Doğa Hakkında
ParmenidesYazar:
Parmenides
Çevirmen:
Gurur Sev
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 2 dk.
Sayfa Sayısı:
72
Basım Tarihi:
Eylül 2015
Yayınevi:
Pinhan Yayıncılık
ISBN:
9786055302672
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·72 syf.·
2023 2. kitabı
Parmenides, İtalya'nın güneyinde bir Yunan koloni kenti olan Elea'da doğmuştur. Doğum yılı ile ilgili kesin bir bilgi yoktur. Heidegger, Parmenides'in 540-460 yılları arasındaki bir tarihte doğduğunu düşünmektedir. Aristoteles Parmenides'in Ksenophanes'in öğrencisi olduğunu söyler. Bazı kaynaklara göre Ksenophanes’in derslerini dinlemiş ve onunla görüşmüştür öğrencisi olmamıştır. Çağdaşı olan Herakleitos ile zıt görüşlere sahiptir. Herakleitos “her şey değişir” derken Parmenides “hiçbir şey değişmez” demiştir. Yine Herakleitos’un felsefesinin temelini oluşturan karşıtlıklara da kapıyı tamamen kapatmakta karşıtlıkların olmadığını söylemektir. Parmenides bir rasyonalistti ve son derece radikal bir tutumla akılsal ve mantıksal bilgiyle, deneysel bilgiyi birbirinden ayırmıştı. Bilginin tek muhatabı akıldır ve deneyden yani ampirizmden hiçbir veri almadığı gibi yalnızca ve yalnızca mantıksal akıl yürütmelere dayalıdır anlayışına sahipti. Doğa Hakkında adlı didaktik şiiri (1) varlık-hiçlik, (2) hakikat (aletehia) – sanı (doksa), (3) birlik-çokluk ayrımları hakkında Batı felsefe tarihinin dikkate değer ilk metni sayılabilir. Şiir, Helios'un (Güneş'in) kızlarının Parmenides'i adalet tanrıçası "ceza yağdıran" Dike'ye götürdükleri bir mistik yolculuğu anlatır ve bu yolculuğun sonunda Dike Parmenides'e (a) hakikatten, (b) fanilerin aldanışlarından ve (c) karşıtların birliğine inananların (sözgelişi Herakleitos) içinde bulunduğu gafletten bahseder.
Parmenides....
2500 yıldır aşılamayan bir cevher, aklın ilk kaşifi. Sokrates'i, Platon'u doğuran adam.. Evrene düşünmenin ne demek olduğunu ilk defa gösteren yüce bilge. Parmenides varlık, duygular ve sanılarla ilgili olarak bütün bilincinizi sallamaya aday belki de tek düşünürdür. Pisagor'un açtığı bilgiyi sevme yolunu bambaşka bir sürece evirmiş ve belki dünyayı durdurmuştur -ki bu sayde evreni anlayabildik-. Whitehead Platon için ''Bütün felsefe tarihi Platon'a düşülmüş dipnotlardan ibarettir'' diyor. Bende diyorum ki Platon ne filozof ne de bir düşünürdür. O sadece Parmenides'in sorularına cevap bulmaya çalışan bir meraklıdır. Halen 2500 yıldır yani felsefe tarihi Parmenides'i aşmaya çalışıyor. Hareket mümkün değilse hergün akıp giden ömür nereye nasıl gitmektedir. Yokluğa gitmediği kesin peki ama nereye...
Yorumlarım güzel olmayacak.
Bir yıldızı bile vermek istemedim açıkcası bu şiir kitabına.
Bitirmek icin zorlanarak okuduğum cok nadir kitaplardan.
Düzgünce okunabilecek bir kaç siir haricinde Yunanca yazılmış çoğu bazılarının altında ise tercümesi mevcut.
Not : Bu incelemeyi baz alarak Parmenidesi anlamaya çalışmayın bunlar benim anladıklarım yanlış olabilir. Anlatım sorduğum sorular üzerine düşünen birinin varsa nereleri yanlış anladığımı fark edebilmesi ve bana 'şurasını yanlış anlamışsın' demesi için eklenmiştir.
Yararlandığım ve tavsiye ettiğim yazı dışı ek kaynaklar : youtube.com/watch?v=KV8NOtI... ,youtube.com/watch?v=jJU5yXt... (Not: varolan-olmayana yokluk demek doğru değil demiş ama bunu neden demiş anlamadım. Yazımda varolan-olmayanı yokluk olarak ele aldım. [Wiki](tr.wikipedia.org/wiki/Hi%C3%A7lik)'ye baktığımıda da benle aynı fikir :D )
Bu incelemeyi önce Parmenides'in felsefesini kendimce anlatarak başlayacağım. İkinci bölümde ise kendi düşüncelerimi ve ek içerik tüketmek isteyenler için öneriler bırakacağım.
Parmenides'in Felsefesi
---------------------------------
Burada ilk olarak göz önünde tutulması gereken Parmenides'in evrenin arkhesini ana maddesini açıklamaya çalışmıyor oluşu o daha çok madde veya varlık üzerine düşünmüş. Bunu yaparken ilk olarak maddeyi ele alıyor ve madde var mıdır yoksa yok mudur? Buna cevap vermeye çalışıyor. Bu aslında şuan bize çok bir şey ifade etmiyor varlık vardır yokluk yoktur şeklinde kestirip atıyoruz çoğu zaman ancak Parmenides bunu şu şekilde temellendiriyor :
Varlığın(maddenin) var olması mantıklı diyor. Varlığın "yok" olması ise mantıklı değildir. Eğer varlık "yok" olsaydı ondan söz edemezdik ve onu düşünemezdik. Söz etmek ve düşünmek derken. Burada "yok" olan bilinemez zira uygulanabilir değil veya ifade edilemez olarak görüyor.
#90922476
Varlığın var olmasını halletikten sonra bu var olan varlığı tanımlamaya girişiyor.
Varlık oluşmamıştır yani bir yarıtıcısı veya nedeni yoktur. Sonsuzdan
MÖ 515 İtalya’da doğduğu tahmin edilen,
Sokrates öncesi felsefenin etkili isimlerinden olan
Elealı Parmenides tarafından söylenmiş ve günümüze kalan sözlerinden oluşturulmuş inci kalitesinde bir kitap.
Parmanides, Doğa filozoflarından sayılmakla birlikte, Antik Yunan felsefesinde rasyonalizm geleneğinin ilk filozoflarından biridir.
Yalnızca düşünür olarak değil
yasakoyucu
ve
devlet adamı
olarak da rol oynadığı sanılmaktadır.
Parmenides'e göre, evrende değişen hiçbir şey yoktur.
Determinizm ilkelerini en iyi hissettiğimiz bir düşünür.
Okuduğumuz bu eser de aslında “Doğa Hakkında”
ismini verdiği didaktik bir şiirdir.
Günümüze sadece 150 civarı dizesi ulaşan bu şiir,
varlık-hiçlik,
hakikat-sanı,
birlik-çokluk
ayrımları hakkında Batı felsefe tarihinin dikkate değer ilk metni sayılabilir.
Şiirde Parmenides adaletin tanrıçası Dike’nin huzuruna götürülür ve Dike’nin söylediği bu sözlerdir ki tanrıçanın ağzından seslendirilerek Parmenides’in söylediği... Yani bu sözler tanrısal denebilecek sözler, vahiy gibi...
İşte o incilerden bir kaç tane:
Yazar Hakkında
ParmenidesYazar · 2 kitap
Doğa filozoflarından sayılmakla birlikte, Antik Yunan felsefesinde rasyonalizm geleneğinin ilk filozoflarından biridir. Yalnızca düşünür olarak değil yasakoyucu ve devlet adamı olarak da rol oynadığı sanılmaktadır. Parmenides'e göre, evrende değişen hiçbir şey yoktur. Gerçeklik, yani Varlık, mutlak anlamda Bir'dir, kalıcıdır, süreklidir, yaratılmamıştır, yok edilemez; o ezeli ve ebedidir; onda hareket ve değişme yoktur. Herakleitos ile sürekli yaşadığı varlık ve evren hakkındaki tartışmalarıyla da ünlüdür.
