Puan
7.610 üzerinden
Sokrates İon’da şiir sanatının bir “sanat” olmadığını çünkü bilgiyle değil ilhamla yapıldığını söylemektedir. Bunu yaparken de sanatı aşağılamaktadır. Bu adamdaki sanat nefretini hala çözemedim, bir şey sadece haz veriyorsa at çöpe gitsin kafasında bir adam, filozof kimliğine ters buluyorum.
Çerez tadında bir diyalog. Platon'un gençlik dönemi diyaloglarından biri olduğu için burada yazanlar hem Sokrates'in hem de Platon'un düşünceleri.
Bir de bilinmesi gereken ayrı bir şey de ''rhapsod'' kelimesi. En kısa açıklaması önsözde şu şekilde verilmiş: ''Rhapsod, şiir okuyan, büyük şairlerin şiirlerini inşat edip yorumlayan kişiye verilen addır.''
Konusu da şair, şiir ve yazılan şiiri okuyan, yorumlayan ''rhapsod''lar. Ama ağırlıklı olarak, şirin ve felsefenin eğitim açısından rolü. Kitapta tabi ki felsefe tercih edilmiş. Bunun asıl nedenlerinden biri de şudur: Şair, şiirlerini yazarken bunu herhangi bir bilgiye veya sanata dayandırmadan, tamamıyla kendinden bir geçmiş şekilde yazar. Şiirini yazarken kendinden geçtiği için söyledikleri aslında tanrının söylettikleridir. Bundan dolayı eğitimin şiire dayandırılması doğru değildir. Öte yandan felsefeye dayanan eğitim, tanrıya değil de akla ve bilgiye dayanır ve bunun için uygun olandır. Sokrates ve Platon da bu görüşü kabul etmiş ve eğitimle felsefeyi böyle bağlamışlardır.
Bunların dışında biraz daha gizli kalan ayrı bir yer daha var ki bence bu gayet önemli. Platon aslında şöyle bir düşünce oluşturmuştur ki bu yukarıda söylediklerimin özeti şeklindedir.
Tanrısal ilham -> Şair -> Rhapsod -> Dinleyiciler
Bilgi ve akıl -> Sokrates -> Platon -> Platon'un öğrencileri
Şiir mi, felsefe mi? Seçim sizin.
Bence okuyun. Zaten 7.50 TL, 60 sayfa bir kitap. Ne çok zamanınızı alır ne de çok yorar.
Reklam
Platon’un gençlik dönemi eserlerinden olan İon:
Sokrates kendisini Homeros’u en iyi anlayan ve anlatan kişi olan İon ile karşılaşır ion Homeros’u anlatmanın onun siir ve yazılarını okuyuşunun sanat olduğunu bu sanatta da en büyük olanın kendisi olduğunu savunur Sokrates ona Homeros’a bağlılığının, onu anlatmanın hüner bilgisiyle mi yoksa sezgisel bir yolla mı alakalı olduğunu sorar Homeros’a göre bu durum önceleri sanat olarak görülse de Sokrates’in soktarik yönteminin sonunda bunun bir tanrı vergisi olduğunu kabullenerek kendisini Tanrısal bir insan olarak tanımlanmaktadır bu diyaloglarda Sokrates şairin sözlerinde bir çok farklı alanlar hakkında konuştuğunu ama bu konuşmaların hakikati yansıtmadığını çünkü bir seyin hakikati yansıtması için kişinin o şeyler hakkında da malumat sahibi olması gerektiğini söyler.Homeros’un arabalara nasıl binilmesi gerektiğini anlatan bir şiirini örnek vererek İon’dan bu sözleri en iyi anlayanin kim olduğunu söylemesini ister İon’ da Arabacı olduğunu söyler dolayısıyla şair kişi bilici değildir der ve sanatın kendisinin yaptığı şey olmadığını içgüdüsel bir kabiliyet olduğunu söyler diyalogun sonunda yaptığı şeyin bilgi ve sanat olduğunu kabul eden İon Sokrates’in yönetimi sonunda bunu içgüdüsel olduğunu kabul ederek bir cezbe halinden kaynakli olduğunu bilinçli ve planlı bir şekilde bu sözleri üretip hitap etmediğini anlamasıyla biter.
8/10
Beğendi
·2025 24. kitabı
·26 saatte okudu
·Okunma: 06 Eylül 2025 07:36
·Platon’un Ion diyaloğu, kısa olmasına rağmen düşündürücü bir eser. Hem şiir hem felsefe üzerine sorular sorduruyor ve Sokrates’in bakış açısını ortaya koyuyor. Diyalog, şair, şiir ve şiiri yorumlayan rhapsodlar üzerine kurulmuş. rhapsodlar, şairin yazdıklarını yalnızca okumakla kalmaz, hissettirerek halka aktarırlar. İlk bakışta diyalog, sanki sadece şair ve rhapsodlardan bahsediyormuş gibi görünse de, Sokrates burada felsefenin önemini de vurguluyor. Şairlerin şiirlerini bilgiye değil, Tanrı’nın verdiği bir esinle yazdıklarını söyler. Sözleri aslında Tanrı’nın ona söyledikleridir. Bu yüzden şair, tıpkı rhapsodlar gibi bir aracı konumundadır.
Ion’un Homeros’u diğer şairlerden çok daha iyi yorumlayabilmesi de yine bu ilhamla açıklanır; Homeros söz konusu olduğunda coşkuyla konuşabilir, ama diğer şairlerde suskun kalır. Sokrates’e göre bu durum, Ion’un bilgisinden değil, Tanrı’dan gelen bir isteğin sonucudur.
Diyalog, okuyucuya sorular bırakıyor. Şiirde ne buluyoruz, felsefede ne? Hem sanatın hem bilginin sınırlarını düşündürerek bakış açımızı sorgulatıyor ve bize, bilgi ve aklın rehberliğinde felsefenin gerçek gücünü gösteriyor.
Ion,Platon,
Şiir ve edebiyat eleştirisi yapan sokrates için edebiyat sevenlerin kesinlikle okuması gereken kitaplar listersine giriyor.
Bir sanat sayesinde bildiğimiz bir şeyi başka bir sanatla da bilebilir miyiz?
Soru ile cevap arıyor sokrates.
İyi okumalar...
-Furkan DOLGUN
Reklam
Reklam