İttifak etse de âlem benim olsa dünyâ
Kâinâtın yine âlâyişine aldanmam
Ol kadar lûtfunu gördüm ki senin dünyâda
Ben cehennemlik olursam da İlâhî yanmam
Yukarıdaki kıt’ada Eşref, dünyanın geçiciliğini kendi hayat deneyiminden yola çıkarak yorumlamıştır. Tüm dünyaya sahip olsa da onun güzelliğine aldanmayacağını söyleyen şair, yaşadığı maddi-manevi sıkıntılara vurgu yapar. O kadar zorluklar görmüştür ki ad·Kitabı okudu
Geçmişe mâzî deme, târîh oku
Hüsn-i tatbîkât için emsâl olur
Hâl-i hâzırda düşün âtî için
Çünkü istikbâl bir gün hâl olur
(Huyugüzel & Çağın, 2006, s. 241)
Eşref; geçmişi sadece bir hatıra olarak görmemek, tarihi okuyarak ondan ders almak gerektiğini düşünür. Çünkü geçmişteki tecrübeler, gelecek için kişiye bir kılavuzdur. Şu anı yaşarken geleceği de düşünmemiz gerektiğini belirten şair, geleceğin, kısa süre·Kitabı okudu
Nazır paşam halk derler bir uyuz merkebe binmiş,
Yemiş yemiş doymamış külli sülalesine ikram etmiş,
Ye sen de bu ahir viranenin izzet-i ikramını arsızca,
Çal çırp .ik, üstüne tüttür tütünü pervasızca.