Puan
8.510 üzerinden
Yarım kalmış işlerEdebiyat
Oğuz Atay'ın son romanı. üstelik ölümüyle yarım kalmış olan romanıdır. Kitaba başladığınız anda şunu söylersiniz kendi kendinize: "Evet, Tutunamayanlar ve Tehlikeli Oyunlar tadında bir başyapıt!" Ama kitap tamamlanamamıştır, bir anda bitiverir, hüzünlenirsiniz. Yine de paha biçilemez bir Oğuz Atay klasiği olmuştur sizin için Eylembilim; döner dolaşır bir kere daha okumaktan kendinizi alamazsınız.
“Mustarip bir ruhun teşevvüşleri”
Oğuz Atay ’ın Yazarlık yılları ülkenin en çetrefilli zamanlarını kapsıyor. Cumhuriyet döneminin en kanlı dönemlerinde birisi olduğu için 
Eylembilim bu zaman kesitini ele alıyor. Sistem eleştirisiyle başlayan sağ sol çatışmasıyla devam eden dönemde “mustarip bir ruhun teşevvüşleri”ni kaleme alıyor… Eski yaşantıların tecrübeleri bu durumun çizilmesinde yararlı olabilir diyerek akademideki hayatındaki yaşadıklarından yola çıkarak kurmaca bir dünya yolculuğunda hayatın gerçeklerinin altını kitap yarım da kalsa kalın çizgilerle çiziyor.
Hayatının son zamanlarında yazmaya başladığı, Eylembilim’e sağlık durumunun kötüleştiği ve ameliyat olduğu zamanlarda da yazmaya devam etmeye çalışan Atay romanını böyle anlatıyor. Yalnız, vaktim ve kafa gücüm olursa 'Eylembilim', 'Geleceği Elinden Alınan Adam' adlı hikayelerimi bitirmek istiyorum. Ama yazacak kuvveti ve düşünme çabasını kendimde bulamıyorum. 'Eylembilim'in belki Türkiye için -iyi yazılırsa- bir şeyler ifade etmesi mümkün olabilir.” (G.278)
"Bir profesörün hikayesi diyor Atay. yarım kalan hikayeyi kısa bir roman haline getirmek istiyorum. Bir hocanın öyküsü. İki değişik hayat yaşayan bir yarı aydının macerası."ve ”üniversitelerin hayatını canlı ve ayrıntılı bir yaşantı olarak çizmek istiyorum " diye söz ediyor…Toplumsallık ve siyasal ilişkiler metnin ana temasını oluşturuyor. silahların patladığı, askerin, polisin duruma el koyduğu, öğrencilerin,hocaların tutuklandığı, korkunun kol gezdiği 12 Mart öncesi ve sonrası döneminin öğrenci olaylarıyla bütünleşmiş üniversite yaşantısını anlatıyor.
Silik bir matematik profesörü (s.49) olan Server Gözbudak’ı eylemli bir dünyada soluksuz bir tempo içinde debelenmeyle baş başa bırakıyor. “akademik kimliksizliği” bilimsel yaratılıcılığın önündeki bir engel oluşturduğunuDüşünce
Puan vermedi·114 syf.·
2025 15. kitabı
Oğuz Atay ’ın Yazarlık yılları ülkenin en çetrefilli zamanlarını kapsıyor. Cumhuriyet döneminin en kanlı dönemlerinde birisi olduğu için Eylembilim bu zaman kesitini ele alıyor. Sistem eleştirisiyle başlayan sağ sol çatışmasıyla devam eden dönemde “mustarip bir ruhun teşevvüşleri”ni kaleme alıyor… Eski yaşantıların tecrübeleri bu durumun çizilmesinde yararlı olabilir diyerek akademideki hayatındaki yaşadıklarından yola çıkarak kurmaca bir dünya yolculuğunda hayatın gerçeklerinin altını kitap yarım da kalsa kalın çizgilerle çiziyor.
Hayatının son zamanlarında yazmaya başladığı, Eylembilim’e sağlık durumunun kötüleştiği ve ameliyat olduğu zamanlarda da yazmaya devam etmeye çalışan Atay romanını böyle anlatıyor. Yalnız, vaktim ve kafa gücüm olursa 'Eylembilim', 'Geleceği Elinden Alınan Adam' adlı hikayelerimi bitirmek istiyorum. Ama yazacak kuvveti ve düşünme çabasını kendimde bulamıyorum. 'Eylembilim'in belki Türkiye için -iyi yazılırsa- bir şeyler ifade etmesi mümkün olabilir.” (G.278)
"Bir profesörün hikayesi diyor Atay. yarım kalan hikayeyi kısa bir roman haline getirmek istiyorum. Bir hocanın öyküsü. İki değişik hayat yaşayan bir yarı aydının macerası."ve ”üniversitelerin hayatını canlı ve ayrıntılı bir yaşantı olarak çizmek istiyorum " diye söz ediyor…Toplumsallık ve siyasal ilişkiler metnin ana temasını oluşturuyor. silahların patladığı, askerin, polisin duruma el koyduğu, öğrencilerin,hocaların tutuklandığı, korkunun kol gezdiği 12 Mart öncesi ve sonrası döneminin öğrenci olaylarıyla bütünleşmiş üniversite yaşantısını anlatıyor.
Silik bir matematik profesörü (s.49) olan Server Gözbudak’ı eylemli bir dünyada soluksuz bir tempo içinde debelenmeyle baş başa bırakıyor. “akademik kimliksizliği” bilimsel yaratılıcılığın önündeki bir engel oluşturduğunu
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Tarifsiz hislerle sonuna geldim Oğuz Atay serüvenimin. Oğuz Atay külliyatını bitirmiş olmanın verdiği mutluluk ve burukluğu bir arada yaşıyorum. Bir yazar düşünün ki her eserinden bir kahramanı ile bağ kurduğunuz, kendinizden bir şeyler bulabildiğiniz. 7 eserinde okuduğum tutunamayan karakterlerden anladım ki Oğuz Atay insan psikolojisini çok iyi analiz etmiştir. Ya da her eserinde kendinden yola çıkmıştır...
Eylembilim'de tutunamayan, anlaşılamayan karakterimiz SERVER GÖZBUDAK. Matematik profesörü olan Server Gözbudak'ın vefatından sonra avukatı Dilâver Kalas, Server'in kendince yazmaya çalıştığı hatıratını düzenler ve okuyucuya sunar. Bu hatıratta ilk dikkatimi çeken Server'in iç hesaplaşması oldu. Eşi Süheyla Hanım tarafından bile anlaşılamamış, hislerini kendi içinde yaşamak zorunda kalan karakterimiz yazarak anlatmaya çalışmış kendini. Kendisinden bazen ben, bazen de üçüncü tekil şahıs olarak bahsetmiş. Yazmasının en büyük sebeplerinden biri de içine sürüklenmiş olduğu bir olaydır. Olay ülkede öğrenci çatışmaları olduğu dönemde geçiyor. Server Gözbudak'ın görev yaptığı üniversitede öğrenciler, çatışmalar sırasında öldürülen arkadaşlarını üniversitenin bahçesine defnetmek isterler. Bunun üzerine akademisyenler ve profesörler ortak toplantı kararı alırlar. Bu toplantıdan çıkacak kararı ve gelişecek olayları büyük bir heyecanla okudum. Öğrencilik yıllarında eylemci olan Server Gözbudak, toplantıda büyük bir rol oynamaktadır.
Kitabın en güçlü temalarından biri aydın çıkmazıdır. Çok bilen, çok düşünen, her şeyi eleştiren; fakat yaşamın içine karışamayan insan tipi eserin merkezindedir. Bu karakter, yalnızca bir dönemin değil, her çağın ortak yalnızlığını temsil eder. Bunun yanında bürokrasi ve kurumsal yapı da sert bir eleştiriyle işlenir. İnsanların sorun çözmek için kurduğu düzenlerin zamanla insanı ezen yapılara dönüşmesi, Atay’ın keskin ironisiyle anlatılır.
Bence Eylembilim tamamlanmamış hâliyle bile birçok tamamlanmış romandan daha canlıdır. Çünkü kusursuz değil, dürüsttür. Bitmemiş olması bile temasıyla uyumludur: eyleme geçemeyen, yarım kalan, geciken insanın kitabı sanki kendisi de yarım kalmıştır.Bu yüzden eserin eksikliği zayıflık değil, estetik bir kader gibi görünür.
Ayrıca şunu da düşünüyorum: Eğer tamamlansaydı belki daha düzenli olurdu, ama belki de bugünkü büyüsünü kaybederdi. Şimdi elimizde bir roman değil de düşüncenin harabesi var; ve bazen harabeler saraylardan daha etkileyicidir.
Tutunamayanların ilham kaynagi olan Vural’ın intiharı burada da anlatılmış.
" durumum cok kötü sevgilim,belki bugünlerde intihar ederim. Bana yaşama gücü veremez misin? "
İşte dedim. Eğlenip gidiyoruz işte. Gazetede resmini gördüm, dedi. " İsmimi, " dedim. İşte ismini, resmini… Bu cümlelerle yarım kalıyor Oğuz Atay kitabı verdiği his bambaşka.