Yazar:
Bernhard Kegel
Çevirmen:
Sema Özgün
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 53 dk.
Sayfa Sayısı:
384
Basım Tarihi:
13 Ocak 2022
Yayınevi:
Say Yayınları
ISBN:
9786050208764
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Geçmişin İzleriBilim
Herkese merhaba!
Kitabı okurken içimde şöyle bir his uyandı: Güncel moleküler biyolojinin temel bilgileri, yani ders kitaplarından öğrendiğimiz bilgiler, her an geçerliliğini yitirebilir. Ve aslında, eskiye nazaran daha hızlı bir şekilde sürekli güncelleniyor ve bilgi yükü artıyor. Bu durum, bize bir kez daha biyolojik çağda olduğumuzu gösteriyor. Daha gidecek çok yolumuzun olması ve bizim bu çağa denk gelmemiz beni heyecanlandırıyor.
Evet, coşkumuzu aldığımıza göre incelemeye başlayabiliriz.
Epigenetik kavramını duyduğunuzda, belki de yüzünüzü buruşturmuş olabilirsiniz. Genetiği zar zor anlıyoruz ya da genetiği tamamen çözemedik ki epigenetik de nereden çıktı şimdi, diyebilirsiniz.
Kitaptaki tanıma göre, epigenetik, DNA dizisindeki değişikliklerle açıklanamayan, gen fonksiyonundaki mitotik veya mayotik kalıtımsal değişimlerin incelenmesidir. Epigenetiği oluşturan takımın üyeleri ise DNA metilasyonu, histon varyantları ve değişiklikleri, nükleozom zincirinin yeniden yapılanması ve hücre çekirdeğindeki kromozom etkileşimleriyle bağlantı kuran şaşırtıcı bir ağdır.
Evet, anlamak biraz zorlayıcı olabilir ama üstesinden geleceğiz.
Epigenetiğin kelime kökü olan "epi", genom üstü anlamına gelir. Yani genomdaki bilgilerle ya da değişikliklerle açıklanamayan, genomdaki bilgilerimizi aşan anlamına gelir diyebiliriz. Peki neden genomun üstü? Neden genomik bilgilerle epigenomu açıklayamıyoruz? Ya da epigenetik, hücrelerimizde ne zaman devreye giriyor?
Bu soruların cevabını DNA'da bulabiliriz!
Bir insan DNA'sı, ortalama 2 metre uzunluğundadır. Ancak bir hücremiz ise ortalama 0.000001 metredir. Aklınıza hemen şu soru gelebilir: İyi de bu kadar uzun bir biyomolekülü hücrenin içine nasıl sığdıracağız?
Çok basit: Katlayarak ya da paketleyerek DNA'yı hücre çekirdeğinin içine
"Bilim, okuyabilene asla sonu gelmeyen ve sürekli insanı şaşırtan dönemeçler sunan bir polisiye roman gibidir."
Bu polisiye romana yepyeni bir açıdan bakan Bernhard Kegel canlıların en küçük yapı birimi hücrenin içerisinden sesleniyor bize. Hepimizin bildiği gibi genetik kodlarımız yoluyla aktarılan özelliklerimiz vardır. Bu bizim büyük büyük atalarımızdan gelen kalıtsal mirasımızdır. Bunu hücrelerimizdeki DNA yoluyla biz de gelecek kuşaklara aktarıp onların görünüşünü ve bazı hastalıklara olan yatkınlıklarını belirleyeceğiz. Fakat yeni çalışmalar ile birliğimiz gen yapısının çok daha başka yapılar ile sürdüğümüzü, sadece gen ve DNA ile değil Epigenetik faktörün de önemli olduğunu anlatıyor bize Kegel.
"Epigenetik, DNA dizisindeki değişikliklerle açıklanamayan, gen fonksiyonundaki mitotik ve/veya mayotik kalıtımsal değişimlerin incelenmesidir."
Bu yeni bilimsel araştırmalar ile dedelerimizin yaşamının bizim ömrümüzü belirlediğini, bunu DNA üzerinden değil Epigenetik olaylar üzerinden etkilediğini öğreniyoruz. Metilasyon, kromatin, nükleozom, transpozon, RNA gibi yapıların hücre içindeki etkinliklerini öğrenip bunların da hayatımızı şekillendirdiğini öğreniyoruz.
Bitkiler ve hayvanlar üzerinde yapılan deneylerle birçok eski bilginin yenilerle değişmesi gerektiği ortaya çıkıyor. Çevrenin etkisi, annenin etkisi, beslenme şekilleri de insanların ileriki yaşamını etkileyen faktörler. Bunların hücre içinde ne gibi değişikliklere sebebiyet verdiği ve hangi yollar ile gelecek kulaklara aktarıldığı da hâlâ araştırmalar, deneyler ile kanıtlanmaya çalışılıyor.
Epigenetik yepyeni bir alan ve gelecekte bu alanda daha birçok bilgiler ortaya çıkacak ve insanoğlu kendini tanımaya bir adım daha yaklaşacak. İnsan Genom Projesi ve ENCODE ile genetik şemamız çıkarılmasının bazı
Epigenetik [Bernhard Kegel]
Mart 3, 2026 Leave a Commenton Epigenetik [Bernhard Kegel] Posted inAraştırma - Bilim, Kitap
Bernhard Kegel’in Epigenetik: Deneyimler Kalıtımla Nasıl Aktarılır? adlı kitap, genetiğin ötesinde, çevresel faktörlerin ve yaşam deneyimlerinin gelecek nesillere nasıl aktarıldığını inceleyen devrim niteliğindeki çalışmaları ele almaktadır. Kitap, doğduğumuzda aldığımız genetik kodun (DNA dizilimi) hayatımızın tek belirleyicisi olmadığını savunuyor. DNA’mız bir bilgisayarın donanımı (hard disk) gibidir, ancak epigenetik bu donanımı yöneten “işletim sistemi”dir. Yani genleriniz orada dursa bile, epigenetik mekanizmalar hangi genin “açılacağına” veya “kapatılacağına” karar verir.
Epigenetik, DNA diziliminde bir değişiklik olmaksızın, genlerin “açılıp kapanmasını” sağlayan ve çevre ile genom arasında bir köprü görevi gören ikincil enformasyon yapılarını ifade eder. Bu yapılar, sonradan kazanılan özelliklerin kuşaktan kuşağa aktarılmasını mümkün kılar.
İsveç’in kuzeyindeki izole bir topluluk olan Överkalix sakinleri üzerinde yapılan araştırmalar, epigenetiğin en çarpıcı örneklerinden birini sunmuştur. Araştırmacılar 19. yüzyıldaki hasat kayıtlarını kullanarak ataların beslenme durumunun torunlar üzerindeki etkilerini incelemişlerdir.
Eğer bir büyükbaba, ergenlik öncesi “yavaş büyüme evresinde” (9-12 yaş) aşırı miktarda yiyecek tüketmişse, torunlarının diyabetten ölme riski dört kat artmakta ve yaşam süreleri kısalmaktadır. Aksine, büyükbabanın bu dönemde yokluk çekmiş olması, torunların yaşam beklentisini artırmıştır. Etkiler genellikle aynı cinsiyet üzerinden ilerlemektedir. Büyükbabaların beslenme durumu erkek torunları, babaannelerin beslenme durumu ise kız torunları etkilemektedir. Bu etkiler sadece “yavaş büyüme evresi” denilen, ergenlik
