonra bacısı Molli ilə birlikdə əmisinin himayəsində yaşayır.Cek çox dəcəl,yaramaz,qadağalara fikir verməyən bir uşaq kimi tanınır və əmisi onu guya cəhənnəmdən qorumağa çalışır.(Cek'i anlamağa çalışmır,yalnız döyərək,əziyyət edərək onu "tərbiyələndirmək" istəyir.)
Hər zaman balacanı etdiyi şeylərə görə cəzalandırırdılar.Lakin ən son əmisinin onu dinləmədən günahlandırdığı hadisədə Cek'in həqiqətən də günahı var idi mi?
O qədər dəcəl idi ki hər şeyi ondan bilirdilər.Amma heç kəs onu anlamağa çalışmırdı,nələr hiss etdiyini soruşan bir nəfər belə yox idi.(Teo ilə rastlaşana qədər....)
Hisslərimi ifadə edə bilməyəcək qədər çox sevdim əsəri...
Cek'in düşüncələri,özəlliyi,çoxunun görə bilmədiyi,anlamadığı fərqliliyi və güclü zəifliyi....
Məncə hər kəs bu əsəri oxuyub,Cek'lə tanış olmalıdır.
Kitabin ilk səhifələrində Cek ilə tanış olduğumda mənə "Şeker portakalı"nın Zezesini xatırlatdı... .
Yazar Hakkında
Ethel Lilian VoynichYazar · 7 kitap
Ethel Lilian Voynich, doğum adıyla Boole, bir romancı ve müzisyendi ve çeşitli devrimci davaların destekçisiydi. Babası ünlü matematikçi George Boole'du. Annesi feminist filozof Mary Everest'ti, George Everest'in yeğeni ve 20. yüzyılın başlarındaki Crank dergisi için yazardı. 1893 yılında devrimci, antikacı ve kitap tutkunu olan Wilfrid Michael Voynich ile evlendi; Voynich el yazmasının adını aldığı kişi odur.
